Wielkie zmiany w paszportach. Polacy muszą o tym wiedzieć, zanim ruszą wakacje
Majówka i wakacje zbliżają się wielkimi krokami, a dla wielu Polaków planowanie urlopu zaczyna się od przejrzenia ważności dokumentów. Jednak w tym roku rutynowa kontrola szuflady z dokumentami może nie wystarczyć, ponieważ w życie weszły kluczowe regulacje, które zmieniają sposób, w jaki będziemy ubiegać się o prawo do przekraczania granic. Oficjalne obwieszczenie Marszałka Sejmu z lutego 2026 roku stawia sprawę jasno: zasady gry uległy odświeżeniu.
- Dlaczego aktualne obwieszczenie zmienia perspektywę miliona obywateli?
- Kto musi przygotować się na inne procedury przy okienku paszportowym?
- Jakie nowe mechanizmy nadzoru wprowadzają przepisy ogłoszone tuż przed sezonem?
Nowy fundament prawny – co kryje się w obwieszczeniu?
Zazwyczaj nie śledzimy codziennych komunikatów z gmachu przy ulicy Wiejskiej, jednak tym razem sprawa dotyczy niemal każdego, kto marzy o egzotycznym wypoczynku. 13 lutego 2026 roku Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił jednolity tekst ustawy o dokumentach paszportowych. Choć dla laika brzmi to jak biurokratyczna formalność, w rzeczywistości jest to "konstytucja" naszych podróży, która w jednym dokumencie zbiera wszystkie dotychczasowe poprawki i dostosowuje je do realiów cyfrowych 2026 roku.
Emocje budzi fakt, że przepisy te precyzują nie tylko to, kto paszport otrzymać może, ale również rygorystyczne warunki jego unieważnienia. W dobie rosnącej cyfryzacji, ustawa kładzie ogromny nacisk na Rejestr Dokumentów Paszportowych (RDP). To już nie jest tylko baza danych – to potężne narzędzie, które w ułamku sekundy weryfikuje naszą tożsamość w oparciu o inne rejestry państwowe, takie jak PESEL czy Rejestr Dowodów Osobistych. Dla przeciętnego Kowalskiego oznacza to jedno: koniec z ukrywaniem nieścisłości w danych. System wyłapie każdy błąd, zanim urzędnik zdąży wydrukować wniosek.
Cierpliwość wystawiona na próbę, czyli nowe standardy obsługi
Wielu z nas pamięta kolejki w biurach paszportowych przed letnim szczytem. Nowe regulacje mają za zadanie uszczelnić system, ale wprowadzają też mechanizmy, które mogą zaskoczyć nieprzygotowanych. Zgodnie z nowym tekstem jednolitym (Dz.U. 2026 poz. 196), prawo do posiadania dokumentu paszportowego przysługuje każdemu obywatelowi, ale jego realizacja jest obwarowana nowymi wymogami technicznymi.
Warto zwrócić uwagę na rolę organów nadzorczych. Minister właściwy do spraw wewnętrznych zyskał jeszcze szersze uprawnienia w zakresie badania prawidłowości prowadzonych postępowań. Co to oznacza w praktyce? Każdy wniosek przechodzi przez gęste sito weryfikacyjne. Jeśli Twoje dane w systemie PESEL nie są w 100% zgodne ze stanem faktycznym (np. z powodu niedawnej zmiany nazwiska czy błędu w pisowni miejsca urodzenia), system RDP zablokuje możliwość wydania dokumentu. To wyścig z czasem, bo korekta danych w innych rejestrach może trwać tygodniami, skutecznie blokując Twój wylot na wymarzone wakacje.
Koszty i przywileje – ile realnie zapłacimy w 2026 roku?
Przechodzimy do punktu, który najbardziej uderza w domowe budżety. Choć podstawowa struktura opłat wydaje się stabilna, diabeł tkwi w szczegółach i... lokalizacji składania wniosku. Jeśli planujesz wyrobić paszport w Polsce, standardowa opłata dla osoby dorosłej w 2026 roku wynosi 140 zł. Wydaje się, że to niewiele, jednak warto pamiętać o szerokim katalogu ulg, które zostały doprecyzowane w najnowszym tekście ustawy.
Kto może liczyć na zniżki?
50% ulgi przysługuje m.in. uczniom, studentom do 26. roku życia, emerytom, rencistom oraz osobom niepełnosprawnym.
75% ulgi zarezerwowane jest m.in. dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny (w określonych przypadkach).
Zwolnienie z opłaty dotyczy osób, które ukończyły 70. rok życia oraz tych, których wyjazd wiąże się z długotrwałym leczeniem lub operacją.
Prawdziwy wstrząs czeka jednak osoby przebywające za granicą. Zgodnie z nowymi taryfami konsularnymi, które weszły w życie na początku 2026 roku, koszty wydania dokumentu w placówkach dyplomatycznych drastycznie wzrosły. Za wydanie paszportu w konsulacie trzeba zapłacić teraz 140 euro (ok. 600 zł). Jeśli jednak stracisz dokument i będziesz potrzebować paszportu tymczasowego w dzień wolny od pracy, koszt takiej operacji może wynieść nawet 200 euro.
Źródło: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 lutego 2026 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o dokumentach paszportowych (Dz.U. 2026 poz. 196) oraz Rozporządzenie Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 29 października 2025 r. w sprawie opłat konsularnych.
Obserwuj w Google News
