Zwróć uwagę na ten kod na L4. Niedopatrzenie może pozbawić cię zasiłku, kontrolerzy nie mają litości
Coraz więcej osób na zwolnieniu lekarskim przekonuje się, że jeden mały kod wpisany przez lekarza może zdecydować o tym, czy ZUS wypłaci zasiłek chorobowy, czy też uzna całe L4 za nieważne pod względem świadczeń. Od kwietnia 2026 roku kontrole stały się skuteczniejsze, a przepisy dały ZUS-owi i pracodawcom większe uprawnienia.
- Jakie dwa kody najczęściej pojawiają się na zwolnieniach lekarskich i czym się różnią?
- Co grozi, gdy zlekceważysz ograniczenia wynikające z kodu na L4?
- Dlaczego ten sam okres niezdolności do pracy może skończyć się pełną wypłatą zasiłku albo całkowitą utratą pieniędzy?
Dwa kody, dwa różne światy – „1” kontra „2”
Na zwolnieniu lekarskim (e-ZLA) lekarz wpisuje kod wskazań lekarskich – najczęściej jest to 1 albo 2. To nie to samo co kody literowe (A, B, C, D, E), które dotyczą szczególnych okoliczności choroby i wysokości świadczeń. Kod 1 lub 2 określa, w jaki sposób powinieneś korzystać ze zwolnienia.
Kod 1 (tzw. L4 leżące) oznacza obowiązek przebywania pod wskazanym adresem – najczęściej w miejscu zamieszkania. Wyjście z domu jest dopuszczalne wyłącznie w celach bezpośrednio związanych z leczeniem (wizyta u lekarza, badania, odbiór leków w aptece).
Kod 2 (tzw. L4 chodzące) daje większą swobodę – pozwala na poruszanie się w zakresie niezbędnym do leczenia oraz zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych. Nie oznacza to jednak, że możesz prowadzić normalne życie towarzyskie czy rekreacyjne.
Różnica między tymi kodami ma kluczowe znaczenie podczas kontroli – zarówno ZUS, jak i pracodawca oceniają, czy twoje zachowanie było zgodne z zaleceniami lekarza.
Dlaczego kod 1 mocno ogranicza, a kod 2 nie daje pełnej dowolności
Kod 1 skutecznie „zamyka” w domu. Jeśli kontroler zastanie cię poza miejscem zamieszkania bez uzasadnionego powodu medycznego, zwolnienie może zostać uznane za wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem.
Kod 2 często bywa mylnie interpretowany jako przyzwolenie na codzienne funkcjonowanie. W rzeczywistości ogranicza aktywność do minimum – leczenia i podstawowych potrzeb (zakupy spożywcze, krótki spacer dla zdrowia, apteka). Nadmierna aktywność fizyczna lub rekreacyjna może zostać uznana za sprzeczną z celem zwolnienia.
W obu przypadkach lekarz decyduje o kodzie na podstawie stanu zdrowia pacjenta. Zmiana kodu w trakcie zwolnienia jest możliwa, ale wymaga nowej wizyty i uzasadnienia.
Praca zarobkowa – najszybszy sposób na utratę całego zasiłku
Niezależnie od tego, czy masz kod 1, czy kod 2, wykonywanie pracy zarobkowej w czasie zwolnienia lekarskiego zawsze kończy się cofnięciem prawa do zasiłku chorobowego za cały okres L4.
Nie ma znaczenia, czy praca była zdalna, dorywcza, czy wykonywana „po cichu” w domu – ZUS uznaje to za naruszenie celu zwolnienia, którym jest powrót do zdrowia, a nie dorabianie.
Od kwietnia 2026 roku kontrole są skuteczniejsze – ZUS i pracodawcy mają szersze uprawnienia, w tym możliwość legitymowania i weryfikacji w miejscu pobytu. Wykrycie pracy zarobkowej oznacza zwrot nienależnie pobranego zasiłku.
Jak uniknąć najczęstszych pułapek i nie stracić pieniędzy
Aby nie narazić się na utratę zasiłku chorobowego, trzymaj się ściśle zaleceń wynikających z kodu:
- przy kodzie 1 wychodź z domu wyłącznie na niezbędne badania, wizyty lekarskie lub po leki,
- przy kodzie 2 ogranicz wyjścia do minimum – leczenie + podstawowe potrzeby (zakupy spożywcze, apteka, krótki spacer),
- nigdy nie podejmuj żadnej pracy zarobkowej – nawet kilku godzin „na boku”,
- w razie wątpliwości skonsultuj się z lekarzem prowadzącym – on najlepiej oceni, co jest dopuszczalne w twoim stanie zdrowia.
Pamiętaj, że celem zwolnienia jest zawsze powrót do pełnej sprawności – a nie wakacje czy dodatkowy zarobek. Kontrolerzy ZUS nie mają litości dla osób, które łamią te zasady.
Źródło: BiznesINFO
Obserwuj w Google News
