Zwolnienie lekarskie zmieni się od 2027 roku. Nowe prawo dla osób pracujących na kilku etatach
Choroba nie zawsze uniemożliwia wykonywanie każdego rodzaju pracy. Osoba zatrudniona w dwóch miejscach może być niezdolna do wykonywania obowiązków wymagających wysiłku fizycznego, a jednocześnie bez problemu poradzić sobie z pracą wykonywaną przy komputerze. Dotychczasowe prawo nie dawało jednak dużej elastyczności w takich sytuacjach. Od 2027 roku zasady wystawiania zwolnienia lekarskiego dla osób posiadających więcej niż jeden tytuł do ubezpieczeń społecznych zostaną zmienione.
Nowe rozwiązanie będzie szczególnie istotne dla osób łączących kilka różnych aktywności zawodowych. Nie dotyczy przy tym wyłącznie dwóch umów o pracę – znaczenie może mieć również np. połączenie etatu z umową zlecenia.
L4 przy dwóch miejscach pracy. Dziś choroba obejmuje wszystkie tytuły
Obecnie, gdy osoba podlega ubezpieczeniom społecznym z co najmniej dwóch tytułów, stwierdzona przez lekarza niezdolność do pracy co do zasady odnosi się do każdego z nich. Dla poszczególnych miejsc zatrudnienia wystawiane są odrębne zwolnienia.
W praktyce oznacza to, że jeśli pracownik ma dwa etaty i lekarz stwierdzi jego niezdolność do pracy, L4 powinno objąć oba miejsca. Podobnie może być w przypadku osoby, która jednocześnie pracuje na umowie o pracę i wykonuje objęte ubezpieczeniem obowiązki na podstawie innej umowy.
Nie zawsze odpowiada to jednak rzeczywistemu stanowi zdrowia. Różne zawody mogą wymagać zupełnie innych zdolności. Ministerstwo Rodziny jako przykład wskazuje chirurga ze złamanym palcem. Taki lekarz nie może operować pacjentów, ale jego uraz nie musi uniemożliwiać mu prowadzenia wykładów na uczelni.
Podobna sytuacja może dotyczyć dziennikarza z silną chrypką. Problemy z głosem mogą wykluczać prowadzenie audycji radiowej, ale niekoniecznie uniemożliwiają napisanie tekstu.
Właśnie na takie przypadki odpowiada zmiana, która zacznie obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Nowe przepisy zostały już uchwalone, podpisane przez prezydenta i opublikowane w Dzienniku Ustaw.
Od 2027 roku można mieć L4 w jednej pracy i pracować w drugiej
Po zmianie nadal punktem wyjścia będzie zasada, że niezdolność do pracy dotyczy wszystkich tytułów ubezpieczenia. Pojawi się jednak istotny wyjątek. Jeżeli rodzaj obowiązków wykonywanych w jednym miejscu pozwala na dalszą pracę mimo stanu zdrowia, ubezpieczony będzie mógł zażądać, aby lekarz nie wystawiał mu zwolnienia dotyczącego tego konkretnego tytułu.
Oznacza to, że pracownik będzie mógł mieć zwolnienie lekarskie u jednego pracodawcy, a jednocześnie legalnie wykonywać obowiązki u drugiego. Nie nastąpi to jednak automatycznie tylko dlatego, że ktoś posiada dwa etaty. Decydujące będą charakter wykonywanych prac oraz możliwość ich wykonywania w konkretnym stanie zdrowia.
Przykładowo osoba z urazem uniemożliwiającym pracę fizyczną może być zdolna do wykonywania drugiej pracy biurowej. Podobnie choroba dotycząca głosu może wykluczać pracę wymagającą ciągłego mówienia, ale nie przeszkadzać w wykonywaniu obowiązków pisemnych.
Co istotne, wyjątek ma działać na żądanie ubezpieczonego. Nie chodzi więc o sytuację, w której pracodawca nakazuje osobie chorej przyjść do pracy mimo L4. To pacjent ma poinformować lekarza, że w odniesieniu do jednego z tytułów nie potrzebuje zwolnienia, ponieważ może nadal wykonywać związane z nim obowiązki.
Jeżeli skorzysta z tej możliwości, będzie również zobowiązany poinformować odpowiedniego płatnika składek o okresie zwolnienia wystawionego z innego tytułu.
Zobacz też: Od 1 października rusza wielka akcja policji. Kierowcy mogą stracić dowód rejestracyjny
Praca podczas zwykłego L4 nadal może oznaczać utratę zasiłku
Zmiana nie oznacza wprowadzenia ogólnego prawa do wykonywania pracy na L4. Jeżeli zwolnienie zostało wystawione w odniesieniu do danego zatrudnienia, pracownik nadal nie może w tym okresie normalnie wykonywać związanej z nim pracy zarobkowej. W przeciwnym razie może stracić zasiłek chorobowy za cały okres objęty zwolnieniem.
Od kwietnia 2026 roku przepisy dokładniej definiują, co w takiej sytuacji jest pracą zarobkową. Jest nią co do zasady każda czynność o charakterze zarobkowym, niezależnie od rodzaju umowy. Wyjątkiem mogą być pojedyncze, incydentalne działania wymagane przez istotne okoliczności. Taką okolicznością nie może być jednak zwykłe polecenie pracodawcy.
Nowe prawo rozróżnia również pracę od zwykłych czynności życia codziennego. Wyjście do sklepu po podstawowe produkty czy do apteki samo w sobie nie oznacza więc niewłaściwego wykorzystania zwolnienia. Nadal zabroniona jest natomiast aktywność, która utrudnia lub wydłuża leczenie i rekonwalescencję.
Od 1 stycznia 2027 roku dochodzi do tego możliwość rozdzielenia sytuacji osoby pracującej w kilku miejscach. Kluczowe będzie jednak to, czy lekarz uzna, że ze względu na charakter drugiej pracy stan zdrowia rzeczywiście pozwala ją wykonywać.
Dla osoby mającej dwa etaty oznacza to istotną zmianę: choroba nie będzie musiała automatycznie wyłączać jej ze wszystkich obowiązków zawodowych, ale tylko wtedy, gdy zostanie to prawidłowo uwzględnione już przy wystawianiu zwolnienia.
Obserwuj w Google News
