ZUS wypłaci dodatkowe pieniądze seniorom. Rząd zdecydował, nie każdy dostanie pełną kwotę

Kluczowe świadczenie jest obecnie stałym elementem systemu wsparcia seniorów. Nie trzeba składać o nią osobnego wniosku, ale przy wypłacie obowiązuje kryterium dochodowe oraz zasada stopniowego pomniejszania świadczenia.

ZUS w Polsce. Instytucja odpowiada nie tylko za wypłatę emerytur

Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest jedną z najważniejszych instytucji tworzących polski system zabezpieczenia społecznego. ZUS zapisuje na kontach ubezpieczonych informacje o składkach przekazywanych przez pracowników, pracodawców, przedsiębiorców oraz inne osoby podlegające ubezpieczeniom. Na podstawie zgromadzonych danych ustala później prawo do części świadczeń i oblicza ich wysokość.

Zakład zajmuje się przede wszystkim emeryturami i rentami, ale zakres jego kompetencji jest znacznie szerszy. Wypłaca również zasiłki chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze i pogrzebowe, świadczenia rehabilitacyjne oraz dodatki przysługujące określonym grupom. ZUS kontroluje prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich, rozlicza płatników składek i prowadzi elektroniczne konta ubezpieczonych.

Z instytucją kontaktują się pracownicy, przedsiębiorcy, rodzice, osoby niezdolne do pracy oraz seniorzy. ZUS obsługuje także wypłatę trzynastych i czternastych emerytur. Dodatkowe świadczenia trafiają do uprawnionych automatycznie, dlatego seniorzy nie muszą wypełniać formularzy ani korzystać z usług pośredników. Czternasta emerytura została ustawowo zagwarantowana jako świadczenie wypłacane co roku.

System ma zapewniać dochód osobom, które z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności albo innych okoliczności nie mogą dalej pracować na dotychczasowych zasadach. Jego funkcjonowanie wiąże się jednak z dużymi wydatkami publicznymi. Wpływy ze składek nie zawsze wystarczają na pokrycie wszystkich zobowiązań, dlatego Fundusz Ubezpieczeń Społecznych jest również wspierany z budżetu państwa.

Efektem działania ZUS są regularne wypłaty dla milionów świadczeniobiorców, coroczna waloryzacja emerytur i rent oraz obsługa dodatkowych form wsparcia. Dla seniorów szczególnie istotne są terminowość przelewów i prawidłowe obliczenie należnej kwoty, ponieważ świadczenie często stanowi ich główne źródło utrzymania.

Emerytura w Polsce. Wysokość zależy od składek i momentu zakończenia pracy

Prawo do emerytury z powszechnego systemu przysługuje zasadniczo po osiągnięciu wieku emerytalnego, który wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Samo osiągnięcie odpowiedniego wieku nie oznacza jednak, że każda osoba otrzyma świadczenie w tej samej wysokości. Podstawowe znaczenie mają składki zgromadzone na koncie w ZUS oraz przewidywane dalsze trwanie życia w chwili przejścia na emeryturę.

W nowym systemie emerytalnym zgromadzony i zwaloryzowany kapitał jest dzielony przez liczbę miesięcy wynikającą z tablic dalszego trwania życia. Im więcej składek odprowadzono i im później zostanie złożony wniosek, tym wyższa może być miesięczna wypłata. Znaczenie mają więc wysokość zarobków, forma zatrudnienia, długość aktywności zawodowej oraz przerwy w ubezpieczeniu.

Od 1 marca 2026 roku najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Jest ona o 99,58 zł wyższa niż przed waloryzacją, która w tym roku wyniosła 5,3 proc. Tyle samo wynosi minimalna renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renta rodzinna.

Podwyższenie wypłaty do poziomu emerytury minimalnej wymaga odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Kobieta powinna wykazać co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyzna 25 lat. Osoby, które nie spełniają tego warunku, mogą otrzymywać emeryturę niższą od ustawowego minimum. Zdarzają się więc świadczenia wynoszące kilkaset, a nawet kilkadziesiąt złotych miesięcznie.

To, czy emerytura wystarcza na utrzymanie, zależy od sytuacji gospodarstwa domowego. Senior mieszkający samotnie musi ze świadczenia pokryć między innymi czynsz, energię, żywność, leki i transport. Osoby mające wyższe koszty leczenia albo wynajmujące mieszkanie mogą mieć trudności z finansowaniem podstawowych potrzeb nawet wtedy, gdy otrzymują świadczenie większe od minimum.

Dodatkowe pieniądze w postaci trzynastej i czternastej emerytury mają częściowo ograniczać te problemy. Nie podnoszą jednak comiesięcznej emerytury na stałe, ponieważ są jednorazowymi wypłatami realizowanymi w określonych miesiącach roku.

Zobacz też: Majka Jeżowska ujawniła wysokość swojej emerytury. Tyle wypłaca jej ZUS

Czternasta emerytura w 2026 roku. Pełna wypłata wyniesie 1800,43 zł netto

Projekt rozporządzenia wskazuje, że czternasta emerytura zostanie wypłacona we wrześniu 2026 roku. Pieniądze mają trafić do seniorów razem z emeryturą lub rentą w standardowym terminie płatności ich podstawowego świadczenia. Oznacza to, że nie wszyscy otrzymają przelew tego samego dnia.

Pełna czternasta emerytura wyniesie 1978,49 zł brutto, czyli tyle samo co najniższa emerytura obowiązująca od 1 marca 2026 roku. Po potrąceniu składki zdrowotnej uprawniony może otrzymać około 1800,43 zł na rękę. Ostateczna kwota netto może zależeć od indywidualnych rozliczeń podatkowych świadczeniobiorcy.

Całą “czternastkę” otrzymają osoby, których miesięczna emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. W przypadku wyższych świadczeń zostanie zastosowana zasada ”złotówka za złotówkę”. Każda złotówka przekroczenia limitu zmniejszy dodatkową wypłatę o złotówkę.

Przykładowo senior pobierający 3500 zł brutto przekracza próg o 600 zł. Jego czternasta emerytura zostanie więc zmniejszona z 1978,49 zł do 1378,49 zł brutto. Przy świadczeniu podstawowym wynoszącym 4000 zł przekroczenie progu wynosi 1100 zł, dlatego "czternastka” będzie równa 878,49 zł brutto.

Minimalna wypłacana kwota dodatkowego świadczenia wynosi 50 zł brutto. Z wyliczeń wynika, że czternasta emerytura będzie przysługiwała osobom pobierającym świadczenia nieprzekraczające 4828,49 zł brutto. Po przekroczeniu tej granicy obliczona kwota spadłaby poniżej ustawowego minimum, dlatego pieniądze nie zostaną wypłacone.

Świadczenie trafi nie tylko do emerytów z ZUS. Uprawnieni mogą być również między innymi renciści, osoby pobierające emerytury rolnicze, świadczenia przedemerytalne, renty socjalne oraz świadczenia mundurowe wskazane w ustawie. Prawo do wypłaty będzie oceniane na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego jej realizację. Jeśli "czternastka” zostanie wypłacona we wrześniu, decydująca będzie sytuacja świadczeniobiorcy 31 sierpnia 2026 roku.

Pieniędzy nie otrzymają osoby, których emerytura lub renta będzie w tym dniu zawieszona, na przykład z powodu przekroczenia obowiązujących limitów dorabiania. Nie będzie natomiast konieczne składanie wniosku. ZUS i pozostałe organy emerytalno-rentowe obliczą należną kwotę oraz wypłacą ją z urzędu.