Wymiar urlopu. Ile dni przysługuje pracownikowi?
Pixabay.com
Autor Tomasz Majta - 23 Listopada 2020

Wymiar urlopu. Ile dni przysługuje pracownikowi?

Wymiar urlopu to jedna z najważniejszych kwestii dla pracownika. Wiele osób podejmując nowe zatrudnienie zastanawia się, ile dni wolnego im przysługuje i od czego zależy wymiar urlopu. Prawo pracownika do urlopu wypoczynkowego jest jednym z podstawowych uprawnień, dlatego niezwykle ważnym jest, by bezbłędnie obliczyć przysługujący pracownikowi wymiar urlopu.

Urlop wypoczynkowy to coroczna, nieprzerwana i płatna przerwa w wykonywaniu pracy. Wymiar urlopu, czyli liczba wolnych dni przysługująca danemu pracownikowi, jest uzależniona od czasu zatrudnienia i stażu, a także poziomu wykształcenia pracownika. Przepisy regulujące wymiar urlopów są zamieszczone w Kodeksie pracy. Do dyspozycji pracowników jest 20 lub 26 dni urlopu.

Art. 154 § 1 Kodeksu pracy jasno precyzuje wymiar urlopu, jaki ma do dyspozycji każdy zatrudniona na umowę o pracę osoba. Co ważne – dotychczasowy staż pracownika musi zostać udokumentowany na świadectwach pracy.

Wymiar urlopu. Jak obliczyć liczbę wolnych dni?

Wymiar urlopu wynosi:

  • 20 dni – jeśli pracownik jest zatrudniony przez okres krótszy niż 10 lat,
  • 26 dni – jeśli pracownik jest zatrudniony przynajmniej 10 lat.

Uwaga! płatny urlop wypoczynkowy przysługuje jedynie pracownikom zatrudnionym na umowę o pracę. Trzeba podkreślić, że wolne dni mają również do dyspozycji pracownicy zatrudnieni na niepełny etat. Dział kadr musi wówczas prawidłowo obliczyć wymiar urlopu, liczba wolnych dni jest w tej sytuacji proporcjonalnie zmniejszona, co oznacza, że osoba pracująca na pół etatu otrzymuje urlop w zmniejszonym wymiarze może wykorzystać 10 lub 13 dni urlopu. Dział kadr podczas obliczania wymiaru urlopu dla pracownika musi pamiętać, że niepełny dzień urlopu należy zaokrąglić w górę do pełnego dnia.

Dzień urlopu odpowiada 8 godzinom spędzonym w pracy. Wymiar urlopu przysługujący pracownikom może być przeliczony na następującą liczbę godzin:

  • 160 godzin – jeśli pracownik jest zatrudniony mniej niż 10 lat,
  • 208 godzin – jeśli pracownik jest zatrudniony więcej niż 10 lat.

Wymiar urlopu. Urlop wypoczynkowy a poziom wykształcenia

Mamy dobrą informację dla absolwentów szkół, akademii i uniwersytetów, którzy zastanawiają się, jaki wymiar urlopu im przysługuje. Obliczając wymiar urlopu wypoczynkowego, do stażu pracy uwzględnia się również okres kształcenia i ukończenia:

  • zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, lecz nie więcej niż 3 lata,
  • średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, ale nie więcej niż 5 lat,
  • średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat,
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata,
  • szkoły policealnej – 6 lat,
  • szkoły wyższej – 8 lat.

Wymiar urlopu. Pierwsza praca. Ile dni wolnego?

Kodeks pracy precyzyjnie wskazuje wymiar urlopu, który ma do dyspozycji pracownik podejmujący pierwsze zatrudnienie w życiu. Nowy pracownik nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego po zakończeniu każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 dni urlopu, który przysługiwałby po przepracowaniu pełnego roku. Co ważne, aby poprawnie obliczyć wymiar urlopu przysługujący pracownikowi, należy brać pod uwagę nie miesiąc kalendarzowy, lecz miesiąc pracy. Należy również uwzględnić pierwszy dzień pracy oraz wszelkie usprawiedliwione nieobecności w pracy, na przykład zwolnienia lekarskie. Uwaga! Pracodawcy mają możliwość zatrudniania nowych pracowników w różnych dniach danego miesiąca. Bardzo ważnym jest uwzględnienie tych różnic podczas wyliczania wymiaru urlopu dla nowego pracownika. Uwaga! Obliczając wymiar urlopu w pierwszym roku pracy nowo zatrudnionej osoby, inaczej niż w przypadku osoby pracującej na niepełny etat, nie należy zaokrąglać urlopu do pełnego dnia.

Wymiar urlopu. Kolejny wypoczynek. Kiedy?

Pracownik ma prawo do urlopu kolejnego w każdym następnym roku kalendarzowym zatrudnienia, który przypada rok po pierwszym w życiu podjęciu pracy. Wymiar urlopu przysługujący pracownikowi w kolejnym roku zależy od daty podjęcia pracy. Jeśli pracownik jest wciąż zatrudniony 1 stycznia, to właśnie tego dnia otrzymuje uprawnienia urlopowe.

Uzyskując prawo do urlopu kolejnego, pracownik otrzymuje urlop w pełnym wymiarze do wykorzystania „z góry”. W zależności od stażu pracy osoba zatrudniona może skorzystać z 20 lub 26 dni urlopu.

Uwaga! Pracownik nie ma prawa do urlopu wypoczynkowego, jeśli w dniu 1 stycznia przebywa na urlopie bezpłatnym, ponieważ wówczas wzajemne prawa i obowiązki stron ulegają zawieszeniu.

Wymiar urlopu. Urlop na żądanie a urlop wypoczynkowy

W związku z nagłymi, niedającymi się przewidzieć sytuacjami pracownicy mają do dyspozycji cztery dni urlopu na żądanie. Uwaga! Wolne na żądanie nie jest dodatkowym wymiarem urlopu, zgłaszając potrzebę wzięcia nagłego wolnego dnia można jedynie wykorzystać pozostałe przysługujące pracownikowi z tytułu urlopu wypoczynkowego dni. Wymiar urlopu na żądanie to 4 dni dla każdego pracownika, niezależnie od stażu pracy. Konieczność wzięcia urlopu na żądanie musi być zgłoszona najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu. Uwaga! Pracownik powinien koniecznie pamiętać, że urlop na żądanie – mimo sugerującej to nazwy – nie oznacza, iż pracownik może skorzystać z tego prawa niezależnie od okoliczności. Konieczna jest jeszcze zgoda pracodawcy na wykorzystanie wolnego we wskazanym, konkretnym dniu i wymiarze. Pracownik musi zatem liczyć się z odmową pracodawcy, gdy takie działanie uzasadnione jest ważnymi interesami zakładu pracy. Przepisy nie precyzują sposobu, w jaki pracownik może skorzystać z urlopu na żądanie. Bardzo ważnym jest, by skutecznie powiadomić przełożonego o zamiarze wykorzystania urlopu na żądanie i wskazać jego wymiar. Można to uczynić w formie pisemnej, ustnej, mailowej, czy przez telefon. Uwaga! Brak skutecznego powiadomienia pracodawcy może wiązać się z poważnymi konsekwencjami – łącznie z rozwiązaniem stosunku pracy bez okresu wypowiedzenia, czyli tzw. „dyscyplinarką”.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj biznesinfo.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News