Ryzyko zawodowe – czym jest? Jakie są obowiązki pracodawcy?
Pixabay.com
Autor Dominik Moliński - 24 Stycznia 2021

Ryzyko zawodowe – czym jest? Jakie są obowiązki pracodawcy?

Na każdym stanowisku pracy występuje określone ryzyko zawodowe. Jeśli pracownik pracuje w środowisku stanowiącym potencjalne zagrożenie, pracodawca musi dążyć do zmniejszenia ryzyka i zwiększenia bezpieczeństwa pracy. Sprawdź, jak prawidłowo oceniać ryzyko zawodowe.

Czym jest ryzyko zawodowe?

Ryzyko zawodowe oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą. Mogą one prowadzić do niekorzystnych skutków zdrowotnych u pracowników i wynikają z zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobie wykonywania pracy.

Minimalizacja ryzyka zawodowego jest jednym z obowiązków pracodawcy. Zgodnie z Kodeksem pracy, pracodawca powinien ocenić i udokumentować ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą i stosować niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko, a także informować pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Pracownik nie może zostać dopuszczony do pracy bez zapoznania się z informacją dotyczącą ryzyka zawodowego na danym stanowisku. Jeśli pracodawca przekazał wszystkie informacje w tym zakresie, pracownik powinien podpisać potwierdzenie, które będzie miało bardzo duże znaczenie, jeśli dojdzie do wypadku i utraty zdrowia.

Dokumentacja oceny ryzyka zawodowego oraz zastosowanych niezbędnych środków profilaktycznych powinna uwzględniać w szczególności:

  • opis ocenianego stanowiska pracy, w tym stosowanych maszyn, narzędzi i materiałów, wykonywanych zadań, występujących na stanowisku niebezpiecznych, szkodliwych i uciążliwych czynników środowiska pracy, stosowanych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej oraz osób pracujących na tym stanowisku,
  • wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy oraz niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
  • datę przeprowadzonej oceny oraz osoby dokonujące oceny.

Ryzyka zawodowe – jak je ocenić?

Ocena ryzyka zawodowego jest zawsze obowiązkowa. W wielu małych firmach nie występują liczne zagrożenia i można je z łatwością zidentyfikować. Jeśli pracodawca dobrze orientuje się w rodzaju wykonywanej pracy, to może samodzielnie przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego. W większych przedsiębiorstwach ocenę ryzyka mogą przeprowadzić również kompetentni pracownicy, jednak odpowiedzialność zawsze spoczywa na pracodawcy.

Jak należy przeprowadzić ocenę ryzyka zawodowego w miejscu pracy? Czynność ta powinna odbyć się w możliwie najprostszy sposób. Można np. skorzystać z instrukcji rozpowszechnianej przez Państwową Inspekcję Pracy:

1. Zebranie informacji potrzebnych do przeprowadzenia oceny ryzyka zawodowego:

  • jakie są stanowiska pracy?
  • jakie osoby pracują na tych stanowiskach? (osoby młode lub starsze, niepełnosprawni, kobiety w ciąży itp.),
  • jakie maszyny, narzędzia i materiały są wykorzystywane na stanowiskach pracy?
  • jakie czynniki niebezpieczne, szkodliwe lub uciążliwe występują na stanowiskach pracy?
  • jakie stosowane są na stanowiskach pracy środki ochrony zbiorowej i indywidualnej?

2. Identyfikacja zagrożeń. Określenie dla każdego stanowiska pracy, jakie występują na nim zagrożenia:

  • czy na stanowiskach pracy występują nierówne lub śliskie powierzchnie?
  • czy występują ruchome części maszyn, ostre krawędzie, gorące lub zimne powierzchnie?
  • czy praca jest wykonywana na wysokości?
  • czy pracownik na danym stanowisku ma do czynienia z prądem elektrycznym, substancjami chemicznymi, pyłem, hałasem, promieniowaniem elektromagnetycznym, wysokim ciśnieniem?

3. Oszacowanie ryzyka:

  • prawdopodobieństwo wystąpienia wypadków i chorób,
  • powaga następstw zagrożeń,
  • czy dotychczas podejmowane działania eliminujące lub ograniczające ryzyko są wystarczające?

4. Określenie działań eliminujących lub ograniczających ryzyko zawodowe:

  • jeśli ryzyko wystąpienia wypadku jest wysokie, całkowite usunięcie zagrożenia powinno mieć najwyższy priorytet, a zastosowanie środków ochrony indywidualnej powinno być ostatecznością,
  • jeśli ryzyko wystąpienia wypadku jest średnie, należy prowadzić działania na rzecz jego dalszego zmniejszania,
  • jeśli ryzyko wystąpienia wypadku jest niskie, należy podjąć działania, które zapewnią, że ryzyko pozostanie na tym poziomie.

5. Dokumentowanie wyników oceny ryzyka zawodowego:

  • opis ocenianego stanowiska pracy,
  • wyniki przeprowadzonej oceny ryzyka zawodowego dla każdego z czynników środowiska pracy,
  • niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
  • data i ocena osoby, która ją przeprowadziła.

Ryzyka zawodowe a obowiązki pracodawcy

Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z dnia 12 czerwca 1989 roku nakłada na pracodawcę szereg obowiązków dotyczących minimalizacji ryzyka zawodowego poprzez zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaniem czynności służbowych, informowaniem i organizowaniem szkoleń. Pracodawca ma obowiązek:

  • zapobiegać zagrożeniom,
  • dokonywać oceny zagrożeń, które nie mogą być wykluczone,
  • zwalczać źródła zagrożeń,
  • przystosować procesy stosownie do indywidualnych potrzeb pracowników,
  • dostosować warunki do postępu technicznego,
  • zastąpić działania niebezpieczne operacjami, które nie są niebezpieczne lub są mniej ryzykowne,
  • zapewnić odpowiedni rozwój spójnej polityki prewencyjnej, która uwzględniała zagadnienia techniczne, sposoby organizacji pracy, warunki pracy, odniesienia socjalne oraz wpływ współczynników odnoszących się do środowiska pracy,
  • stosować w pierwszej kolejności zbiorowe środki zapobiegawcze, a indywidualne środki zapobiegawcze powinny być ostatecznością,
  • dostarczać pracownikom odpowiednich instrukcji.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj biznesinfo.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News