Podatek VAT – na czym polega i jak go obliczać

Krótka historia podatku VAT

Podatek VAT został po raz pierwszy wprowadzony w 1954 roku we Francji. Szybko zyskał popularność w innych krajach Unii Europejskiej jako narzędzie do harmonizacji podatkowej. W Polsce podatek VAT został wprowadzony dopiero w 1993 roku. 

Co to jest podatek VAT?

Podatek VAT to skrót z języka angielskiego od value added tax, czyli w tłumaczeniu na język polski: podatek od wartości dodanej. Podatek VAT jest zamiennie używany ze skrótem PTU –oba skróty oznaczają dokładnie to samo. Podatek ten wprowadzany jest przy każdym etapie produkcji przez podmioty wnoszące jakąś wartość dodaną, dlatego podatnikami są głównie przedsiębiorcy. W przypadku sprzedaży towarów, podatek VAT dotyczy sprzedawców i nabywców, ponieważ jego wartość jest doliczana do wartości netto transakcji. 

Jeżeli roczne przychody przedsiębiorcy nie przekraczają 200 000 zł, zostaje on wówczas zwolniony z odprowadzania podatku VAT. Ponadto przedsiębiorca ma prawo odliczyć podatek jeżeli wydatek jest związany z działalnością opodatkowaną. Z założenia podatkiem VAT jest obarczany końcowy konsument towaru, dlatego pozostaje on niezauważalny dla przedsiębiorcy.

Podatek VAT naliczony i należny

Podatek VAT naliczony to podatek związany z zakupem towaru, czyli naliczany jest przez sprzedawcę. Podatek VAT należny to ten, który dotyczy sprzedaży towaru przez przedsiębiorcę, czyli podatek należny jest urzędowi skarbowemu od sprzedawcy. Finalny podatek, który przedsiębiorca musi odprowadzić do urzędu skarbowego to kwota podatku VAT należnego pomniejszona o wysokość podatku naliczonego. 

Jak działa podatek VAT – kwota brutto i netto

Podatek VAT to cena towaru netto pomnożona przez stawkę podatku VAT. Aby zrozumieć mechanizm naliczania podatku, należy wcześniej zrozumieć, czym jest kwota netto i brutto. 

Cena netto to kwota bez uwzględnienia podatku VAT. Cena brutto to kwota z uwzględnieniem podatku VAT. Przykładowo, cena netto może wynosić 200 zł, cena brutto będzie wtedy wynosiła 246 zł.