Podatek cukrowy już zbiera żniwa. Sprzedaż napojów mocno leci w dół

Podatek cukrowy zbiera żniwo

Minęło 1,5 miesiąca od wejścia w życie podatku cukrowego. Danina ta podobnie jak wiele innych zaczęła obowiązywać od 1 stycznia br., tyle, że w odróżnieniu od innych opłat ta, jak mówią rządzący została wprowadzona dla naszego dobra. Chodzi o to, by Polacy rzadziej wybierali napoje słodzone.

- Cukier jest niezdrowy, dlatego powinien być objęty większym podatkiem – mówił podczas spotkania z internautami premier Mateusz Morawiecki, podkreślając, że „większość dojrzałych państw na świecie już tę opłatę wprowadziło”.

Obowiązek opłaty spoczywa na producentach i/lub importerach oraz dotyczy napojów bezalkoholowych z dodatkiem cukrów, substancji słodzących oraz kofeiny lub tauryny. Opłata podzielona została na część stałą i zmienną naliczaną na każdy 1 litr napoju. Stała wynosi 0,50 zł, zaś zmienna – 0,05 zł za każdy gram cukrów przekraczających określony limit (5 gram/100ml).

Dodatkową opłatą objęte są napoje zawierające kofeinę lub taurynę (0,1 zł za litr napoju). Niższy podatek dotyczy napojów mających co najmniej 20 proc. soku owocowego/warzywnego (np. nektary), wyrobów z dominującą zawartością mleka (np. kawa mrożona) lub roztworów węglowodanowo-elektrolitowych (np. izotoniki).

Jak pokazują dane agencji badawczej CMR wprowadzenie wraz z początkiem tego roku podatku cukrowego przyczyniło się do spadku wolumenu sprzedaży napojów bezalkoholowych oraz liczby transakcji. W pierwszych pięciu tygodniach tego roku  jak podaje w komunikacie agencja, spadek wolumenu sprzedaży odnotowano na poziomie 16 proc. w porównaniu do analogicznego okresu 2020 roku w sklepach handlu tradycyjnego do 300 metrów kwadratowych. Jeszcze więcej, bo 25 proc. wyniósł spadek liczby transakcji.

Spadek sprzedaży napojów bezalkoholowych to przede wszystkim efekt wzrostu ich cen. W przypadku napojów gazowanych nałożenie podatku cukrowego przyczyniło się do wzrostu cen średnio o 22 proc., co z kolei przyczyniło się do zmniejszenia wolumenu zakupionych produktów o ponad jedną piątą w pierwszych tygodniach tego roku w porównaniu z tym samym okresem zeszłego roku. Podatek cukrowy jak zauważa CMR wpłynął nieznacznie na zmiany udziałów czołowych producentów napojów gazowanych. Zyskują udziały głównie producenci, w portfolio których znajdują się w przeważającej części napoje gazowane owocowe z udziałem min. 20 proc. soków w składzie.

Wysoki wzrost cen w związku z wprowadzeniem nowej opłaty odnotowały również wody smakowe. W pierwszych tygodniach 2021 roku były one droższe średnio o 15 proc. w porównaniu do analogicznego okresu 2020 roku. W tym wypadku spadek wolumenu sprzedaży wyniósł 20 proc.

Nieco mniejszy wzrost cen nastąpił w przypadku energetyków. Puszka napoju jak podaje CMR jest obecnie średnio o 10 proc. wyższa niż pod koniec zeszłego roku. Z kolei spadek liczby transakcji produktu wyniósł w pierwszych tygodniach tego roku 20 proc. w porównaniu do początku 2020 roku. Spada sprzedaż wolumenowa większości kluczowych graczy tego segmentu.

Zaskakujący spadek sprzedaży herbat mrożonych

Stosunkowo niewielki wzrost cen w porównaniu z początkiem ubiegłego roku odnotowały natomiast herbaty mrożone (4 proc.). Okazuje się jednak, że i tak na początku tego roku znacząco, bo aż o 19 proc. spadł wolumen sprzedaży produktu, a aż o 27 proc. spadła liczba transakcji.

Przedstawiciele agencji podkreślają, że spadek wolumeny sprzedaży napojów bezalkoholowych i transakcji to nie tylko efekt podatku cukrowego. - Trzeba mieć na uwadze, że oprócz opłaty cukrowej na ujemne dynamiki oddziaływają również restrykcje związane z pandemią koronawirusa. Spadkiem sprzedaży najbardziej dotknięci zostali producenci napojów gazowanych, energetyków, herbat mrożonych czy wód smakowych - komentuje Julia Kijo z CMR, cytowana przez Polską Agencję Prasową.