Bezwzględny zakaz pracy, gdy temperatura przekroczy tę wartość. Dla tych pracowników przewidziano wyjątek

Rewolucja w BHP z kilkuletnim poślizgiem

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemanowicz-Bąk podpisała rozporządzenie, które wprowadza obowiązujące maksymalne dopuszczalne normy ciepła na stanowiskach pracy.

Zgodnie z przyjętym harmonogramem nowela wejdzie w życie w 2027 roku, dając biznesowi czas na dostosowanie infrastruktury. Ustalono, że górną granicą w zamkniętych pomieszczeniach będzie 35°C, natomiast przy ciężkich pracach fizycznych wykonywanych na otwartej przestrzeni limit wyniesie 32°C.

Warto dodać, że reakcja ze strony zatrudniającego musi nastąpić znacznie wcześniej. Przepisy nakładają obowiązek wdrożenia działań osłonowych - takich jak skrócenie czasu pracy, rotacja na stanowiskach czy dodatkowe płatne przerwy - już po przekroczeniu 25°C na zewnątrz oraz 28°C wewnątrz budynków.

Choć Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wskazuje, że niektóre grupy zawodowe już obecnie funkcjonują w oparciu o przepisy dotyczące pracy w mikroklimacie gorącym, to w praktyce problem wysokich temperatur pozostaje jednym z największych wyzwań organizacyjnych dla wielu przedsiębiorstw. W okresach letnich temperatura na halach produkcyjnych może znacząco przekraczać temperaturę otoczenia, nie tylko z powodu warunków atmosferycznych, ale również z uwagi na pracujące maszyny, linie technologiczne czy procesy produkcyjne generujące ciepło - mówi w rozmowie z Interią Marta Pypłacz, dyrektor w Departamencie Outsourcingu Grant Thornton.

Czy to oznacza, że wszyscy zatrudnieni w kraju odetchną z ulgą podczas kolejnych fali skwaru? Okazuje się, że nie wszyscy będą mieli szansę skorzystać z nowych przepisów.

Długa lista pracowników wyłączonych z nowych przepisów o upałach

Gdy przyjrzeć się szczegółom aktu prawnego, czar pryska. Konstrukcja prawna zawiera bowiem wyjątkowo rozbudowany katalog wyłączeń, który eliminuje z nowych osłon całe rzesze zatrudnionych.

O ile brak limitów dla służb mundurowych, wojska, ratowników medycznych czy elektrociepłowni pracujących w ruchu ciągłym jest w pełni zrozumiały specyfiką służby, o tyle obecność innych sektorów w tym spisie budzi spore zdziwienie.

Nie postrzegałabym tych regulacji jako zmian skierowanych do pracowników biurowych. Ich głównymi adresatami wydają się branże, w których wysoka temperatura stanowi realne zagrożenie dla zdrowia pracowników i jednocześnie istotne wyzwanie dla organizacji pracy. Jednak największe wątpliwości budzi fakt, że tam, gdzie problem wysokich temperatur jest najbardziej dotkliwy - czyli w przemyśle i branżach opartych na procesach technologicznych - przepisy przewidują wyjątki. Dlatego trudno dziś jednoznacznie ocenić, czy nowe regulacje realnie zmienią warunki pracy, czy tylko uporządkują istniejące już obowiązki BHP - podkreśla Marta Pypłacz w rozmowie z Interią Biznes.

Z wymogów wyłączono m.in. branżę hotelarską, pracowników opieki nad dziećmi do lat 3 (żłobki i kluby dziecięce), a także instytucje kultury, oświaty i turystyki. W praktyce oznacza to, że opiekunka w dusznej sali żłobkowej czy aktor na rozgrzanej scenie teatralnej nie będą mogli powołać się na nowe normy.

Podobny los spotkał spore grono pracowników fizycznych, w tym dekarzy, piekarzy czy hutników. 

Dlaczego tak wielu pracowników fizycznych wykluczono z nowych regulacji?

Zobacz też: Hak holowniczy może oznaczać mandat 500 zł. Chodzi o jeden szczegół

Dlaczego z nowych regulacji wyłączono szeroką grupę pracowników?

Jak wskazuje dr hab. n. med. Joanna Bugajska z Centralnego Instytutu Ochrony Pracy (CIOP-PIB) w rozmowie z interią Biznes, w takich miejscach kluczowy jest wskaźnik WBGT - wskaźnik obciążenia termicznego uwzględniający m.in. wilgotność powietrza, ruch powietrza oraz promieniowanie cieplne urządzeń.

To oznacza, że o poziomie bezpieczeństwa nie decyduje zwykły termometr ścienny. W przemyśle montaż klimatyzacji bywa niemożliwy ze względów technologicznych, co wymusi na firmach zmianę organizacji pracy.

Z kolei Andrzej Sadowski, prezydent Instytutu im. Adama Smitha, w rozmowie z Interią Biznes zwraca uwagę na inny aspekt - nowe regulacje mogą nie objąć większości potrzebujących, za to wykreują gigantyczny popyt na urządzenia chłodnicze, obciążając zarazem lokalne sieci energetyczne. Ostateczny ciężar zmian i tak spadnie na konsumentów w postaci wyższych cen produktów i usług.

Nie wszędzie da się zamontować klimatyzację, chociażby ze względów na archaiczne konstrukcje niektórych budynków. Jeśli nałoży się na to przepisy, które na przykład uniemożliwiają wystawienie klimatyzacji na zewnątrz - tak jak to widzimy w wielu państwach, że klimatyzatory wystają poza linię budynku - to staje się to sporym wyzwaniem dla przedsiębiorcy, bo nie uwzględniono wszystkich skutków takiego rozporządzenia - podkreślił Andrzej Sadowski.