Unia Europejska mówi stop. Takich opakowań już nie zobaczysz

UE szykuje największą od lat rewolucję w branży opakowań

Nowe rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation) zastąpi dotychczasową dyrektywę opakowaniową 94/62/WE i obejmie praktycznie wszystkie rodzaje opakowań — od plastiku i papieru po szkło czy metal. Przepisy weszły w życie 11 lutego 2025 r., a większość regulacji zacznie obowiązywać już od 12 sierpnia 2026 r. Co istotne, będą stosowane automatycznie we wszystkich państwach UE, bez konieczności wdrażania ich do prawa krajowego.

Zmiany mają być fundamentalne dla całego rynku. W rozmowie z Interią Biznes Sławomir Brzózek ze Związku Pracodawców Przemysłu Opakowań i Produktów w Opakowaniach EKO-PAK podkreślił, że nowe przepisy całkowicie zmieniają podejście do opakowań i wymuszają nowy model funkcjonowania producentów. PPWR nakłada m.in. obowiązek ograniczenia nadmiarowych opakowań, projektowania ich pod recykling oraz zwiększania udziału materiałów z odzysku. Od 2030 r. wszystkie opakowania wprowadzane na rynek mają nadawać się do recyklingu, a te niespełniające wymogów mogą zostać wycofane z obrotu.

Szczególne znaczenie będą miały również przepisy dotyczące minimalizacji pustej przestrzeni w przesyłkach e-commerce. Zgodnie z regulacją niewykorzystana objętość opakowań transportowych nie będzie mogła przekraczać 50 proc. To oznacza koniec gigantycznych kartonów wypełnionych papierem lub folią ochronną tylko po to, by zabezpieczyć niewielki produkt. Zmiany obejmą także gastronomię, gdzie mocno ograniczone mają zostać jednorazowe saszetki, np. z ketchupem czy sosem.

Chaos wokół nowych regulacji UE. Firmy wciąż czekają na kluczowe wytyczne

Jak podaje Interia Biznes, przedsiębiorcy coraz głośniej mówią o chaosie regulacyjnym i problemach z przygotowaniem się do zmian. Największe obawy budzi brak szczegółowych aktów wykonawczych Komisji Europejskiej, które mają dopiero doprecyzować wiele obowiązków. Branża ostrzega, że bez jasnych wytycznych firmy nie wiedzą, jakie rozwiązania wdrażać i jakie inwestycje będą rzeczywiście zgodne z nowym prawem.

Nie znamy aktów wykonawczych i delegowanych KE, które określą szczegóły obowiązków producentów – mówił Sławomir Brzózek z EKO-PAK w rozmowie z Interią Biznes.

Jak podkreślał, brak doprecyzowania regulacji może prowadzić do ogromnych i niepotrzebnych kosztów. Jednym z przykładów jest możliwe wyeliminowanie folii termokurczliwych w logistyce transportowej, co mogłoby wymusić całkowitą przebudowę systemów magazynowych i dostawczych.

Interia Biznes opisuje, że część definicji zawartych w PPWR różni się od tych funkcjonujących obecnie w polskich przepisach. Dotyczy to m.in. opakowań wielomateriałowych. 

Obowiązki z PPWR ciągle nie są zaimplementowane do polskiego prawa, a niektóre podstawy się zmieniają. Przykładem jest definicja opakowań wielomateriałowych, która według PPWR jest całkiem inna niż aktualna polska definicja ustawowa – podkreśla Sławomir Brzózek w rozmowie z Interią Biznes.

Firmy obawiają się więc sytuacji, w której po wejściu regulacji w życie nie będzie jasne, jak prawidłowo klasyfikować i raportować część produktów. Dodatkowym wyzwaniem pozostaje ograniczona dostępność wysokiej jakości recyklatów w Europie.

Rewolucja w opakowaniach nabiera tempa. Przedsiębiorcy liczą koszty

Nowe przepisy wymuszą całkowite przeprojektowanie wielu produktów i opakowań. Jak informuje, producenci będą musieli projektować opakowania już z myślą o ich późniejszym recyklingu oraz rzeczywistych potrzebach logistycznych. Oznacza to redukcję gramatury, eliminowanie zbędnych materiałów oraz lepsze dopasowanie wielkości opakowań do przewożonych produktów.

Jarosław Siuta ze Smurfit Westrock wskazywał w rozmowie z Interią Biznes, że skończy się produkowanie opakowań "na zapas”. 

Projektujemy opakowania jako element całego łańcucha dostaw, dopasowane do realnych potrzeb, a nie "na zapas" — tłumaczył. 

Jednocześnie oznacza to konieczność przeprowadzania licznych testów wydajnościowych, zmian materiałowych oraz dostosowania linii produkcyjnych i pakujących.

Największy problem może dotknąć mniejsze przedsiębiorstwa. Duże międzynarodowe koncerny są już często na zaawansowanym etapie wdrażania zmian, jednak sektor MŚP nadal potrzebuje czasu, pieniędzy i jasnych interpretacji przepisów. Branża przyznaje, że wiele firm zwyczajnie nie jest gotowych na tak szeroką transformację w tak krótkim czasie.

Konsumenci mogą odczuć skutki zmian. Branża ostrzega przed presją kosztową

Choć PPWR ma poprawić poziom recyklingu i ograniczyć ilość odpadów, coraz częściej pojawiają się pytania o wpływ nowych regulacji na ceny produktów. Rozmówcy Interii Biznes zwracają uwagę, że dostosowanie się do nowych wymogów będzie oznaczało dla firm ogromne wydatki — od modernizacji linii produkcyjnych po przebudowę całych systemów logistycznych.

Przedstawiciele dużych sieci handlowych przyznają, że ryzyko wzrostu kosztów jest realne. Agnieszka Koc z sieci Biedronka wskazała w rozmowie z Interią Biznes, że zmiany obejmą zarówno marki własne, jak i produkty dostawców zewnętrznych, co oznacza transformację całego łańcucha dostaw. Dodała również, że tak szeroka reforma wiąże się z "dodatkową presją kosztową”. Sieć zapewnia wprawdzie, że pracuje nad rozwiązaniami mającymi ograniczyć wpływ zmian na ceny, jednak eksperci nie mają wątpliwości, że część kosztów może zostać przerzucona na konsumentów.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało Interii Biznes, że podczas konsultacji publicznych zgłoszono ponad 1700 uwag do nowych przepisów. Resort zapowiada stopniowe wdrażanie regulacji oraz okresy przejściowe, które mają ułatwić przedsiębiorcom dostosowanie się do nowych wymogów. Według ministerstwa PPWR ma przynieść korzyści środowiskowe i uprościć segregację odpadów dzięki bardziej czytelnym oznaczeniom opakowań. Dla klientów oznacza to jednak również nadchodzące zmiany w wyglądzie produktów, sposobie pakowania zakupów i prawdopodobnie także w cenach na sklepowych półkach.