Ważne zmiany w programie "Czyste Powietrze". Nowelizacja już od 20 lipca

Łatwiejszy dostęp do programu. NFOŚiGW łagodzi jeden z najważniejszych warunków

Jedną ze zmian, która zacznie obowiązywać od 20 lipca, jest rozszerzenie wyjątków od zasady nakazującej posiadanie nieruchomości przez co najmniej trzy lata przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Do tej pory był to jeden z najczęściej krytykowanych wymogów programu, ponieważ wykluczał wiele osób, które dopiero przejęły starsze domy wymagające kosztownej termomodernizacji.

Po zmianach z programu będą mogły skorzystać również osoby, które nabyły nieruchomość przez zasiedzenie. Nowe przepisy obejmą także właścicieli lub współwłaścicieli posiadających nieruchomość od co najmniej roku, jeżeli nabyli minimum 50 proc. udziałów w drodze zakupu lub darowizny od rodziców albo dziadków. W praktyce oznacza to łatwiejszy dostęp do wsparcia dla wielu rodzin przejmujących domy od najbliższych i planujących ich modernizację.

Jak podkreśla Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, zmiany są efektem konsultacji oraz zgłaszanych postulatów mieszkańców i samorządów.

Nie poprzestajemy na reformie z ubiegłego roku, ale konsekwentnie rozwijamy i zmieniamy program. Odpowiadamy na zgłaszane potrzeby mieszkańców oraz gmin i dlatego wprowadzamy od 20 lipca zmiany, które ułatwią dostęp do wsparcia. Priorytetem pozostaje dla nas bezpieczeństwo beneficjentów i jakość wykonywanych prac, tak by program rzeczywiście przyczyniał się do podnoszenia jakości życia i nie narażał na wysokie rachunki – przekazała Dorota Zawadzka-Stępniak, prezes zarządu NFOŚiGW.

Fundusz podkreśla jednocześnie, że najważniejsze założenia reformy programu wprowadzonej 31 marca 2025 r. pozostają bez zmian. Nadal obowiązują m.in. obowiązkowy audyt energetyczny, świadectwo charakterystyki energetycznej, system operatorów, limity kosztów kwalifikowanych, zasada "jeden beneficjent – jeden budynek”, brak dofinansowania do kotłów gazowych oraz dotychczasowe kryteria dochodowe i poziomy wsparcia.

Wyższe dopłaty do ocieplenia i okien. Beneficjenci zyskają także więcej czasu na inwestycję

Kolejną ważną zmianą jest zwiększenie maksymalnych jednostkowych kwot dotacji na wybrane prace termomodernizacyjne. NFOŚiGW podnosi je o 10 proc., tłumacząc decyzję rosnącymi kosztami materiałów budowlanych oraz usług wykonawczych. Fundusz wskazuje, że przed zmianą przeanalizowano dane GUS, oferty rynkowe oraz koszty wynikające z rozliczonych i realizowanych inwestycji.

W najwyższym poziomie dofinansowania wsparcie na ocieplenie ścian i innych przegród budowlanych wyniesie do 275 zł za metr kwadratowy. Maksymalna stawka dla stolarki okiennej wzrośnie do 1320 zł za metr kwadratowy. Analogicznie zwiększone zostaną również limity obowiązujące w podstawowym i podwyższonym poziomie dofinansowania.

Na zmianach skorzystają także osoby korzystające z prefinansowania. Dotychczas beneficjenci mieli 120 dni na wykonanie prac objętych zaliczką. Od 20 lipca termin ten zostanie wydłużony do 180 dni. Rozwiązanie obejmie również osoby, które zawarły już umowy w naborze rozpoczętym 31 marca 2025 r., pod warunkiem dokonania odpowiedniej zmiany podpisanej umowy.

Do pakietu ułatwień dołączono również uproszczenie części formalności. Dokumenty potwierdzające trwałe odłączenie starego źródła ciepła oraz dostosowanie przewodów kominowych będą mogli wystawiać nie tylko mistrzowie kominiarscy, lecz także osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Ma to skrócić czas oczekiwania na dokumentację i przyspieszyć rozliczanie inwestycji.

Zobacz także: Nowy rekordzista w systemie kaucyjnym. Ogromna liczba butelek Biedronka, Lidl i Kaufland publikują dane

Program będzie rozwijany. Po 2026 roku zmienią się zasady wsparcia dla ogrzewania

Pakiet zmian obejmuje także rozwiązania, które będą obowiązywały w kolejnych latach. NFOŚiGW zapowiedział, że po zakończeniu okresu przejściowego, czyli po 2026 r., program nie będzie już finansował ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Oznacza to koncentrację środków publicznych na rozwiązaniach uznawanych za najbardziej efektywne energetycznie i zapewniających najlepszy efekt ekologiczny.

Fundusz zapowiada również dalszy rozwój programu. Jak zaznacza zastępca prezesa NFOŚiGW Robert Gajda, obecne zmiany są kolejnym etapem reform rozpoczętych w 2025 r., a trwają już prace nad następnymi rozwiązaniami.

Widzimy, że duża reforma programu wprowadzona w ubiegłym roku efektywnie ograniczyła nadużycia i podniosła jakość dofinansowanych inwestycji. Teraz, po szerokich konsultacjach społecznych, wprowadzamy pakiet ułatwień. Pamiętajmy, że Czyste Powietrze to nie tylko statystyki, tylko realne inwestycje na lata, zaś bezpieczeństwo beneficjentów to fundament naszego programu. Jednocześnie pracujemy nad kolejnymi rozwiązaniami, takimi jak bon na audyt energetyczny, który zostanie poddany dodatkowym, szczegółowym konsultacjom z samorządami, naszymi partnerami w programie – powiedział Robert Gajda.

Program "Czyste Powietrze” pozostaje największym przedsięwzięciem wspierającym termomodernizację domów jednorodzinnych w historii Polski. Od 2018 r. podpisano już 971 tys. umów o dofinansowanie, zakończono ponad 645 tys. inwestycji, a do beneficjentów trafiło blisko 22 mld zł. W obecnej odsłonie programu, obowiązującej od 31 marca 2025 r., złożono 70 tys. wniosków i podpisano 53 tys. umów o wartości 3,3 mld zł. Dzięki programowi wymieniono już ponad 603 tys. nieefektywnych źródeł ciepła, czyli tzw. kopciuchów, które od lat należą do głównych źródeł smogu w Polsce. Według NFOŚiGW nowe ułatwienia mają zachęcić kolejne tysiące właścicieli domów do przeprowadzenia termomodernizacji.