Tyle kosztuje wykształcenie lekarza w Polsce. Kwota może zaskoczyć

Lekarze w Polsce. Ilu ich jest i czym zajmują się w systemie ochrony zdrowia?

Lekarze są jedną z kluczowych grup zawodowych w systemie ochrony zdrowia. Diagnozują choroby, prowadzą leczenie, kierują pacjentów na badania, wystawiają recepty, wykonują zabiegi i operacje, pracują w szpitalach, przychodniach, poradniach specjalistycznych, karetkach, gabinetach prywatnych, instytucjach publicznych i jednostkach naukowych. Bez nich nie da się utrzymać sprawnego systemu leczenia, profilaktyki i ratowania życia. 

Z danych GUS wynika, że w 2024 r. w Polsce liczba lekarzy pracujących bezpośrednio z pacjentem wyniosła 141 193 osoby. Jednocześnie liczba lekarzy mieszkających w Polsce i posiadających prawo wykonywania zawodu wyniosła 166,5 tys. To ważne rozróżnienie, bo nie każda osoba z prawem wykonywania zawodu faktycznie pracuje z pacjentami w danym momencie.

Lekarz nie kończy edukacji wraz z uzyskaniem dyplomu. Kierunek lekarski trwa 6 lat i kończy się uzyskaniem tytułu lekarza, ale później dochodzi jeszcze Lekarski Egzamin Końcowy, staż podyplomowy, prawo wykonywania zawodu i często specjalizacja. Dopiero specjalizacja pozwala pracować jako lekarz specjalista w konkretnej dziedzinie, np. internie, chirurgii, pediatrii, anestezjologii, psychiatrii, kardiologii czy medycynie rodzinnej. Tak długa ścieżka oznacza, że lekarz wchodzi na rynek pracy inaczej niż absolwent wielu innych kierunków. To zawód wymagający nie tylko wiedzy medycznej, ale też odporności psychicznej, precyzji, komunikacji, umiejętności pracy pod presją oraz aktualizowania wiedzy przez całe życie.

Skutki niedoboru lekarzy są odczuwalne dla pacjentów i państwa. Zbyt mała liczba medyków oznacza dłuższe kolejki, większe obciążenie oddziałów, trudności w obsadzaniu dyżurów, większą presję na personel i ryzyko wypalenia zawodowego. W niektórych specjalizacjach problem jest szczególnie dotkliwy, bo nawet jeśli ogólna liczba lekarzy rośnie, nie zawsze przybywa ich tam, gdzie potrzeby są największe. 

Jednocześnie lekarze są grupą zawodową, wobec której społeczeństwo ma bardzo wysokie oczekiwania. Pacjenci oczekują dostępności, empatii, skuteczności i szybkiej diagnozy. Państwo oczekuje utrzymania systemu. Szpitale oczekują pracy na dyżurach i gotowości do przyjmowania kolejnych pacjentów. To wszystko sprawia, że dyskusja o lekarzach szybko staje się dyskusją o całym systemie zdrowia.

Zarobki lekarzy. Dyskusja wróciła po sprawie Szpitala Południowego

Temat zarobków lekarzy wrócił z dużą siłą po sprawie warszawskiego Szpitala Południowego. W debacie publicznej pojawiły się informacje o bardzo wysokich wynagrodzeniach jednego z młodych lekarzy, Dawida Kacprzyka, a także nieprawidłowościach, które miały zostać ujawnione w placówce. Sprawa wywołała kontrole, reakcje polityków i pytania o to, ile naprawdę zarabiają lekarze w Polsce. 

Dyskusja szybko wyszła poza jeden szpital i jedno nazwisko. Część opinii publicznej zaczęła mówić o "kominach płacowych” i kontraktach, które pozwalają osiągać bardzo wysokie miesięczne przychody. Z drugiej strony lekarze zaczęli pokazywać własne przelewy i wyjaśniać, że w zawodzie występują ogromne różnice: inne stawki ma stażysta, inne rezydent, inne lekarz na części etatu, a jeszcze inne specjalista pracujący na wielu dyżurach i kontraktach.

Od 1 lipca 2026 r. wzrosły ustawowe minimalne wynagrodzenia w ochronie zdrowia. Według wyliczeń przywoływanych przez Medonet lekarz lub lekarz dentysta ze specjalizacją powinien zarabiać co najmniej 12 910,16 zł brutto miesięcznie, lekarz bez specjalizacji 10 595,24 zł brutto, a lekarz stażysta 8458,38 zł brutto. Są to kwoty zasadnicze, do których mogą dochodzić dodatki za dyżury, noce, święta i staż pracy. Największe emocje budzą jednak kontrakty i praca w kilku miejscach. 

W publicznych szpitalach część lekarzy nie pracuje wyłącznie na etacie, lecz na umowach cywilnoprawnych albo w modelu B2B. Taki system może zwiększać elastyczność i pomagać w obsadzaniu dyżurów, ale jednocześnie prowadzi do bardzo dużych różnic w zarobkach i utrudnia prostą odpowiedź na pytanie, ile "zarabia lekarz”.

Według informacji przywoływanych przez "Dziennik Gazetę Prawną” na umowie o pracę ponad połowa lekarzy mieści się w przedziale 15-30 tys. zł brutto miesięcznie, a w przypadku kontraktów najliczniejsza grupa otrzymuje 10-15 tys. zł. Jednocześnie to właśnie kontrakty pozwalają osiągać najwyższe przychody, a część lekarzy zatrudnionych w tej formule przekracza 50 tys. zł miesięcznie. 

Po sprawie Szpitala Południowego pojawiły się też zapowiedzi zmian. W debacie mówi się o większej kontroli kosztów pracy w szpitalach, gromadzeniu danych o wynagrodzeniach i ograniczaniu najwyższych stawek finansowanych ze środków publicznych. Zwolennicy takich rozwiązań wskazują na potrzebę przejrzystości i ochrony budżetów placówek. Przeciwnicy ostrzegają, że zbyt sztywne limity mogą pogłębić problemy z obsadą dyżurów i wypchnąć lekarzy do sektora prywatnego.

Zobacz też: Coś dziwnego dzieje się z cenami działek ROD. Takiej sytuacji nie było od lat

Ile kosztuje wykształcenie lekarza w Polsce? Studia, staż i specjalizacja

Wykształcenie lekarza jest jednym z najdroższych procesów edukacyjnych finansowanych przez państwo. Jak podaje Money.pl, sześć lat studiów na kierunku lekarskim to koszt około 330 tys. zł. Po doliczeniu stażu podyplomowego kwota przekracza już pół miliona złotych. To pokazuje, że zanim lekarz zacznie samodzielnie pracować, państwo ponosi bardzo duże nakłady na jego przygotowanie. 

Koszt studiów wynika z charakteru kształcenia medycznego. Uczelnie muszą zapewnić zajęcia kliniczne, laboratoria, prosektoria, sprzęt, symulatory, kadrę dydaktyczną, współpracę ze szpitalami i praktyczne przygotowanie do pracy z pacjentem. Kierunek lekarski wymaga więc znacznie większych nakładów niż wiele kierunków humanistycznych czy społecznych. Po studiach lekarz odbywa staż podyplomowy, który trwa 13 miesięcy. Według wyliczeń przywoływanych w mediach jego koszt wynosi obecnie nieco ponad 180 tys. zł. Stażysta otrzymuje wynagrodzenie, pracuje w placówce medycznej, uczy się praktyki i przechodzi przez kolejne obszary medycyny, zanim uzyska pełne prawo wykonywania zawodu. 

To nadal nie koniec drogi. Wielu lekarzy rozpoczyna specjalizację, często w ramach rezydentury. W tym czasie lekarz już pracuje, leczy pacjentów, odprowadza składki i zdobywa doświadczenie, ale jednocześnie nadal się szkoli. Specjalizacja trwa zwykle kilka lat i kończy się Państwowym Egzaminem Specjalizacyjnym. Dopiero po nim lekarz może posługiwać się tytułem specjalisty w danej dziedzinie.

Z perspektywy państwa koszty kształcenia lekarzy są inwestycją w zdrowie publiczne. Więcej dobrze przygotowanych medyków powinno oznaczać lepszy dostęp do leczenia, krótsze kolejki, sprawniejsze szpitale i większe bezpieczeństwo pacjentów. Problem pojawia się wtedy, gdy absolwenci wyjeżdżają za granicę, przechodzą do sektora prywatnego albo nie pracują w miejscach, gdzie system publiczny najbardziej ich potrzebuje. W debacie od lat wraca pytanie, czy lekarze wykształceni za publiczne pieniądze powinni być w jakiś sposób zobowiązani do pracy w Polsce. W praktyce problemu nie rozwiąże samo liczenie kosztów, jeśli system nie zapewni atrakcyjnych warunków pracy, dobrej organizacji i możliwości rozwoju.