Tych pieniędzy komornik nie może zająć. Wiele osób wciąż nie ma pojęcia
Zadłużenie emeryta nie oznacza, że komornik może zabrać wszystkie pieniądze wpływające co miesiąc na konto. Przepisy przewidują zarówno limity potrąceń, jak i świadczenia objęte szczególną ochroną. Duże znaczenie ma jednak rodzaj długu oraz źródło konkretnych środków. W przypadku części dodatkowych wypłat dla seniorów ochrona jest znacznie szersza niż przy zwykłej emeryturze.
Dla osób objętych egzekucją szczególnie istotne jest rozróżnienie potrącenia dokonywanego jeszcze przez ZUS od zajęcia rachunku bankowego. To dwa różne mechanizmy, do których stosuje się odmienne limity i zasady. Warto więc wiedzieć, ile może zostać zabrane i które świadczenia powinny pozostać nietknięte.
ZUS obsługuje miliony Polaków. Nie zajmuje się wyłącznie wypłatą emerytur
Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest jedną z najważniejszych instytucji polskiego systemu zabezpieczenia społecznego. Pobiera i rozlicza składki, prowadzi konta ubezpieczonych, przyznaje oraz wypłaca świadczenia, a także kontroluje prawidłowość realizowania obowiązków ubezpieczeniowych przez płatników.
Z ZUS mają kontakt nie tylko emeryci. System obejmuje pracowników, przedsiębiorców, osoby pobierające zasiłki chorobowe i macierzyńskie, rencistów czy rodziny uprawnione do określonych świadczeń. Zakład odpowiada m.in. za emerytury, renty, zasiłki chorobowe, macierzyńskie i pogrzebowe, świadczenia rehabilitacyjne oraz część programów kierowanych do seniorów i rodzin.
Instytucja prowadzi również indywidualne konta ubezpieczonych, na których zapisywane są informacje dotyczące przebiegu ubezpieczenia i zgromadzonych składek. Dane te mają później znaczenie m.in. przy ustalaniu prawa do świadczeń oraz wysokości przyszłej emerytury.
Zakres działania ZUS obejmuje również wykonywanie obowiązków wynikających z innych przepisów. Jeśli wobec świadczeniobiorcy prowadzona jest egzekucja, Zakład może być zobowiązany do uwzględnienia jej jeszcze przed przekazaniem pieniędzy emerytowi. Nie oznacza to jednak, że ZUS albo komornik mogą dowolnie decydować o wysokości potrącenia. Szczegółowe zasady zależą od rodzaju świadczenia i charakteru zadłużenia.
W praktyce sprawia to, że dwie osoby otrzymujące podobne świadczenia mogą znaleźć się w zupełnie innej sytuacji, jeśli wobec jednej z nich prowadzona jest egzekucja. Jeszcze inaczej traktowane są niektóre dodatkowe wypłaty dla seniorów. To właśnie przepisy określające granice tych potrąceń mają kluczowe znaczenie dla tego, ile ostatecznie trafi na konto emeryta.
Najniższa emerytura to 1978,49 zł. Seniorzy dostają też dodatkowe świadczenia
Prawo do emerytury z ZUS powstaje przede wszystkim po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, który wynosi obecnie 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Wysokość świadczenia zależy m.in. od zgromadzonych składek, kapitału początkowego i statystycznego dalszego trwania życia.
Od 1 marca 2026 roku minimalna gwarantowana emerytura wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. Taka kwota przysługuje osobom, które spełniają warunki dotyczące odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego, zasadniczo 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Jeśli ktoś nie ma wymaganego stażu, obliczone świadczenie może być niższe.
Seniorzy mogą otrzymywać również inne wypłaty. Należy do nich m.in. dodatek pielęgnacyjny, który od marca 2026 roku wynosi 366,68 zł, a także świadczenia przeznaczone dla określonych grup, np. kombatantów czy osób, które ukończyły 100 lat.
Osobną kategorię stanowią trzynasta i czternasta emerytura. Są to dodatkowe roczne świadczenia wypłacane osobom spełniającym ustawowe warunki. Ich znaczenie jest szczególne także wtedy, gdy senior ma długi, ponieważ ustawodawca objął je znacznie mocniejszą ochroną przed egzekucją niż comiesięczną emeryturę.
W praktyce oznacza to, że nie wszystkie pieniądze przekazywane przez ZUS można traktować jednakowo. Zwykłe miesięczne świadczenie może zostać częściowo pomniejszone, podczas gdy część dodatków jest przed potrąceniami całkowicie chroniona.
Zobacz też: Ważny komunikat ZUS. Zanieś dokumenty, po 31 sierpnia system może zablokować wypłaty
Komornik może potrącić część emerytury. Trzynastki i czternastki nie może zająć
Podstawowa emerytura podlega egzekucji, ale tylko w granicach przewidzianych prawem. Przy zwykłych zobowiązaniach, takich jak niespłacony kredyt, pożyczka czy rachunki, potrącenie może zasadniczo wynosić maksymalnie 25 proc. świadczenia. Jednocześnie od 1 marca 2026 roku emerytowi trzeba pozostawić co najmniej 1401,57 zł.
Znacznie surowsze zasady dotyczą alimentów. W takim przypadku potrącenie może sięgać 60 proc. emerytury, a kwota wolna wynosi 849,42 zł. Inne limity dotyczą również opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym. Rodzaj długu ma więc bezpośredni wpływ na to, ile pieniędzy pozostanie seniorowi.
Inaczej jest z dodatkowym rocznym świadczeniem. Ustawa dotycząca czternastej emerytury wprost wskazuje, że z tej wypłaty nie dokonuje się potrąceń ani egzekucji. Taką samą ochroną objęta jest trzynasta emerytura. ZUS powinien więc wypłacić je bez potrącenia na rzecz komornika, nawet wtedy, gdy zadłużenie dotyczy alimentów.
Ochrona dotyczy także innych świadczeń wskazanych przez przepisy, m.in.:
- części dodatków pielęgnacyjnych,
- świadczeń rodzinnych,
- pomocy społecznej,
- 800 plus.
W przypadku egzekucji trzeba więc ustalić nie tylko wysokość przelewu, lecz także jego źródło.
Dodatkowym problemem może być jednak samo konto bankowe. Po wpłynięciu środków bank realizuje zajęcie rachunku według odrębnych zasad. W 2026 roku ogólna miesięczna kwota wolna na rachunku wynosi 3604,50 zł, czyli 75 proc. minimalnego wynagrodzenia wynoszącego 4806 zł brutto. Przy egzekucji alimentacyjnej ta ochrona rachunku nie obowiązuje.
Trzynasta i czternasta emerytura zachowują jednak ustawowe wyłączenie spod egzekucji także po wpływie na rachunek. W praktyce może zdarzyć się, że bank nie rozpozna automatycznie źródła przelewu i środki zostaną czasowo zablokowane. W takim przypadku warto przedstawić bankowi lub komornikowi potwierdzenie wypłaty z ZUS i zażądać zwolnienia chronionej kwoty.
Najważniejsza zasada jest więc prosta: komornik może zabrać część zwykłej emerytury, ale trzynasta i czternasta emerytura są w całości chronione przed egzekucją. To, ile dokładnie pozostanie na koncie seniora przy podstawowym świadczeniu, zależy natomiast przede wszystkim od rodzaju zadłużenia i wysokości jego emerytury.
Obserwuj w Google News
