Rozszerzenie uprawnień w procedurze "Niebieskiej Karty". Projekt ustawy właśnie trafił do uzgodnień
Więcej czasu na bezpośrednią pomoc, a zdecydowanie mniej biurokratycznej udręki w urzędowych gabinetach. Rządowy projekt zmian w procedurze przeciwdziałania przemocy domowej zakłada nie tylko usunięcie zbędnych formalności, ale przede wszystkim wdrożenie nowoczesnego, cyfrowego systemu eNK@ za kilkadziesiąt milionów złotych.
Przemoc domowa od lat pozostaje jednym z najbardziej wrażliwych, a zarazem biurokratycznie skomplikowanych obszarów funkcjonowania polskiego systemu opieki społecznej i wymiaru sprawiedliwości.
Rząd upraszcza procedurę Niebieskiej Karty
Procedura Niebieskiej Karty w teorii ma chronić najsłabszych. W praktyce jednak członkowie zespołów interdyscyplinarnych oraz grup diagnostyczno-pomocowych spędzali dotychczas długie godziny na wypełnianiu dziesiątek formularzy zamiast na realnej pracy w terenie.
Odpowiedzią na te słabości ma być nowelizacja przygotowana przez zespół pod kierownictwem minister do spraw równości Katarzyny Kotuli. Przepisy trafiły właśnie do szerokich konsultacji publicznych oraz uzgodnień międzyresortowych, przynosząc powiew dawno oczekiwanych zmian organizacyjnych. Czy odchudzenie urzędniczych procedur przełoży się bezpośrednio na wzrost poczucia bezpieczeństwa w polskich domach?
Sedno reformy tkwi w skróceniu czasu reakcji służb. Zamiast zwoływać pełny skład grupy diagnostycznej do każdej, nawet najbardziej drobnej decyzji formalnej, nowela przyznaje urzędnikom prawo do podejmowania kluczowych ustaleń w trybie uproszczonym.

Dotyczy to między innymi kierowania sprawcy przemocy do specjalistycznych programów korekcyjno-edukacyjnych czy formalnego zawiązywania samej grupy. Co niezwykle istotne z punktu widzenia efektywności interwencji, ukrócony zostanie proceder mnożenia postępowań wobec tego samego gospodarstwa domowego. Każde nowe zgłoszenie lub ujawnienie kolejnych niepokojących faktów zostanie po prostu włączone do już toczącej się sprawy, co wyeliminuje chaos informacyjny.
Ponadto w przypadku zmiany miejsca zamieszkania przez osobę pokrzywdzoną, pełna dokumentacja trafi do nowej gminy z urzędu w zaledwie 14 dni, a migrujący sprawca pozostanie pod stałym nadzorem lokalnego dzielnicowego. Zmiany zajdą również w placówkach edukacyjnych.
Projekt rządu kładzie nacisk na ochronę najmłodszych
Projekt rządu kładzie wyjątkowo silny akcent na wczesne wykrywanie zagrożeń wśród najmłodszych. Prawo do uruchomienia procedury odbiorą i wykorzystają odtąd bezpośrednio nauczyciele przedszkolni oraz opiekunowie w żłobkach czy klubach dziecięcych.
Gdy poszkodowanym okaże się małoletni, pracownik socjalny uzyska obowiązek osobistego zbadania jego sytuacji życiowej i przeprowadzenia z nim bezpośredniej rozmowy. System ma także reagować na sytuacje szczególne: ciężarne kobiety zyskają asystę położnej, a po porodzie pielęgniarki środowiskowej.

Jeżeli z kolei pojawi się konieczność wyznaczenia dla dziecka reprezentanta procesowego, jego koszty w całości pokryje Skarb Państwa. Nie zapomniano również o kwestii dostępu do broni - przełożony każdego funkcjonariusza lub pracownika służb mundurowych objętego procedurą zostanie o tym fakcie natychmiast poinformowany.
Fundamentem technologicznym całej reformy ma być jednak eNK@, czyli ogólnopolski, zintegrowany system teleinformatyczny - jak będzie działał w praktyce?
Zobacz też: Będą zmiany w meldunku. MSWiA szykuje nowelizację
Rząd uruchomi system eNK@ za 41 mln złotych
Płatna ze środków publicznych platforma pochłonie w ciągu dekady dokładnie 41 mln zł, uwzględniając koszty jej wdrożenia, bieżącego utrzymania i rozwoju. Narzędzie to umożliwi policji, pracownikom socjalnym oraz ochronie zdrowia błyskawiczny wgląd w historię incydentów w czasie rzeczywistym, cyfryzując całą obiegową dokumentację, wykluczając tradycyjny papier. Większość zaproponowanych zapisów proceduralnych wejdzie w życie po upływie dwóch tygodni od ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
Na samą cyfrową rewolucję w postaci eNK@ przyjdzie nam jednak poczekać dłużej - start platformy zaplanowano na 1 czerwca 2027 roku. Cyfryzacja połączona z likwidacją zbędnych papierów daje realną nadzieję na stworzenie sprawniejszego systemu ochrony zdrowia i życia obywateli.