7000 zł zasiłku na pogrzeb to nie wszystko. Już od stycznia dojdzie kolejna zmiana
Zasiłek pogrzebowy przeszedł w ostatnich miesiącach największe zmiany od wielu lat. Wyższa kwota świadczenia była tylko jednym z elementów reformy, ponieważ zmieniono również sposób składania dokumentów i terminy wypłaty pieniędzy. Teraz Zakład Ubezpieczeń Społecznych zapowiada kolejny krok, który ma ograniczyć liczbę formalności związanych z organizacją pochówku. Zmiana szczególnie zainteresuje osoby korzystające z pomocy zakładów pogrzebowych.
Zmiany mają dotyczyć przede wszystkim sposobu załatwiania formalności związanych ze świadczeniem. ZUS wskazuje, że obecne procedury mogą zostać jeszcze bardziej uproszczone, a część obowiązków przejęta przez rozwiązania, które ograniczą liczbę dokumentów i kontaktów po stronie rodziny. Szczegóły mają być wdrażane etapami, dlatego nie wszystkie nowe zasady zaczną obowiązywać jednocześnie.
Zasiłek pogrzebowy po latach doczekał się dużych zmian. Kwota wzrosła, pojawiła się też waloryzacja
Od 1 stycznia 2026 roku zasiłek pogrzebowy wynosi 7000 zł. Wcześniej przez wiele lat pozostawał na poziomie 4000 zł. Nowa wysokość dotyczy osób, które zmarły od początku 2026 roku - o kwocie świadczenia decyduje bowiem data śmierci, a nie moment złożenia wniosku.
Zmiana nie ograniczyła się jednak do jednorazowego podniesienia świadczenia. Wprowadzono mechanizm jego waloryzacji. Zasiłek może zostać podwyższony od 1 marca, jeżeli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych za poprzedni rok przekroczy 105, czyli inflacja będzie wyższa niż 5 proc.
Osoba z rodziny zmarłego, która poniosła koszty pogrzebu, może otrzymać pełną kwotę świadczenia. W przypadku osoby lub instytucji spoza rodziny wysokość wypłaty jest natomiast uzależniona od rzeczywiście poniesionych wydatków i nie może przekroczyć ustawowego limitu. Jeśli koszty poniosło kilka osób lub podmiotów, zasiłek jest dzielony proporcjonalnie.
Skala wydatków jest duża. Według danych przedstawionych podczas majowego posiedzenia sejmowej podkomisji od początku roku do 11 maja 2026 r. do ZUS wpłynęło 115 613 wniosków, a łączna wartość wypłat sięgnęła ponad 859,8 mln zł.
Pieniądze z ZUS mają trafiać szybciej. Zakład pogrzebowy może już przejąć część formalności
Zmianie uległa także sama procedura otrzymywania pieniędzy. Ustawowy termin wypłaty zasiłku skrócono z 30 do 14 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do rozpatrzenia sprawy. Rząd wskazuje również, że w większości prostych przypadków zrezygnowano z konieczności wydawania odrębnej decyzji administracyjnej.
W praktyce obsługa jest jeszcze szybsza. Podczas posiedzenia podkomisji przedstawicielka ZUS informowała, że według danych na 11 maja średni czas wypłaty wynosił około 9 dni, podczas gdy przed początkiem 2026 roku było to około 12 dni. Odsetki za opóźnienia naliczono w 383 sprawach, czyli w około 0,33 proc. zarejestrowanych w tym okresie wniosków.
Od początku roku wyraźniej uregulowano również udział zakładów pogrzebowych. Wniosek wraz z dokumentami można złożyć za ich pośrednictwem, a osoba uprawniona może wskazać, aby część należnych pieniędzy została przekazana bezpośrednio firmie organizującej pogrzeb. Pozostała część może trafić do wnioskodawcy. Z danych ZUS wynika, że do 11 maja zarejestrowano 7965 takich podzielonych wypłat.
Przepisy przewidują również dodatkową pomoc w wyjątkowych przypadkach. Zasiłek celowy z pomocy społecznej może zostać przyznany niezależnie od dochodu, gdy po zmarłym nie przysługuje zwykły zasiłek pogrzebowy albo gdy pojawiły się nadzwyczajne i trudne do przewidzenia koszty, których standardowe świadczenie nie wystarcza pokryć. Przykładem może być kosztowny transport ciała z zagranicy.
Zobacz też: Ile kosztuje utrzymanie więźnia w Polsce? Jedzenie to zaledwie ułamek wydatków
Kolejna zmiana ma nadejść w 2027 roku. ZUS zapowiada elektroniczny system dla zakładów pogrzebowych
Na tym reforma ma się nie zakończyć. ZUS zapowiedział, że od 2027 roku ma ruszyć specjalny system elektroniczny przeznaczony dla zakładów pogrzebowych. Za jego pomocą firmy uczestniczące w załatwianiu zasiłku mają móc sprawniej przekazywać wnioski i potrzebne informacje do Zakładu. Na obecnym etapie jest to zapowiedź dalszej cyfryzacji, a nie zmiana, która już obowiązuje.
Nowe rozwiązanie ma przede wszystkim ograniczyć formalności po stronie rodzin. Obecnie wniosek można już przekazać ZUS za pośrednictwem zakładu pogrzebowego, ale specjalny system ma usprawnić elektroniczną wymianę dokumentów pomiędzy przedsiębiorcą a Zakładem i przyspieszyć ich obsługę.
Przedstawiciele branży pogrzebowej zwracają przy tym uwagę, że obecna dokumentacja nadal wymaga poprawek. Wskazywano m.in. na problemy z formularzem Z-12, w którym nie ma wszystkich potrzebnych pól i część informacji trzeba dopisywać poza przewidzianymi rubrykami. ZUS zapowiedział przeanalizowanie tych uwag przy kolejnych zmianach formularza oraz projektowaniu elektronicznego rozwiązania.
Dla osób organizujących pogrzeb oznacza to, że kierunek kolejnych zmian jest już wyraźny: coraz więcej formalności związanych z zasiłkiem pogrzebowym ma odbywać się bezpośrednio pomiędzy zakładem pogrzebowym a ZUS. Sama wysokość świadczenia na razie pozostaje na poziomie 7000 zł, choć przepisy przewidują jego przyszłą waloryzację po spełnieniu warunku dotyczącego inflacji.
Obserwuj w Google News
