Dodatkowe opłaty na cmentarzach. Parafie domagają się pieniędzy od rodzin zmarłych

Utrzymanie cmentarzy wiąże się z coraz większymi kosztami, szczególnie w okresie jesiennym, kiedy liczba odwiedzających nekropolie znacząco wzrasta. Właściciele i administratorzy muszą zapewnić odpowiednie warunki do porządkowania grobów oraz zagospodarowania odpadów. Niektóre parafie zdecydowały się więc przenieść część tych wydatków na rodziny pochowanych. Wysokość opłat różni się w zależności od miejscowości, a w niektórych przypadkach naliczana jest corocznie.

Utrzymanie cmentarzy coraz droższe. Rodziny zmarłych muszą liczyć się z wydatkami

Zbliżające się Wszystkich Świętych to okres, w którym miliony Polaków odwiedzają cmentarze, porządkują nagrobki i przygotowują miejsca pochówku bliskich. Zakup zniczy, kwiatów oraz środków do czyszczenia pomników wiąże się z dodatkowymi wydatkami, które dla rodzin opiekujących się kilkoma grobami mogą stanowić zauważalne obciążenie domowego budżetu.

Koszty związane z funkcjonowaniem nekropolii nie ograniczają się jednak do indywidualnej pielęgnacji miejsc pochówku. Administratorzy cmentarzy odpowiadają również za utrzymanie alejek, koszenie trawy, usuwanie odpadów czy zapewnienie dostępu do wody. Szczególnie dużo śmieci powstaje w okresie poprzedzającym 1 listopada, kiedy z nagrobków usuwane są stare znicze, sztuczne kwiaty oraz pozostałości dekoracji.

W Polsce funkcjonują zarówno cmentarze komunalne, zarządzane przez samorządy, jak i nekropolie wyznaniowe, których administratorami są najczęściej parafie. Sposób finansowania ich działalności oraz wysokość poszczególnych opłat mogą się różnić.

Jednym z najważniejszych wydatków związanych z miejscem pochówku jest tzw. pokładne. W przypadku grobów ziemnych przepisy przewidują możliwość ponownego wykorzystania miejsca po upływie 20 lat, jeżeli nie zostanie zgłoszony sprzeciw połączony z odpowiednią opłatą. Od tych zasad istnieją jednak ustawowe wyjątki, dotyczące między innymi określonych grobów murowanych.

Coraz częściej pojawiają się również należności niezwiązane bezpośrednio z samym pochówkiem. Niektóre parafie oczekują od rodzin regularnego finansowania bieżącego utrzymania cmentarza.

Nowa opłata na cmentarzu. Parafia żąda 60 zł rocznie od każdego grobu

Jak informuje WP Wiadomości, jednym z miejsc, w których wprowadzono dodatkowe należności, jest cmentarz parafii św. Marcina w Radziechowach w województwie śląskim. Pod koniec września administrator nekropolii opublikował komunikat skierowany do rodzin osób pochowanych oraz dysponentów grobów. Poinformowano w nim o wprowadzeniu rocznej opłaty przeznaczonej na utrzymanie cmentarza.

Od 1 października 2026 roku stawka wynosi 60 zł rocznie od każdego grobu, co w przeliczeniu daje 5 zł miesięcznie. W komunikacie wyjaśniono, że decyzja została podjęta po konsultacjach z Radą Ekonomiczną i zarządem cmentarza, a jej przyczyną są rosnące koszty utrzymania nekropolii.

Zebrane pieniądze mają zostać przeznaczone przede wszystkim na wywóz i zagospodarowanie śmieci, pielęgnację terenów zielonych oraz utrzymanie porządku. Wśród planowanych wydatków wymieniono również naprawy alejek, odśnieżanie, obsługę toalet oraz przyszłe inwestycje, w tym budowę kolumbarium.

Parafia podkreśliła, że opłata nie stanowi wynagrodzenia dla zarządu cmentarza. Wpłat można dokonywać przelewem na rachunek bankowy lub przekazywać pieniądze w odpowiednio opisanej kopercie podczas mszy świętej.

Nowa należność jest oddzielna od opłat za miejsce pochówku. Zgodnie z cennikiem obowiązującym w Radziechowach od października za pojedynczy grób ziemny przewidziano opłatę w wysokości 300 zł, natomiast za grób podwójny - 600 zł.

Administrator zwrócił również uwagę na problem zaległości w regulowaniu opłat za miejsca pochówku. W opublikowanym komunikacie poinformowano, że nieuregulowane należności dotyczą 384 grobów.

Zobacz też: Nawet kilkaset złotych więcej do emerytury. W ten sposób można podwyższyć świadczenie

Pieniądze za wodę i śmieci na cmentarzu. Inne parafie również pobierają opłaty

Podobne rozwiązania obowiązują także w innych miejscowościach. W parafii św. Stanisława Biskupa w Rydzynie w województwie wielkopolskim w 2026 roku pobierana jest opłata w wysokości 33 zł rocznie od każdego grobu. Środki mają pokrywać koszty wywozu śmieci, a parafia uzależnia wysokość należności od lokalnych stawek za gospodarowanie odpadami.

Jeszcze inaczej wygląda sytuacja w parafii Matki Boskiej Królowej Polski w Świebodzicach-Cierniach na Dolnym Śląsku. Od 1 marca 2026 roku roczna opłata wynosi tam 50 zł od mogiły lub nagrobka. Kwotę podzielono na dwie części: 25 zł za wywóz śmieci oraz 25 zł za korzystanie z cmentarnego ujęcia wody.

Parafia przypomina również o konieczności uregulowania zaległych należności oraz opłat związanych z przedłużaniem korzystania z miejsc pochówku. Administratorzy wskazują, że utrzymanie czystości i infrastruktury wymaga systematycznych wydatków.

Choć dodatkowe należności bywają potocznie określane jako "podatek cmentarny”, w rzeczywistości nie są nowym podatkiem państwowym. To opłaty ustalane przez poszczególnych administratorów nekropolii. Nie istnieje jedna ogólnopolska stawka ani powszechny obowiązek corocznego płacenia określonej kwoty za wodę i śmieci na wszystkich cmentarzach.

Należy również rozróżniać opłaty eksploatacyjne od należności za przedłużenie ochrony miejsca pochówku. Zasady ponownego wykorzystania grobów określa ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych, a nie wyłącznie regulamin parafii. Nie każdy rodzaj grobu podlega takim samym regułom.

Osoby opiekujące się nagrobkami powinny więc zapoznać się z aktualnym cennikiem i regulaminem konkretnego cmentarza. W przypadku wątpliwości co do podstawy lub wysokości żądanej opłaty warto zwrócić się do administratora o wyjaśnienie sposobu jej naliczania.