Kiedy wypada zmiana czasu w 2026 roku? Ważny termin, eksperci ostrzegają przed 1 kwestią
Jesienią ponownie czeka nas zmiana czasu. Choć dla wielu osób oznacza ona przede wszystkim godzinę dłuższego snu, przestawienie zegarków może mieć również mniej przyjemne konsekwencje. Eksperci zwracają uwagę na najważniejsze z nich.
Wielu Polaków nie zdaje sobie sprawy, że zmiana czasu oddziałuje nie tylko na wskazania zegarków. Organizm również musi dostosować się do nowego rytmu dnia. W przypadku części osób może to oznaczać przejściowe problemy ze snem, senność w ciągu dnia czy trudności z koncentracją i nie tylko.
Kiedy przypada zmiana czasu w 2026 roku?
W 2026 roku jesienna zmiana czasu przypadnie w nocy z soboty 24 października na niedzielę 25 października. To właśnie wtedy w Polsce przejdziemy z czasu letniego na standardowy, potocznie nazywany zimowym. O godzinie 3:00 wskazówki zegarów zostaną cofnięte na godzinę 2:00. Oznacza to, że noc będzie dłuższa o godzinę. Termin wynika wprost z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów dotyczącego wprowadzania i odwoływania czasu letniego w latach 2022–2026.
Warto pamiętać, że zmiana czasu na zimowy nie oznacza wprowadzenia osobnego „czasu zimowego” w sensie prawnym. Przepisy mówią o odwołaniu czasu letniego i powrocie do czasu środkowoeuropejskiego, czyli standardowego dla naszej strefy. Jesienna zmiana jest dla organizmu inna niż wiosenna, ponieważ zyskujemy godzinę snu, a nie ją tracimy. Nie oznacza to jednak, że każdy przejdzie przez nią bez żadnych odczuwalnych skutków. Cofnięcie zegarków może przejściowo zaburzyć rytm dobowy.
Eksperci zwracają uwagę na kiepskie samopoczucie i koncentrację
Zmiana czasu może być odczuwalna także w ciągu dnia. Według dr n. med. Aleksandry Karykowskiej z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wpływ zmian czasu na organizm jest szczególnie widoczny w przypadku koncentracji. Ekspertka wskazywała, że zaburzenia koncentracji mogą obniżać wydajność w pracy.
Pozostanie przy czasie zimowym wyjdzie nam na dobre i nie dam się przekonać, że jest on ponury. Przejście na stały czas letni np. w Szczecinie będzie oznaczać, że dzieci w szkole pierwsze trzy godziny lekcyjne będą spędzać przy sztucznym świetle, z ciemnością za oknami szkoły. Nie muszę chyba tłumaczyć, jak to wpłynie na ich koncentrację, ale warto wiedzieć, że może to też nieść ze sobą większą podatność na epizody depresyjne, stany lękowe, nastrój. A przecież i tak dzieci i nastolatki w okresie dojrzewania funkcjonują według zupełnie innego zegara niż zegar społeczny, który im narzucamy - mówiła eksperta w wywiadzie dla portalu dzienniknaukowy.pl.
Po jesiennym cofnięciu zegarków u części osób mogą pojawić się problemy ze snem, wcześniejsze budzenie, senność w ciągu dnia oraz trudności z koncentracją. Organizm potrzebuje bowiem czasu, aby dostosować godziny snu i aktywności do nowego układu. Gorsza koncentracja może mieć znaczenie również w pracy. Eksperci UPWr wskazują, że zaburzenia koncentracji wiążą się ze spadkiem wydajności. Nie chodzi więc wyłącznie o uczucie niewyspania. W pierwszych dniach po przestawieniu zegarków część osób może mieć trudniej z utrzymaniem uwagi, wykonywaniem wymagających zadań czy funkcjonowaniem w dotychczasowym rytmie.
Co zrobić podczas zmiany czasu, aby lepiej się czuć?
Przygotowanie organizmu do zmiany czasu warto rozpocząć jeszcze przed samym przestawieniem zegarków. Pomocne jest utrzymywanie możliwie regularnych godzin snu i aktywności. Istotne znaczenie ma także światło dzienne, ponieważ rytm dobowy człowieka jest silnie związany z cyklem światła i ciemności. Wcześniejszy zachód słońca po jesiennej zmianie może sprzyjać senności i spadkowi energii, szczególnie u osób wrażliwych na sezonowe zmiany długości dnia.

W praktyce warto więc zadbać o regularny sen i nie doprowadzać do jego niedoboru w okresie poprzedzającym zmianę. Pomocne może być również korzystanie ze światła dziennego w ciągu dnia oraz zachowanie stałego rytmu aktywności. W związku z marcową zmianą czasu eksperci wskazują na znaczenie stopniowego przesuwania pory snu, ograniczenia korzystania z ekranów wieczorem, ekspozycji na światło dzienne rano oraz utrzymywania regularnych godzin posiłków. Są to działania odnoszące się do regulowania rytmu dobowego, choć wiosenna i jesienna zmiana czasu różnią się kierunkiem przesunięcia.
Jesienna zmiana czasu ma więc również swoją korzystną stronę: tej nocy zyskujemy dodatkową godzinę. Nie oznacza to jednak, że organizm natychmiast przestawi się na nowy rytm. Warto dać sobie kilka dni na adaptację i zwracać uwagę na senność, koncentrację oraz ogólne samopoczucie. Jeśli problemy ze snem lub funkcjonowaniem utrzymują się dłużej, nie należy automatycznie przypisywać ich wyłącznie zmianie czasu.