Rewolucja w rejestracji wizyt. Teraz tak umówisz się do lekarza specjalisty

Tym zajmuje się NFZ

Narodowy Fundusz Zdrowia pełni w polskim systemie rolę płatnika, co w teorii powinno ograniczać jego odpowiedzialność do finansowania świadczeń. W praktyce to na barki tej instytucji spada krytyka za wszelkie logistyczne niedociągnięcia ochrony zdrowia. Przez dekady proces umawiania się do lekarza specjalisty przypominał grę losową, w której wygrywał ten, kto wykazał się większą cierpliwością przy telefonie w "okienku" otwarcia grafików. Brak centralnego systemu sprawiał, że pacjent odchodzący z kwitkiem od jednej placówki nie miał wiedzy o wolnych terminach w przychodni oddalonej zaledwie o kilka ulic. Rozproszenie danych i brak komunikacji między podmiotami medycznymi to główne słabości polskiego e-zdrowia, które teraz mają zostać wyeliminowane.

Wprowadzenie centralnej e-rejestracji stanowi naturalny krok po wdrożeniu e-recepty i e-skierowania, które zyskały powszechną akceptację. Nowe rozwiązanie ma przenieść ciężar zarządzania terminami z analogowych zeszytów i lokalnych systemów informatycznych na jeden, spójny ekosystem. Kluczowym celem nie jest tu wyłącznie wygoda użytkownika, choć ta pozostaje niezwykle istotna. Chodzi przede wszystkim o uszczelnienie systemu i lepszą alokację zasobów. Należy pamiętać, że każda nieodbyta wizyta, na którą pacjent się nie stawił i której nie odwołał, generuje realną stratę finansową dla systemu oraz odbiera szansę na leczenie innej osobie. Cyfryzacja ma ten proces uelastycznić, dostarczając narzędzi do szybkiego reagowania na zmiany w grafikach. Choć Ministerstwo Zdrowia zapowiada szeroką ekspansję systemu, na razie testujemy to rozwiązanie w fazie pilotażowej. Integracja tysięcy podmiotów leczniczych, z których każdy operuje na nieco innych zasadach, pozostaje potężnym wyzwaniem.

Tak Polacy umówią się do specjalistów

Uruchomiony program pilotażowy centralnej e-rejestracji celowo nie obejmuje od razu wszystkich specjalizacji, co ma pozwolić na wyeliminowanie początkowych błędów systemu. W pierwszej kolejności na cyfrową ścieżkę wprowadzono badania profilaktyczne oraz kardiologię. Wybór ten nie jest przypadkowy, gdyż choroby układu krążenia oraz nowotwory stanowią dwie najczęstsze przyczyny zgonów Polaków. Pacjenci mogą obecnie umawiać się na badania mammograficzne oraz cytologię w ramach programów profilaktycznych, a także na wizyty u kardiologa, pod warunkiem posiadania stosownego e-skierowania. To istotna zmiana, eliminująca konieczność fizycznej wizyty w placówce wyłącznie w celu rezerwacji terminu.

Pacjentki i pacjenci mają do wyboru dwie formy rejestracji: przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) w przeglądarce internetowej lub przez aplikację mobilną mojeIKP. Aby umówić się na pierwszą wizytę u specjalisty (np. kardiologa) za pośrednictwem e-rejestracji, konieczne jest posiadanie skierowania oraz aktywnego ubezpieczenia w NFZ. W przypadku rejestracji przez Internetowe Konto Pacjenta należy zalogować się na swoje konto, a następnie przejść do zakładki E-rejestracja, wybrać opcję Umawianie wizyt i kliknąć Umów wizytę. System poprowadzi użytkowniczkę lub użytkownika przez kolejne kroki: wybór skierowania, określenie preferencji dotyczących terminu, miejsca lub konkretnej placówki, a następnie wybór dogodnego terminu i jego zatwierdzenie. Analogicznie wygląda proces w aplikacji mojeIKP. Po zalogowaniu należy wejść w sekcję Usługi zdrowia, następnie Rejestracja na wizyty, wybrać wizytę u specjalisty, wskazać skierowanie i preferencje, a na końcu zatwierdzić wybrany termin.

E-rejestracja umożliwia również zapisy na badania profilaktyczne. W tym przypadku skierowanie nie jest wymagane, jednak trzeba spełniać kryteria wiekowe i być ubezpieczoną lub ubezpieczonym w NFZ. Mammografia przysługuje kobietom w wieku 45-74 lat, a cytologia od 25 do 64 roku życia (liczy się rocznik urodzenia). Proces rejestracji przebiega podobnie jak przy umawianiu wizyty u specjalisty. W IKP należy wybrać Umów badanie profilaktyczne, wskazać odpowiedni program, określić preferencje i zatwierdzić termin. W aplikacji mojeIKP wystarczy wejść w Rejestrację na wizyty, wybrać badania i postępować zgodnie z instrukcjami wyświetlanymi na ekranie.

Zobacz też: Modernizacja warszawskiego metra. Nowe inwestycje w dostępność i bezpieczeństwo

Plany rozszerzenia centralnej e-rejestracji

Jednym z najbardziej niedocenianych aspektów wprowadzenia centralnej e-rejestracji jest potencjał do walki z plagą tak zwanych nieodwołanych wizyt. Szacuje się, że każdego roku przepadają miliony konsultacji lekarskich tylko dlatego, że pacjenci nie informują przychodni o rezygnacji. W tradycyjnym modelu dodzwonienie się do rejestracji w celu odwołania wizyty często bywało utrudnione, co zniechęcało do prospołecznych zachowań.

Nowy system wprowadza mechanizm łatwego odwoływania wizyt za pomocą kilku kliknięć w aplikacji. Zwolniony termin natychmiast wraca do puli dostępnych, co daje szansę na skorzystanie z niego innemu pacjentowi. Mechanizm ten, znany z prywatnych sieci medycznych, w skali publicznej ochrony zdrowia może przynieść znaczne oszczędności, choć oficjalne szacunki co do konkretnych kwot nie zostały jeszcze ostatecznie potwierdzone.

Rozwój centralnej e-rejestracji to proces rozpisany na lata. Po kardiologii i profilaktyce onkologicznej system ma sukcesywnie obejmować kolejne świadczenia, takie jak choroby naczyń, zakaźne, hepatologię, nefrologię czy pulmonologię. Ministerstwo Zdrowia musi jednak zmierzyć się z problemem wykluczenia cyfrowego części seniorów. Choć IKP zyskuje na popularności, dla wielu starszych osób obsługa smartfona wciąż stanowi barierę. Dlatego e-rejestracja nie zastępuje całkowicie tradycyjnych form zapisu, lecz stanowi dla nich alternatywę. Placówki medyczne nadal będą prowadzić rejestrację telefoniczną i osobistą. E-rejestracja nie zlikwiduje kolejek całkowicie, ponieważ nie zwiększy liczby specjalistów, jednak wprowadzenie transparentności pozwoli na efektywniejsze zarządzanie dostępnymi zasobami i uszczelnienie systemu przed marnotrawstwem.