Polacy dostaną nowe paszporty. Sam wzór to nie wszystko, zmienią się też wymagania

Kurier dostarczy nowy paszport do domu

Najbardziej wyczekiwanym i odczuwalnym dla milionów Polaków elementem rządowej strategii jest rewolucja logistyczna. Resort spraw wewnętrznych przygotowuje gruntowną nowelizację przepisów, która trwale zlikwiduje obowiązek osobistego stawiennictwa przy odbiorze gotowego dokumentu. Według zapewnień urzędników, paszporty będą wysyłane bezpośrednio pod wskazany adres zamieszkania, co ma w pierwszej kolejności odciążyć zatłoczone punkty paszportowe. To olbrzymi krok naprzód dla mieszkańców mniejszych powiatów, dla których wyprawa do stolicy województwa oznaczała dotychczas stratę całego dnia oraz niepotrzebne koszty transportu.

Dystrybucja ma mieć charakter odpłatny i będzie realizowana wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Oficjalnym operatorem całego przedsięwzięcia w latach 2026-2035 zostanie Poczta Polska. Cały proces zostanie oparty na specjalnie zabezpieczonych procedurach, a przesyłki będą doręczane przez przeszkolonych i zweryfikowanych kurierów, wymagających bezwzględnego potwierdzenia tożsamości odbiorcy.

Co ciekawe, na oficjalnych stronach rządowych już teraz pojawiły się pierwsze wzmianki o takiej możliwości, jako zapowiedź technologicznej transformacji. Czy oznacza to, że stare dokumenty stracą ważność? Nic z tych rzeczy - standardowy paszport zachowuje ważność przez 10 lat, a obecne procedury osobistego odbioru wciąż pozostają jedyną obowiązującą ścieżką prawną dla osób składających wnioski w najbliższych miesiącach.

Nowy wygląd i mniejsza objętość nowych paszportów

Równolegle z ułatwieniami logistycznymi, eksperci z zespołu roboczego MSWiA pracują nad nowym wzorem wizualnym dokumentu. Zmiana wyglądu zewnętrznego oraz wewnętrznych zabezpieczeń strukturalnych ma wejść w życie w styczniu 2029 roku, przy czym urzędnicy kładą największy nacisk na ochronę przed fałszerstwami i kradzieżą tożsamości.

Nowy projekt zakłada między innymi wprowadzenie zaawansowanego technologicznie, powtórzonego wizerunku posiadacza na pierwszej stronie, czyli tzw. wtórne zdjęcie zabezpieczające. Co ciekawe, odchudzona zostanie sama książeczka - zamiast dotychczasowych 40 stron, dokument będzie liczył 32 strony.

Ministerstwo nie ukrywa, że powiązało premierę nowego wzoru z gruntowną modernizacją parku maszynowego w Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA. Wymiana infrastruktury drukarskiej ma przynieść długofalową optymalizację kosztów produkcji seryjnej. 

Czy te innowacje oznaczają, że polski dokument podróżny stanie się bardziej elitarny? Wszystko na to wskazuje, jednak prawdziwe rygory i rewolucja polityczna nie dotyczą technologii druku, lecz zasad, na jakich polski paszport trafia w ręce obcokrajowców. Choć dla rodaków procedury stają się prostsze, dla migrantów starających się o orła na okładce nadchodzą najtrudniejsze lata w historii. Rząd wypowiada otwartą wojnę tak zwanemu automatyzmowi w procedurach naturalizacyjnych.

Obywatelstwo będzie traktowane jako zasłużony przywilej, a nie formalny certyfikat. […] Zabezpieczamy się przed błędami, które były popełniane w przeszłości przez inne państwa rozdające obywatelstwa - podaje MSWiA. 

Zobacz też: mObywatel z ważną aktualizacją, skorzystają wszyscy. Koniec z wykluczeniami

Trudniejsza ścieżka dla obcokrajowców, którzy chcą uzyskać polski paszport

Zgodnie z nowymi założeniami, polskie obywatelstwo, a w konsekwencji paszport, ma stać się zasłużonym przywilejem, a nie formalnym certyfikatem urzędowym. Projektowane przepisy zakładają wydłużenie progu legalnego pobytu nad Wisłą do ośmiu lat, na co składać się będą trzy lata pobytu czasowego oraz pięć lat stałej rezydencji.

Ponadto kandydaci będą musieli zdać dwuetapowy egzamin państwowy w formie testu z historii i wartości konstytucyjnych, potwierdzający zrozumienie fundamentów ustrojowych RP i Unii Europejskiej. Dodatkowo wymagana będzie znajomość języka polskiego na biegłym poziomie B2 lub wyższym, a także podpisanie oficjalnego aktu lojalności. Na stole w parlamencie leżało kilka konkurencyjnych projektów.

Prezydent Karol Nawrocki we wrześniu ubiegłego roku proponował wydłużenie okresu nieprzerwanego pobytu do 10 lat, co szef resortu Marcin Kierwiński nazwał zbytnim uproszczeniem szerszego problemu. Z kolei jeszcze dalej idący projekt posłów Prawa i Sprawiedliwości, żądający poziomu językowego C1 i stałego dochodu, został w styczniu odrzucony przez Sejm, o czym przypomniała wiceminister Magdalena Roguska. Wszystko wskazuje więc na to, że to wyważony, choć surowy projekt rządowy zrewolucjonizuje zasady gry, na zawsze zmieniając definicję tego, kto ma prawo legitymować się polskim dokumentem tożsamości.