Nowe zasady wydawania dowodów osobistych. Zmiany już od 1 grudnia
Polska administracja przygotowuje projekt przepisów, które odczuwalnie ułatwią życie milionom obywateli. Zmiany w wydawaniu dokumentów tożsamości ograniczą urzędową biurokrację i oszczędzą cenny czas.
Osoby studiujące lub pracujące poza miejscem zameldowania doskonale znają problem organizowania wyjazdów tylko po to, by załatwić formalności tożsamościowe. Każda wizyta w urzędzie gminy wiąże się ze stratą czasu, rozbijaniem planów zawodowych oraz niepotrzebnymi kosztami dojazdu.
Będą zmiany przy wydawaniu dowodów osobistych
Dotychczasowy gorset proceduralny wymuszał bezwzględne przywiązanie obywatela do jednej placówki, w której złożono wniosek. Jeśli urzędnik popełnił błąd i omyłkowo unieważnił dowód, wpadano w lukę prawną.
Unieważniony dokument odcinał dostęp do bankowości elektronicznej, blokował podpisanie umowy u notariusza czy sfinalizowanie zakupu mieszkania.

Przywrócenie go do systemu wymagało żmudnego i długotrwałego postępowania administracyjnego. Czy administracja publiczna jest w stanie wreszcie cyfryzować procesy tak, by chronić obywatela przed skutkami własnych pomyłek?
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało projekt nowelizacji, który stawia na automatyzację procedur technicznych. Kluczowym elementem planowanej reformy jest wprowadzenie ekspresowej procedury naprawczej w przypadku błędów urzędniczych.
System PESEL i przełom w unieważnianiu dokumentów
Jeśli status dokumentu zmieni się na nieważny z winy administracji, będzie można go przywrócić w ciągu 30 dni od momentu pomyłki. Co istotne, cały proces ma mieć charakter czysto techniczny i nie będzie wymagał wszczynania pełnej ścieżki administracyjnej.
Rozwiązanie to nie obejmie jednak standardowych sytuacji, takich jak upływ terminu ważności. Równolegle urzędy zyskają nowe kompetencje przy weryfikacji tożsamości - bazą pomocniczą stanie się rejestr PESEL.

Nowelizacja porządkuje także zasady zgłaszania utraty dowodu osobistego. Jeśli zgłoszenie zagubienia lub kradzieży nastąpi na granicy lub w związku z przestępstwem u właściwych służb, obywatel nie będzie musiał powielać tej samej formalności w urzędzie.
Dodatkowo ustawodawca modyfikuje funkcjonowanie ewidencji paszportowych oraz rezygnuje z udostępniania notariuszom bezpośredniego dostępu do wybranych rejestrów państwowych. To jednak nie koniec wielkich zmian.
Nowe zasady wydawania dowodów od 1 grudnia 2026 roku
Najbardziej odczuwalną zmianą dla obywateli będzie całkowite zniesienie obowiązku odbioru dowodu osobistego w urzędzie, w którym składano wniosek. Polacy nie będą już musieli robić tej jednej rzeczy - wracać do miejscowości złożenia dokumentów tylko po to, by złożyć podpis na gotowym formularzu odbioru.
Nowe przepisy pozwolą na swobodny wybór dowolnej gminy w kraju jako punktu docelowego. Wniosek złożony w Gdańsku rozpatrzy tamtejszy urząd, ale gotowy plastikowy dowód zostanie przesłany do Warszawy czy Krakowa, jeśli taką dyspozycję wskaże wnioskodawca.
Całość procedury wymaga jedynie wczesnego określenia docelowej placówki podczas wypełniania dokumentów. Wdrożenie tych ułatwień zaplanowano na 1 grudnia 2026 roku. Jeśli projekt przejdzie całą ścieżkę legislacyjną w terminie, od grudnia załatwianie spraw tożsamościowych stanie się o wiele bardziej elastyczne.