Ważne zmiany ws. numeru PESEL. Sejm uchwalił ustawę 8 października
Wymiana dowodu osobistego oznacza nie tylko otrzymanie nowego dokumentu, ale również zmianę jego serii, numeru i daty ważności. Te informacje mogą znajdować się w umowach zawartych z instytucjami finansowymi i po wymianie dokumentu wymagają aktualizacji. Brak aktualnych danych potrafi później ujawnić się w najmniej dogodnym momencie, np. podczas załatwiania spraw związanych z ubezpieczeniem. Sejm zdecydował właśnie o zmianie przepisów, która ma ograniczyć część takich formalności.
Nowelizacja dotyczy ustawy o ewidencji ludności i sposobu korzystania z informacji zgromadzonych w rejestrze PESEL. Za ustawą zagłosowało 414 posłów, 20 było przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu. Prace sejmowe zostały zakończone 8 października, a ustawa trafiła do Senatu.
Rejestr PESEL przechowuje nie tylko jeden numer. Znajdują się w nim również dane dokumentów
PESEL kojarzy się przede wszystkim z 11-cyfrowym numerem identyfikującym konkretną osobę. Sam rejestr zawiera jednak znacznie więcej informacji potrzebnych administracji publicznej do potwierdzania tożsamości obywateli. Ustawa o ewidencji ludności określa zarówno zakres gromadzonych danych, jak i zasady ich udostępniania podmiotom, które mają do tego odpowiednią podstawę prawną.
Znaczenie ma to również po wymianie dowodu osobistego. Nowy dokument otrzymuje inną serię i numer, zmienia się także jego data ważności. Informacje zapisane wcześniej w systemach banków, ubezpieczycieli czy innych instytucji mogą więc przestać odpowiadać aktualnemu dokumentowi klienta.
Dla samego obywatela oznacza to konieczność pamiętania o aktualizacji danych w miejscach, w których numer dowodu był wykorzystywany przy zawieraniu umowy. Problem może pozostawać niezauważony przez długi czas i ujawnić się dopiero wtedy, gdy klient chce wykonać określoną czynność, uzyskać wypłatę świadczenia albo przejść dodatkową weryfikację tożsamości.

Część sektora finansowego dostała już możliwość pozyskiwania z rejestru PESEL informacji dotyczących nowego dokumentu wydanego klientowi. Dotyczy to m.in. banków, SKOK-ów, firm inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych. Dane obejmują serię, numer oraz datę ważności aktualnego dowodu osobistego.
Rozwiązanie ma ograniczać sytuacje, w których klient musi osobno informować każdą instytucję o wymianie dokumentu. Jednocześnie zmniejsza ryzyko, że w systemie przez kilka lat będą przechowywane dane dotyczące nieaktualnego dowodu.
Dotychczas z takiej możliwości nie mogła jednak korzystać jedna z grup instytucji obsługujących miliony Polaków. Teraz Sejm zdecydował o rozszerzeniu tego mechanizmu.
Ubezpieczyciele na życie dostaną dostęp do danych nowego dowodu osobistego z rejestru PESEL
Nowelizacja rozszerza katalog podmiotów uprawnionych do otrzymywania określonych informacji z rejestru PESEL. Do istniejącej listy mają zostać dopisane zakłady ubezpieczeń prowadzące działalność w dziale I, czyli zajmujące się ubezpieczeniami na życie.
Chodzi przy tym o ściśle określony zakres informacji. Po wymianie dokumentu ubezpieczyciel będzie mógł uzyskać serię, numer oraz datę ważności nowego dowodu osobistego swojego klienta. Nie oznacza to więc, że firma ubezpieczeniowa otrzyma swobodny dostęp do wszystkich danych znajdujących się w rejestrze.
Obecnie po wymianie dokumentu klient powinien sam pamiętać o przekazaniu ubezpieczycielowi nowych informacji. Jeżeli tego nie zrobi, w systemie firmy może nadal widnieć numer dawnego dokumentu. Rząd wskazywał podczas prac nad ustawą, że takie sytuacje potrafią później utrudniać obsługę zawartej umowy czy proces wypłaty świadczenia.
Z punktu widzenia zakładu ubezpieczeń oznacza to konieczność kontaktowania się z klientem i proszenia go o aktualizację. Z punktu widzenia klienta - kolejną formalność po wymianie dowodu. Po wejściu nowych przepisów część tego procesu ma zostać zautomatyzowana.

Ubezpieczyciel będzie mógł pobrać aktualne dane bezpośrednio z rejestru i zaktualizować informacje dotyczące dokumentu osoby, z którą ma zawartą umowę. Ma to ograniczyć również ryzyko, że klient dowie się o nieaktualnych danych dopiero wtedy, gdy będzie chciał skorzystać z polisy.
Nowe uprawnienie nie obejmie jednak automatycznie każdego rodzaju ubezpieczenia. Ustawa odnosi się do zakładów prowadzących działalność w zakresie ubezpieczeń na życie, a więc nie należy utożsamiać jej np. ze wszystkimi polisami komunikacyjnymi czy mieszkaniowymi.
Skala zmiany może być duża, ponieważ umowy ubezpieczenia na życie posiadają miliony osób. Dla nich najbardziej odczuwalny efekt będzie bardzo prosty: po wymianie dowodu część danych będzie można zaktualizować bez dodatkowego działania ze strony klienta.
Zobacz też: Tyle kosztuje wymiana opon na zimowe w 2026 roku. Padły stawki
Klient nie będzie musiał sam zgłaszać wymiany dowodu. Ustawa trafiła teraz do Senatu
Najbardziej praktycznym skutkiem nowych przepisów ma być ograniczenie formalności po otrzymaniu nowego dowodu osobistego. Jeżeli ubezpieczyciel skorzysta z nowego uprawnienia, będzie mógł samodzielnie pobrać z rejestru aktualne informacje dotyczące dokumentu osoby, z którą ma zawartą umowę.
Nie oznacza to jednak otwarcia całej bazy PESEL dla firm ubezpieczeniowych. Dostęp ma dotyczyć wskazanych informacji o dokumencie i służyć aktualizacji danych własnych klientów. Firmy korzystające z rozwiązania będą musiały również spełnić określone wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące bezpieczeństwa.
Nowy mechanizm będzie też odpłatny. Za pobranie pojedynczego rekordu przewidziano opłatę, którą będzie ponosić zakład ubezpieczeń. Z punktu widzenia klienta najważniejsze pozostaje jednak to, że zmiana ma ograniczyć konieczność osobistego zgłaszania nowej serii i numeru dokumentu.
Może to mieć znaczenie zwłaszcza dla osób posiadających polisę od wielu lat. W takim przypadku łatwo zapomnieć, że przy zawieraniu umowy podawano numer dowodu, który później stracił ważność. Automatyczna aktualizacja ma zmniejszyć liczbę takich przypadków.
Na razie obecne zasady nadal obowiązują. Sejm uchwalił ustawę 8 października 2026 roku, ale proces legislacyjny jeszcze się nie zakończył. Dokument trafił do Senatu, a później konieczne będą kolejne etapy, w tym podpis prezydenta i publikacja ustawy.
Dopóki nowe przepisy nie wejdą w życie, klient nie powinien zakładać, że po wymianie dowodu wszystkie instytucje automatycznie otrzymają aktualne dane. Jeśli ubezpieczyciel wymaga zgłoszenia zmiany dokumentu, nadal należy to zrobić według dotychczasowych zasad.
Kierunek zmian jest jednak wyraźny. Coraz więcej instytucji ma uzyskiwać możliwość aktualizowania informacji na podstawie rejestru PESEL, dzięki czemu wymiana dowodu osobistego nie będzie wymagała zgłaszania tych samych danych osobno w kolejnych miejscach.
