Będzie nowe święto państwowe? Rząd podał już datę, padł ważny komunikat
Polski kalendarz świąt może zostać w najbliższym czasie uporządkowany i rozszerzony. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego prowadzi prace dotyczące obchodów ważnych rocznic oraz sposobu upamiętniania symboli narodowych. Propozycje obejmują daty dobrze znane Polakom, dlatego mogą wpłynąć na organizację oficjalnych uroczystości w całym kraju. Nie wszystkie zapowiadane rozwiązania zostały jednak zapisane w gotowym projekcie ustawy.
Zmiany mają przede wszystkim znaczenie symboliczne i formalne. Nie oznaczają automatycznego wprowadzenia nowych dni wolnych od pracy, lecz mogą zmienić rangę wybranych obchodów, obowiązki instytucji publicznych oraz sposób prezentowania symboli państwowych.
Tradycje w Polsce. Święta łączą historię, religię i rodzinne zwyczaje
Polskie tradycje powstawały pod wpływem wydarzeń historycznych, religii, kultury ludowej i zwyczajów przekazywanych w rodzinach. Część z nich jest związana z konkretnymi regionami, a inne są praktykowane w niemal całym kraju. Do najbardziej rozpoznawalnych należą obchody Bożego Narodzenia i Wielkanocy, przygotowywanie wieczerzy wigilijnej, święcenie pokarmów, odwiedzanie grobów 1 listopada oraz udział w procesjach organizowanych w Boże Ciało.
Ważne miejsce zajmują również tradycje odnoszące się do historii państwa. Polacy wywieszają flagi, biorą udział w uroczystościach rocznicowych, składają kwiaty pod pomnikami i uczestniczą w wydarzeniach organizowanych przez samorządy, szkoły, wojsko oraz instytucje państwowe. Szczególne znaczenie mają Narodowe Święto Niepodległości, Święto Narodowe Trzeciego Maja, Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej oraz Święto Wojska Polskiego.
Nie wszystkie święta są obchodzone w taki sam sposób. Niektóre wiążą się przede wszystkim ze spotkaniami rodzinnymi i praktykami religijnymi, inne z oficjalnymi przemówieniami, defiladami, koncertami, rekonstrukcjami historycznymi lub ceremoniami wojskowymi. Część dat łączy kilka znaczeń jednocześnie. Przykładem jest 15 sierpnia, kiedy przypada zarówno kościelne Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, jak i Święto Wojska Polskiego.
Święta pozwalają podtrzymywać pamięć o wydarzeniach i osobach ważnych dla historii kraju. Dla wielu Polaków oznaczają również dzień wolny, możliwość odpoczynku albo zaplanowania dłuższego wyjazdu. Te dwie kwestie nie zawsze są jednak ze sobą związane. Dana uroczystość może mieć rangę państwową, ale nie być wolna od pracy, natomiast dzień wolny może wynikać z innego święta przypadającego w tym samym terminie.
Znaczenie świąt zmienia się również wraz z upływem czasu. Państwo może ustanawiać nowe daty, zmieniać nazwy obchodów lub przywracać uroczystości usunięte we wcześniejszych okresach historycznych. Takie decyzje mają budować wspólną pamięć, ale mogą też wywoływać dyskusje dotyczące tego, które wydarzenia powinny być szczególnie eksponowane.
Święta państwowe, religijne i inne uroczystości. Nie każde daje dzień wolny
Święto państwowe jest ustanawiane ustawą i odnosi się najczęściej do ważnego wydarzenia historycznego, ustrojowego albo symbolu Rzeczypospolitej. Jego obchody mogą obejmować udział najwyższych władz, ceremonie z udziałem wojska, wywieszanie flag na budynkach publicznych i organizowanie lokalnych uroczystości.
Osobną grupą są święta religijne. Część najważniejszych uroczystości katolickich została wpisana do ustawy o dniach wolnych od pracy. Dotyczy to między innymi Wielkanocy, Bożego Ciała, Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, Wszystkich Świętych i Bożego Narodzenia. Osoby należące do innych kościołów i związków wyznaniowych mogą ubiegać się o zwolnienie od pracy na czas własnych świąt religijnych, nawet jeżeli nie są one powszechnie wolne, ale czas ten może wymagać późniejszego odpracowania.
Istnieją również święta zawodowe, resortowe, lokalne i okolicznościowe. Upamiętniają one określone grupy, instytucje albo wydarzenia, ale nie muszą mieć statusu święta państwowego. Przykładem są Dzień Strażaka, Dzień Nauczyciela oraz liczne święta poszczególnych formacji mundurowych.
Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej jest obchodzony 2 maja i został ustanowiony przez Sejm w 2004 roku. Jego celem jest popularyzowanie wiedzy o barwach narodowych, symbolach i polskiej tożsamości. Tego samego dnia obchodzony jest również Dzień Polonii i Polaków za Granicą.
Dzień Flagi jest świętem państwowym, ale nie jest ustawowo wolny od pracy. Inaczej wygląda sytuacja 15 sierpnia. Termin ten znajduje się w wykazie dni wolnych ze względu na Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny. Ustawa o obronie Ojczyzny ustanawia natomiast 15 sierpnia Świętem Wojska Polskiego, którego obchody są organizowane zgodnie z ceremoniałem wojskowym.
Rozróżnienie ma praktyczne znaczenie. Od formalnego statusu zależą między innymi zasady organizowania uroczystości, eksponowania flagi przez urzędy oraz ujmowania danej daty w państwowym kalendarzu. Samo ustanowienie święta państwowego nie musi natomiast oznaczać skrócenia czasu pracy albo przyznania dodatkowego dnia wolnego.
Rewolucja w kalendarzu świąt. Święto Wojska Polskiego i Dzień Flagi mogą się zmienić
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotowuje zmiany dotyczące kalendarza świąt państwowych oraz przepisów regulujących polskie symbole narodowe. Jednym z najważniejszych pomysłów jest formalne ustanowienie 15 sierpnia świętem państwowym poświęconym rocznicy Bitwy Warszawskiej. Obecnie jest to Święto Wojska Polskiego określone w ustawie o obronie Ojczyzny, ale nie figuruje jako odrębne święto państwowe w rozumieniu przepisów dotyczących państwowego ceremoniału.
Impulsem do prac była petycja radnego z Dąbrowy Górniczej. Zwrócił on uwagę, że 15 sierpnia nie został uwzględniony w wykazie dni, w których organy administracji mają obowiązek wywieszania flagi państwowej. Autor postulatu argumentował, że zwycięstwo w Bitwie Warszawskiej z 1920 roku powinno być oficjalnie upamiętniane jako wydarzenie o znaczeniu ogólnonarodowym.
Resort kultury przychylił się do tego pomysłu i uznał, że ustawowe utworzenie święta państwowego związanego z Bitwą Warszawską jest zasadne. Dla pracowników nie oznaczałoby to jednak dodatkowego wolnego. Dzień 15 sierpnia już pozostaje ustawowo wolny ze względu na przypadające wtedy święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Zmiana podniosłaby przede wszystkim rangę państwowych obchodów i mogłaby wprowadzić obowiązek eksponowania flag na budynkach urzędowych.
Ministerstwo rozważa również zmianę nazwy obchodzonego 2 maja Dnia Flagi Rzeczypospolitej Polskiej. Nowa nazwa miałaby brzmieć "Dzień Flagi i Orła Białego”. Pomysł ma mocniej zaakcentować znaczenie godła, które, w przeciwieństwie do flagi i hymnu, nie posiada obecnie osobnego dnia poświęconego jego symbolice. Na tym etapie jest to jednak wstępna koncepcja, a nie przyjęta już zmiana.
Propozycje są powiązane z pracami nad nową ustawą o znakach Państwa i Narodu Polskiego. Ma ona zastąpić dotychczasowe regulacje dotyczące godła, barw i hymnu. Wśród zapowiadanych elementów znajdują się odświeżony wzór Orła Białego oraz oficjalne i ujednolicone aranżacje Mazurka Dąbrowskiego.
Dokładny termin wejścia nowych zasad w życie nie jest jeszcze znany. Projekt ustawy nie został oficjalnie opublikowany, dlatego nie ma ostatecznego brzmienia przepisów ani harmonogramu prac parlamentarnych. Dopiero po przedstawieniu dokumentu będzie wiadomo, jak dokładnie zostanie nazwane nowe święto 15 sierpnia, jakie obowiązki otrzymają urzędy oraz czy nazwa Dnia Flagi rzeczywiście zostanie zmieniona.
Planowana reforma ma przede wszystkim uporządkować niespójności prawne i wzmocnić znaczenie państwowej symboliki. Dla obywateli jej bezpośrednie skutki mogą być niewielkie, ponieważ nie przewiduje się obecnie dodatkowych dni wolnych. Zmiany będą jednak widoczne podczas oficjalnych obchodów, w kalendarzach państwowych, na budynkach publicznych i w sposobie edukowania o polskiej historii.
Obserwuj w Google News
