BiznesINFO.pl
minimalna

pixabay.com

Zaliczka czy zadatek - co wybrać do udokumentowania transakcji?

3 Czerwca 2021

Autor tekstu:

Michał Fitz

Udostępnij:



Pojęcia dotyczące finansów mogą sprawiać wiele problemów. Nie chodzi nawet o fakt ich
skomplikowania. Niektóre w powszechnym mniemaniu mogą uchodzić za synonimy, a
tak naprawdę są różniącymi się od siebie pojęciami. Nierzadko nieznajomość tej
różnicy może okazać się szkodliwa. Takimi pojęciami są na przykład zaliczka i
zadatek. Czym więc się różnią? Zaliczka czy zadatek – co wybrać do
udokumentowania transakcji?

Zaliczka i zadatek – definicje

By odpowiednio zrozumieć różnice występujące między tymi
pojęciami oraz sytuacje, w których powinno się je stosować, warto najpierw
poznać ich definicje, które to ułatwią. Czym więc dokładnie jest zaliczka, a
czym zadatek? Zaliczka to kwota pieniędzy wniesiona przez jedną ze stron umowy,
stanowiąca część jej przyszłego zobowiązania. Zaliczka wliczana jest na poczet
świadczenia strony, która ją wręcza. Warto zaznaczyć, że zaliczka nie jest
uregulowana przepisami w kodeksie cywilnym. Zadatek natomiast jest już pojęciem
regulowanym prawnie i został on zdefiniowany w Kodeksie cywilnym. Według
definicji jest to dodatkowe zastrzeżenie umowne, zgodnie z którym podczas
zawierania umowy jedna ze stron wręcza drugiej określoną kwotę, która ma być
zabezpieczeniem przed ewentualnym zerwaniem umowy i ma również stanowić
odszkodowanie w takim wypadku. Jak widać, faktycznie z definicji są to pojęcia
bardzo podobne. Obydwa są częścią zapłaty, którą uiszcza się przed wykonaniem
umowy i obydwa są również wliczane w jej całkowity koszt, w przypadku
zrealizowania umowy. Mimo to, dzielą je istotne szczegóły.

Zaliczka a zadatek – różnice

Jakie są wobec tego różnice pomiędzy zaliczką a zadatkiem?
Wiemy na razie, że zadatek jest zdefiniowany prawnie, a zaliczka nie, gdyż jest
bardziej umowna. Jakie jednak niesie to za sobą konsekwencje? Jak te różnice
działają w praktyce? Okazują się one istotne dopiero w momencie, gdy umowa, na
poczet której zapłacono zaliczkę lub zadatek, ostatecznie nie dochodzi do skutku.
W związku z tym, że zaliczka jest tylko umownie wniesioną częścią zapłaty,
powinna zostać całkowicie zwrócona w przypadku niedojścia umowy do skutku. Co ważne, w
jej przypadku dzieje się to niezależnie od tego, z winy czyjej strony do
finalizacji umowy nie doszło. Zaliczka jest więc mniej wiążąca i zawsze powinna
zostać zwrócona. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku prawnie uregulowanego
zadatku. Ten nie jest bowiem tylko częścią całkowitej zapłaty jak zaliczka, ale
jednocześnie także zabezpieczeniem umowy. Oznacza to, że on nie musi zostać
wypłacony jeśli umowa nie dojdzie do skutku z winy strony, która go wpłacała.

Zaliczka czy zadatek – co wybrać do udokumentowania transakcji?

Biorąc pod uwagę wyżej przedstawioną różnicę, dużo lepiej
udokumentować transakcję przy pomocy zadatku. Gwarantuje on bowiem ewentualne
zabezpieczenie finansowe i jakiekolwiek zrekompensowanie szkód niewykonania
umowy, a zaliczka tego nie robi. Warto więc wiedzieć, w jaki sposób
udokumentować zadatek, by można było później, w przypadku wystąpienia przykrej
ewentualności, wykorzystać go jako rekompensatę niedoszłej do skutku umowy.
Przede wszystkim zwrot zadatku może wystąpić jedynie wtedy, gdy strona licząca
na jego zwrot wyda drugiej stronie oświadczenie o odstąpieniu od umowy. To
podstawa, dzięki której można ubiegać się o odzyskanie lub zachowanie zadatku.
Co istotne, zasady dotyczące zadatku różnią się w zależności od tego, kto wyżej
wspomniane oświadczenie składa. Jeśli robi to strona, która go otrzymała, a
umowa nie doszła do skutku z powodu strony, która go wpłacała, poszkodowany
kontrahent ma prawo w całości zatrzymać zadatek. Jeśli jednak to strona, która
w pierwszej chwili go otrzymała, spowodowała, że do finalizacji umowy nie
doszło, wówczas stronie, która zadatek uiszczała przysługuje zwrot tego zadatku
w wysokości jego podwójnej wartości. Zadatek jest więc lepszym zabezpieczeniem
dla zlecającej strony, ponieważ gwarantuje większe zadośćuczynienie w przypadku
niedotrzymania umowy przez drugą stronę, niż w sytuacji odwrotnej.

Warto jednak zaznaczyć, że istnieją też sytuacje, w których
zadatek podlega zwrotowi w jego podstawowej wysokości. Dzieje się tak wówczas,
gdy umowa, która została tym zadatkiem zabezpieczona, jest zerwana obustronnie i
żaden z kontrahentów nie ponosi odpowiedzialności za jej niedojście do skutku.
Wówczas zadatek jest zwracany przez stronę, która go otrzymała, ale nie podwaja
swojej wysokości, jak w przypadku, w którym ta strona byłaby winowajcą.







Podobne artykuły

Biznes Info

Finanse

Ulga podatkowa na 500 zł. Odebrać mogą tylko kierowcy

Czytaj więcej >

Finanse

Kreatywna księgowość – czym jest i co ma na celu

Czytaj więcej >

Finanse

Jakie są najczęstsze metody wyceny przedsiębiorstw?

Czytaj więcej >

Finanse

Działalność gospodarcza w mieszkaniu - jak rozliczyć koszty?

Czytaj więcej >

Finanse

Bony świąteczne - jak je dać pracownikom?

Czytaj więcej >

Finanse

Amortyzacja wartości niematerialnych i prawnych

Czytaj więcej >