Wcześniejsza emerytura – kto i na jakich zasadach może skorzystać?
pixabay.com
Autor Magdalena Chajzler - 30 Listopada 2020

Wcześniejsza emerytura – kto i na jakich zasadach może skorzystać?

Emerytura to świadczenie pieniężne wypłacane ubezpieczonemu w odpowiednim wieku, który rozwiązał stosunek pracy po przepracowaniu odpowiedniej liczby lat. Świadczenie wypłacane jest co miesiąc. W Polsce na emeryturę mogą przechodzić kobiety, które ukończyły 60 lat oraz mężczyźni po ukończeniu 65 lat. Dla niektórych osób przewidziano możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę. Kto ma ten przywilej i jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać świadczenie wcześniej?

Rodzaje wcześniejszych emerytur

Polskie prawodawstwo przewiduje następujące rodzaje wcześniejszych emerytur:

  • emerytura pomostowa,
  • świadczenie przedemerytalne,
  • nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Wszystkie powyższe rodzaje wcześniejszych emerytur wymagają udokumentowanych okresów składkowych i nieskładkowych na dzień 1 stycznia 1999 r.

Czym jest i komu przysługuje emerytura pomostowa?

Emerytura pomostowa wypłacana jest do czasu nabycia praw do emerytury właściwej. Ten rodzaj wcześniejszej emerytury przysługuje osobo urodzonym po 31 grudnia 1948 r. Mogą się o nią starać kobiety, które ukończy 55 lat i mają udokumentowane 20 lat stażu pracy, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych, oraz mężczyźni, którzy ukończyli 60 lat i mają udokumentowane 25 lat stażu pracy, w tym 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Osoby te muszą być zatrudnione w pełnym wymiarze godzin.

Za pracę w warunkach szczególnych uważa się pracę na stanowiskach o znacznej szkodliwości dla zdrowia i o znacznym stopniu uciążliwości albo wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.

Aby uzyskać prawo do emerytury pomostowej, należy pamiętać o złożeniu wniosku o jej przyznanie najpóźniej w miesiącu, w którym nastąpiło spełnienie warunków do jej otrzymania.

UWAGA! Do stażu można doliczyć lata pracy na terenie Unii Europejskiej.

Komu przysługuje świadczenie przedemerytalne?

Świadczenie przedemerytalne otrzymują osoby, które utraciły zatrudnienie wskutek niewypłacalności pracodawcy lub likwidacji zakładu pracy. Aby otrzymać prawo do zasiłku przedemerytalnego należy spełnić następujące warunki:

  • kobiety muszą mieć ukończone przynajmniej 56 lat i posiadać okres uprawniający do emerytury w wymiarze 20 lat,
  • mężczyźni muszą mieć ukończone przynajmniej 61 lat i posiadać okres uprawniający do emerytury w wymiarze 25 lat.

Osoby, które utraciły pracę w wyniku rozwiązania umowy z winy pracodawcy, również mogą ubiegać się o wcześniejszą emeryturę. W tym przypadku, aby uzyskać świadczenie przedemerytalne, kobieta musi mieć ukończone 55 lat, a mężczyzna 60 lat.

Wcześniejsza emerytura w postaci świadczenia kompensacyjnego

O taki rodzaj wcześniejszej emerytury mogą ubiegać się nauczyciele. Jednak, aby z niego skorzystać, nauczyciel musi:

  • osiągnąć wiek, który wynosi dla kobiet 55 lat, a dla mężczyzn 57 lat,
  • osiągnąć staż emerytalny, który wynosi co najmniej 30 lat,
  • przepracować w szkole przynajmniej 20 lat w wymiarze minimum ½ obowiązkowego wymiaru zajęć.

Świadczenie to przysługuje również osobom zatrudnionym w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, ośrodkach szkolno-wychowawczych, schroniskach dla nieletnich i poprawczakach.

Czy na wcześniejszej emeryturze można dorabiać?

Jeśli osoba pobiera emeryturę pomostową może dorabiać do świadczenia pod warunkiem, że nie jest to praca w dawnym zawodzie, w warunkach szczególnych czy w szczególnym charakterze. W przypadku niedotrzymania tego warunku ZUS zawiesi wypłatę świadczenia przedemerytalnego.

Pobierający emeryturę pomostową mogą dorabiać w innych zawodach, do określonego limitu, tj. do 70% przeciętnego wynagrodzenia. Jeśli jednak przekroczą ten limit, świadczenie zostanie zmniejszone. Gdy natomiast przekroczą 130% przeciętnego wynagrodzenia, ZUS wstrzyma wypłatę wcześniejszej emerytury.

Nagroda za nieprzejście na wcześniejszą emeryturę

Chociaż możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę wydaje się kusząca, warto wstrzymać się z tą decyzją, ponieważ państwo przygotowało bonus dla osób, które mimo tego, że mogły, nie przeszły na wcześniejszą emeryturę lub na kompensacyjne świadczenie nauczycielskie i pracowały do ustawowego wieku emerytalnego. Ten rodzaj nagrody to rekompensata.

Świadczenie należy się osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r., które pracowały na całym etacie i bez przerw (warunek konieczny) w szczególnych warunkach przez co najmniej 15 lat przed 1 stycznia 2009 r. Rekompensata zostanie dodana do kapitału początkowego, czyli do pieniędzy uzbieranych przed 1999 r., przed wejściem w życie kont emerytalnych.

Wniosek o rekompensatę należy złożyć po osiągnięciu ustawowego wieku emerytalnego, tj. 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Do wniosku dołącza się świadectwo pracy lub zaświadczenie potwierdzające pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Wysokość rekompensaty zależy od stażu ubezpieczeniowego – okresów składkowych i nieskładkowych przed 1 stycznia 2009 r., czasu przepracowanego w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przed 1 stycznia 2009 r. oraz wieku, który pracownik osiągnął 31 grudnia 2008 r.

Rekompensata, tak jak i emerytura, podlega corocznej waloryzacji w czerwcu oraz waloryzacjom kwartalnym zależnym od miesiąca przejścia na emeryturę. Dzięki rekompensacie miesięczna emerytura może być wyższa nawet o kilkaset złotych.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj biznesinfo.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News