Powietrze nie do oddychania w tym mieście. Mapy "płoną" na czerwono, dziś darmowa komunikacja

Smog dusi mieszkańców. Gdy mróz przestaje być jedynym problemem

Zima w polskich miastach od lat oznacza nie tylko niskie temperatury, ale także powracające pytania o jakość powietrza. Wraz z nadejściem silnych mrozów rośnie zapotrzebowanie na ogrzewanie, a to przekłada się na zwiększoną emisję zanieczyszczeń. Choć mieszkańcy południa Polski są do tego zjawiska przyzwyczajeni, nie każda taka sytuacja wywołuje natychmiastową reakcję władz.

Tym razem jednak sygnały ostrzegawcze pojawiły się bardzo szybko. Dane z systemów monitorujących zaczęły budzić niepokój, a komunikaty i alerty RCB kierowane do mieszkańców sugerowały, że nie jest to standardowy epizod zimowy. W przestrzeni publicznej pojawiły się ostrzeżenia, a eksperci zaczęli mówić o warunkach, które mogą mieć realny wpływ na zdrowie. Czy to tylko chwilowe pogorszenie, czy początek poważniejszego problemu, z którym miasto będzie musiało zmierzyć się przez kolejne dni?

Alerty, ostrzeżenia i zalecenia dla mieszkańców

Gdy jakość powietrza gwałtownie się pogarsza, samorządy coraz częściej sięgają po narzędzia mające ograniczyć skutki zjawiska. Jednym z nich są alerty smogowe, które nie tylko informują o zagrożeniu, ale także zawierają konkretne zalecenia dla mieszkańców. W takich momentach szczególną uwagę zwraca się na osoby najbardziej narażone. Jednocześnie władze miast starają się zachęcać mieszkańców do zmiany codziennych nawyków, zwłaszcza tych związanych z transportem. To właśnie na tym etapie zaczynają pojawiać się decyzje, które dla wielu są jasnym sygnałem, że sytuacja wymknęła się spod kontroli. 

We wtorek w Krakowie ogłoszono smogowy alert, a miasto zdecydowało się na darmową komunikację miejską. Jak poinformował magistrat, jakość powietrza została określona jako „bardzo zła”, a decyzja była odpowiedzią na przekroczenie średniego stężenia pyłów PM10 powyżej 150 µg/m³ na wszystkich stacjach pomiarowych w mieście.

Służby apelują o ostrożność, ograniczenie aktywności na zewnątrz i unikanie długotrwałego wysiłku fizycznego. To sygnał, że problem nie dotyczy wyłącznie komfortu oddychania, ale może mieć poważniejsze konsekwencje zdrowotne. W komunikatach regularnie podkreśla się, że dzieci, seniorzy oraz osoby przewlekle chore powinny zachować szczególną czujność.

Smogowy alert nie tylko w Krakowie. Darmowa komunikacja miejska i bardzo złe powietrze

Z danych Zakładu Modelowania Zanieczyszczeń Powietrza IMGW wynika, że 20 stycznia o godzinie 3:00 średnia z pomiarów w Krakowie przekroczyła alarmowy poziom. W efekcie mieszkańcy mogą korzystać z autobusów i tramwajów bezpłatnie do północy, co ma pomóc w ograniczeniu emisji spalin. Sytuacja jest tym groźniejsza, że pyły PM10 zawierają silnie toksyczne i rakotwórcze substancje, a skutki oddychania zanieczyszczonym powietrzem mogą być odczuwalne znacznie dłużej niż sam epizod smogowy.

PM10 zawiera silnie rakotwórcze metale ciężkie, takie jak benzopireny, furany czy dioksyny. Pył ten jest groźny dla układu oddechowego, nasila ataki astmy, może powodować ostre zapalenie oskrzeli, a pośrednio zwiększa ryzyko zawału serca i udaru mózgu – podaje serwis Airly.

Krakowski magistrat zaapelował, aby dzieci, młodzież, seniorzy, osoby chore na astmę, alergie oraz choroby układu krążenia:

• unikały długotrwałego przebywania na otwartej przestrzeni,
• ograniczyły wysiłek fizyczny na zewnątrz,
• stosowały się do zaleceń lekarzy i miały przy sobie niezbędne leki.

Co istotne, przekroczenia norm smogu odnotowano również w innych miastach Polski, co wskazuje na szerszy problem związany z warunkami pogodowymi i emisją zanieczyszczeń w sezonie grzewczym - 20 stycznia alert RCB został wysłany do odbiorców na terenie: powiatu tomaszowskiego (woj. lubelskie); Łomży (woj. podlaskie); Rzeszowa i powiatu rzeszowskiego (woj. podkarpackie); Tych i powiatu bieruńsko-lędzińskiego (woj. śląskie); powiatu nowotarskiego, oświęcimskiego i krakowskiego (woj. małopolskie).