Podatek od spadków i darowizn. Jest decyzja Karola Nawrockiego. Co zmieni się dla podatników?

Rewolucja w podatku od spadków i darowizn. Prezydent zdecydował

W świetle dotychczasowych regulacji obowiązek podatkowy powstawał już z chwilą nabycia spadku, co zgodnie z Kodeksem cywilnym następuje w momencie śmierci spadkodawcy. To sprawiało, że spadkobierca, który nie złożył oświadczenia w ciągu 6 miesięcy, nabywał spadek, nawet w przypadku braku świadomości o dziedziczeniu. Jednocześnie bez prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia podatnik nie dysponował dokumentami pozwalającymi na skuteczne występowanie jako strona postępowania podatkowego.

Istotą nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn jest przesunięcie momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z nowelizacją, zobowiązanie wobec fiskusa powstanie dopiero w chwili uzyskania konkretnych dokumentów potwierdzających formalne przyjęcie spadku. Należy pamiętać, że spadkobierca nadal dysponuje terminem 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Brak aktywności w tym zakresie pozostaje równoznaczny z przyjęciem spadku, jednak skutki podatkowe zostaną powiązane z momentem sformalizowania tego faktu.

Dzięki tym zmianom podatnicy unikną niechcianych kłopotów podatkowych, które często wynikały z nieznajomości skomplikowanej materii prawnej. Katalog zdarzeń wyznaczających nowy moment powstania obowiązku obejmuje między innymi uprawomocnienie się orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Równie istotnym dokumentem w tym procesie stanie się zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.

Przywrócenie terminu zgłoszenia spadku po zmianach w przepisach

W dotychczasowym stanie prawnym niedotrzymanie terminu zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych wiązało się z dotkliwą sankcją w postaci utraty zwolnienia podatkowego. Problem ten dotykał w szczególnym stopniu członków najbliższej rodziny, którzy z przyczyn losowych nie dopełnili obowiązku zgłoszenia nabycia majątku w ustawowym czasie. Sytuacja ta była ściśle powiązana z faktem, iż brak złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku w ciągu 6 miesięcy skutkował koniecznością bezwzględnego rozliczenia podatku.

Odpowiedzią na te problemy są nowe regulacje, które wprowadzają instytucję przywrócenia terminu do zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych. Po wejściu w życie zmian podatnik otrzyma uprawnienie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, pod warunkiem uprawdopodobnienia, że uchybienie nie nastąpiło z jego winy.

Zakres stosowania nowych przepisów jest szeroki i obejmuje specyficzne składniki majątkowe. Możliwość przywrócenia terminu zgłoszenia nabycia spadku znajdzie zastosowanie również w skomplikowanych przypadkach nabycia przedsiębiorstwa lub udziału w nim w drodze dziedziczenia albo zapisu windykacyjnego.

Możliwość wzruszenia decyzji organu podatkowego

Ustawodawca przewidział również ścieżkę odwoławczą w sytuacjach spornych. W znowelizowanej ustawie o podatku od spadków i darowizn zawarto przepisy umożliwiające wzruszenie decyzji organu podatkowego w przypadku otrzymania odmowy przywrócenia terminu.

Kluczowym warunkiem, który umożliwia podważenie negatywnego rozstrzygnięcia organu skarbowego, jest skuteczne zaskarżenie decyzji na drodze sądowej. Weryfikacja zasadności odmowy przez niezawisły sąd administracyjny stanowi niezbędny etap procedury odwoławczej.

W sytuacji, gdy na skutek wniesionej skargi sąd administracyjny przywróci termin zgłoszenia nabycia spadku, uruchomiony zostanie ciąg skutków prawnych. Nastąpi wówczas uchylenie odmownej decyzji organu podatkowego, co w konsekwencji doprowadzi do umorzenia postępowania podatkowego. Nowelizacja ustawy wejdzie w życie w ciągu 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.