BiznesINFO.pl
student-849822 1920

https://pixabay.com/pl/photos/dla-u%C5%BCytkownik%C3%B3w-domowych-wpisuj%C4%85c-849822/

NIP, PESEL – dla kogo jaki identyfikator podatkowy

24 Maja 2021

Autor tekstu:

Joanna Leja

Udostępnij:

Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą ma obowiązek posługiwania się identyfikatorami podatkowymi takimi jak PESEL lub NIP. Kto powinien posługiwać się danym identyfikatorem podatkowym?

Deklaracje roczne PIT w pierwszych pozycjach nakazują wybór numeru podatkowego, którym osoba wypełniająca druk identyfikuje się przed organem podatkowym. Wyboru w pozycji „identyfikator podatnika” dokonać należy pomiędzy numerem NIP i PESEL. Podatnik nigdy nie posługuje się w stosunku do organu skarbowego dwoma numerami, dlatego warto wiedzieć, który numer wybrać.

Identyfikatory podatkowe

  • numer PESEL w przypadku podatników będących osobami fizycznymi objętymi rejestrem PESEL nieprowadzących działalności gospodarczej lub niebędących zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług,

  • NIP wykorzystywany jest w przypadku pozostałych podmiotów podlegających obowiązkowi ewidencyjnemu.

Podatnicy nie mogą używać numeru NIP nadanego im wcześniej, jeżeli obecnie już nie stosuje się on do tej formy identyfikacji.

Czym jest numer NIP?

NIP to Numer Identyfikacji Podatkowej wydawany, by usprawnić rozliczanie podatków. Posiada go każdy obywatel. Wszyscy, którzy odprowadzają podatki w Polsce, muszą mieć numer NIP. Jest on potrzebny, by prawidłowo zewidencjonować płatnika i podatnika. NIP nadaje naczelnik Urzędu Skarbowego. W celu uzyskania numeru należy zgłosić się do urzędu skarbowego z wnioskiem o jego wydanie.

Każdy Numer Identyfikacji Podatkowej składa się z 10 cyfr. Trzy pierwsze oznaczają urząd skarbowy, który wydał numer, sześć kolejnych to cyfry losowe, natomiast ostatnia to tak zwana cyfra kontrolna, nadawana za pomocą algorytmu. Jeżeli o nadanie numeru NIP wnioskuje przedsiębiorca, musi to zrobić za pomocą formularza CEIDG. Wystarczy założyć działalność gospodarczą przez internet, wypełniając wniosek CEIDG-1. Wniosek ten składa się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Sam proces można przejść wykorzystując swój Profil Zaufany lub korzystając ze swojej bankowości elektronicznej, jeżeli nasz bank oferuje taką możliwość.


NIP w Polsce muszą posiadać:

  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,

  • osoby fizyczne objęte obowiązkiem odprowadzania podatku VAT (nawet jeśli nie są przedsiębiorcami),

  • osoby fizyczne, które nie identyfikują się numerem PESEL, ale są podatnikami na podstawie odrębnych przepisów,

  • płatnicy składek ubezpieczeniowych,

  • osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które są podatnikami na podstawie innych ustaw.

Warto wiedzieć, że nadanie numeru NIP jest bezpłatne, a sam numer nie zmienia się nawet po zawieszeniu lub zamknięciu działalności. Jeżeli ktoś już wcześniej posiadał numer NIP, wówczas nie otrzymuje nowego.

Do czego potrzebny jest NIP?

NIP służy przede wszystkim urzędom skarbowym, do zidentyfikowania podmiotów gospodarczych. Osobom, które nie prowadzą działalności gospodarczych, nie nadaje się już numeru NIP, a w relacji z organem skarbowym posługują się numerem PESEL. Numer NIP podaje się również we wszystkich dokumentach, które dotyczą zobowiązań podatkowych, a także innych działań związanych z budżetem państwa. W niektórych przypadkach może być potrzebne zaświadczenie o nadaniu NIP, można je uzyskać w urzędzie skarbowym, po uiszczeniu opłaty. Wpłaca się ją w kasie lub na konto urzędu miasta lub gminy właściwego ze względu na siedzibę urzędu skarbowego, w którym podmiot składa wniosek o zaświadczenie o nadaniu NIP.

Jak sprawdzić swój NIP?

NIP składa się z 10 cyfr, otrzymuje się go raz i nie zmienia przez całe życie. W chwili, gdy zgubimy lub zapomnimy, jaki jest nasz identyfikator NIP, wystarczy złożyć wniosek do naczelnika urzędu skarbowego, który nadał NIP, o duplikat tej decyzji. Osoby prowadzące działalność gospodarczą mogą sprawdzić swój NIP w CEIDG.

Czym jest numer PESEL?

Numer PESEL to jedenastocyfrowy numer, który pozwala na łatwą identyfikację osoby, która go posiada. Numer PESEL zawiera datę urodzenia, numer porządkowy, oznaczenie płci oraz liczbę kontrolną.

Co oznaczają cyfry w numerze PESEL

Każda z 11 cyfr w numerze PESEL ma swoje znaczenie. Można je podzielić następująco: RRMMDDPPPPK

  • RR – to 2 ostanie cyfry roku urodzenia,

  • MM – to miesiąc urodzenia (osoby urodzone po 1999 roku mają inne oznaczenie miesiąca urodzenia),

  • DD – to dzień urodzenia,

  • PPPP – to liczba porządkowa oznaczająca płeć. U kobiety ostatnia cyfra tej liczby jest parzysta (0, 2, 4, 6, 8), a u mężczyzny - nieparzysta (1, 3, 5, 7, 9),

  • K – to cyfra kontrolna.

PESEL nadaje minister właściwy do spraw informatyzacji. Nadanie numeru PESEL następuje automatycznie lub na wniosek osoby. Obcokrajowcy też mogą posiadać numer PESEL. W tym celu muszą zwrócić się z wnioskiem do wybranego urzędu.


Do czego wykorzystywany jest numer PESEL?

Numer PESEL jest powszechnie używany m.in. do:

  • załatwiania spraw urzędowych np. ślub, zmiana miejsca zamieszkania, kwestie spadkowe czy sądowe,

  • wykorzystania numeru w związku z rozpoczęciem pracy w postaci: umowy o pracę, umowy o dzieło czy umowy zlecenie,

  • składania zeznań podatkowych osób, które nie prowadzą działalności gospodarczej,

  • założenia konta bankowego, wzięcie kredytu czy leasingu.


Numer PESEL jest numerem, który identyfikuje tylko osobę fizyczną, nie pełni on funkcji identyfikatora podatkowego dla przedsiębiorcy. Osoba, która prowadzi działalność gospodarczą, identyfikuje się w zobowiązaniach podatkowych numerem NIP.

Podobne artykuły

Biznes Info

Finanse

Ulga podatkowa na 500 zł. Odebrać mogą tylko kierowcy

Czytaj więcej >

Finanse

Kreatywna księgowość – czym jest i co ma na celu

Czytaj więcej >

Finanse

Jakie są najczęstsze metody wyceny przedsiębiorstw?

Czytaj więcej >

Finanse

Działalność gospodarcza w mieszkaniu - jak rozliczyć koszty?

Czytaj więcej >

Finanse

Bony świąteczne - jak je dać pracownikom?

Czytaj więcej >

Finanse

Franczyza – wady i zalety tej metody prowadzenia działalności

Czytaj więcej >