Jak obliczyć wymiar czasu pracy?
pixabay.com
Autor Magdalena Chajzler - 30 Listopada 2020

Jak obliczyć wymiar czasu pracy?

Normy czasu pracy, także w godzinach nadliczbowych i nocnych oraz system urlopów pracowniczych reguluje Kodeks pracy. Ile wynosi zatem wymiar czasu pracy? Jak i na jakiej podstawie ustala się liczbę godzin pracownika do przepracowania?

Czym jest czas pracy?

Czas pracy to czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu, w którym wykonuje obowiązki pracownicze. Regulowany jest przez Kodeks pracy i zgodnie z nim wynosi 8 godzin na dobę w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy, 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Wymiar czasu pracy, jaki obowiązuje pracownika w danym okresie rozliczeniowym, ustala się w następujący sposób:

  • należy pomnożyć 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających do przepracowania w wybranym okresie rozliczeniowym,
  • do otrzymanego wyniku należy dodać iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do przepracowania w tym okresie.

UWAGA! Jeżeli w okresie rozliczeniowym przypada święto wolne od pracy w inny dzień niż niedziela, należy od otrzymanego wymiaru pracy odjąć 8 godzin za każdy dzień świąteczny.

Dni wolne za święta przypadające w soboty

Zgodnie z Kodeksem pracy każde święto przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. Jeśli więc święto przypada w sobotę, która jest dla pracownika dniem wolnym od pracy, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi dnia wolnego od pracy w innym dniu przypadającym na okres rozliczeniowy.

W 2020 r. w sobotę przypadają dwa święta – Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny – 15 sierpnia oraz drugi dzień świąt Bożego Narodzenia – 26 grudnia. Z kolei w 2021 r. będą to 1 Maja i pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia.

Harmonogram czasu pracy

Sporządzenie harmonogramu czasu pracy dla pracownika leży w obowiązkach pracodawcy. Można go sporządzić w formie papierowej lub elektronicznej. Harmonogram musi zostać przygotowany przynajmniej na okres jednego miesiąca. Powinien też zostać przedstawiony pracownikowi przynajmniej na tydzień przed rozpoczęciem przez niego pracy w okresie, na który został sporządzony.

Przepisy dopuszczają sytuacje, w których pracodawca nie ma obowiązku sporządzania harmonogramu czasu pracy. Dotyczy to sytuacji, gdy rozkład czasu pracy wynika z:

  • prawa pracy,
  • obwieszczenia o systemach i rozkładach czasu pracy, o których mowa w art. 150 § 1 Kodeksu pracy,
  • umowy o pracę,
  • systemu czasu pracy pracownika (np. zadaniowego, indywidualnego lub ruchomego).

Jaki jest wymiar odpoczynku dobowego i tygodniowego

Kodeks pracy reguluje również kwestię wymiaru odpoczynku dobowego i tygodniowego, jaki należy się pracownikowi. Pracownik ma prawo do nieprzerwanego odpoczynku w wymiarze co najmniej 11 godzin w ciągu każdej doby oraz co najmniej 35-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w każdym tygodniu, w tym przynajmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego.

Zasada ta nie obejmuje pracowników zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, a także w przypadku konieczności prowadzenia akcji ratowniczej mającej na celu ochronę życia lub zdrowia ludzkiego, mienia lub środowiska oraz usuwania awarii. W takich przypadkach odpoczynek tygodniowy może ulec skróceniu do 24 godzin.

Praca w godzinach nadliczbowych

W myśl przepisów praca w godzinach nadliczbowych to wykonywanie pracy ponad obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy lub praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna jedynie w przypadku:

  • konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego,
  • konieczności ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,
  • szczególnych potrzeb pracodawcy.

Tygodniowy wymiar czasu pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać 48 godzin w okresie rozliczeniowym. W ciągu roku pracownik nie może przekroczyć limitu 150 godzin nadliczbowych będących wynikiem szczególnych potrzeb pracodawcy. Pracodawca, który nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie obowiązuje go ustalanie regulaminu pracy, może ustalić inny limit liczby godzin nadliczbowych w roku.

Ponadto, zgodnie z kodeksem pracy, za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuje dodatek w wysokości:

  • 100% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych:
    - w nocy,
    - w niedziele i święta (niebędące dla pracownika dniami pracy),
    - w dniu wolnym od pracy udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto,
  • 50% wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu.

Wymiar czasu pracy w 2021 r.

Liczba godzin do przepracowania w danym miesiącu jest uzależniona od długości miesiąca oraz występowania dni ustawowo wolnych od pracy. Ile wyniesie czas pracy w 2021 r.?

W roku 2021 wypada 113 dni wolnych od pracy, z czego 13 z nich stanowią święta, czyli dni wolne ustawowo. Święta obniżające wymiar czasu pracy, czyli przypadające na dzień inny niż niedziela, to:

  • 1 stycznia – Nowy Rok,
  • 6 stycznia – Trzech Króli (Objawienie Pańskie),
  • 5 kwietnia – drugi dzień świąt wielkanocnych,
  • 1 maja – Święto Pracy,
  • 3 maja – Święto Konstytucji 3 Maja,
  • 3 czerwca – Boże Ciało,
  • 1 listopada – Wszystkich Świętych,
  • 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości,
  • 25 grudnia – pierwszy dzień świąt Bożego Narodzenia.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj biznesinfo.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News