Emeryt znalazł sposób na dodatkowe pieniądze. Na kaucji zarabia nawet 300 zł tygodniowo

System kaucyjny w Europie. Puste opakowania można wymienić na pieniądze

System kaucyjny polega na doliczeniu określonej kwoty do ceny napoju. Klient odzyskuje pieniądze, gdy zwróci puste opakowanie do sklepu, automatu lub innego punktu zbiórki. Mechanizm ma zachęcać konsumentów do oddawania butelek i puszek, zamiast wyrzucania ich do zwykłych koszy lub pozostawiania w parkach, lasach i przy drogach.

Takie rozwiązania od lat działają w wielu państwach europejskich, między innymi w Niemczech, krajach skandynawskich i państwach bałtyckich. Systemy funkcjonują również w Holandii, Irlandii, Słowacji, Chorwacji i Rumunii. Poszczególne kraje różnią się wysokością kaucji, rodzajami przyjmowanych opakowań oraz organizacją punktów zwrotu. Z europejskich systemów kaucyjnych korzysta już około 180 mln osób.

W części państw system obejmuje przede wszystkim jednorazowe butelki plastikowe i puszki. W innych przyjmowane są także szklane butelki wielokrotnego użytku. Klient zazwyczaj nie musi zwracać opakowania w tym samym sklepie, w którym kupił napój. Ważne jest jednak zachowanie etykiety, kodu kreskowego i kształtu umożliwiającego rozpoznanie opakowania przez automat.

Efektem systemu ma być przede wszystkim zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki. Opakowania trafiające do osobnego strumienia są mniej zanieczyszczone resztkami innych odpadów, dzięki czemu łatwiej wykorzystać pozyskane tworzywo lub metal do produkcji nowych wyrobów. System ogranicza również zaśmiecanie miejsc publicznych, ponieważ porzucona puszka lub butelka nie jest już bezwartościowym odpadem.

Znaczenie takich rozwiązań będzie rosło. Unijne przepisy zakładają osiągnięcie wysokich poziomów selektywnej zbiórki jednorazowych opakowań po napojach. Kraje powinny zapewnić zbiórkę 90 proc. takich opakowań do 2029 roku, a systemy kaucyjne są jednym z podstawowych sposobów realizacji tego celu.

System kaucyjny w Polsce działa od października 2025 roku

Powszechny system kaucyjny zaczął obowiązywać w Polsce 1 października 2025 roku. Obejmuje butelki plastikowe po napojach o pojemności do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Kaucja wynosi 50 gr w przypadku butelek PET i puszek oraz 1 zł w przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku.

Kaucja jest pobierana wyłącznie przy zakupie napoju w opakowaniu oznaczonym specjalnym symbolem. Nie można więc otrzymać pieniędzy za każdą butelkę lub puszkę znajdującą się w domu. Opakowania wprowadzone wcześniej, bez znaku systemu, nie podlegają zwrotowi w ramach powszechnego mechanizmu.

Do odzyskania pieniędzy nie jest potrzebny paragon. Klient może zwrócić opakowanie w dowolnym punkcie należącym do systemu. Nie powinien jednak zgniatać butelki lub puszki ani zrywać etykiety, ponieważ automat musi rozpoznać kod kreskowy i sprawdzić, czy dane opakowanie zostało objęte kaucją.

Obowiązek przyjmowania opakowań dotyczy sklepów o powierzchni powyżej 200 mkw., które sprzedają napoje objęte systemem. Mniejsze placówki mogą przyłączyć się dobrowolnie, choć sklepy oferujące szklane butelki wielokrotnego użytku uczestniczą w ich zbiórce. W każdej gminie powinien funkcjonować co najmniej jeden stacjonarny punkt odbierania opakowań.

Pierwsze efekty systemu są już widoczne. Do końca maja 2026 roku zwrócono około 1,6 mld butelek i puszek. W całym kraju działały wtedy 62 tys. punktów zbiórki, w tym 13 tys. lokalizacji wyposażonych w automaty. Ministerstwo Klimatu i Środowiska wskazywało także, że opakowania objęte kaucją bardzo rzadko pojawiały się wśród śmieci zbieranych podczas akcji sprzątania rzek i terenów zielonych.

System wciąż jest rozwijany. Przybywa automatów oraz punktów zwrotu, również w miejscowościach turystycznych i przy wydarzeniach plenerowych. Rozwijane są także cyfrowe formy wypłacania kaucji. Od początku 2026 roku producenci uczestniczący w systemie wprowadzają już wyłącznie napoje w odpowiednio oznaczonych opakowaniach, choć stare zapasy bez symbolu mogą być sprzedawane do wyczerpania.

Zobacz też: Ręcznik papierowy wcale nie do kosza na papier. Powszechny błąd podczas segregacji

Emeryt zarabia na kaucji. W tydzień zbiera nawet 300 zł

Możliwości stworzone przez system wykorzystał pan Marek, emerytowany inżynier mieszkający na Mazowszu. Mężczyzna postanowił nie ograniczać się do zwracania opakowań po napojach kupowanych dla siebie. Zaczął szukać miejsc, w których w krótkim czasie gromadzą się duże ilości butelek i puszek. Emeryt odwiedził cztery lokale organizujące wesela, chrzciny i inne rodzinne uroczystości. Zaproponował ich właścicielom, że będzie regularnie odbierał plastikowe butelki i puszki objęte kaucją. Na współpracę zgodziło się trzech restauratorów.

Układ jest korzystny dla obu stron. Lokale nie muszą przechowywać opakowań ani poświęcać czasu na przewożenie ich do automatów. Pan Marek odbiera je, zwraca w punktach systemu i zatrzymuje wypłaconą kaucję. Dodatkowo zabiera część szklanych opakowań nieobjętych systemem, na przykład słoiki i butelki po produktach spożywczych, a następnie wyrzuca je do właściwych kontenerów.

Jego rekord z pojedynczego wesela wyniósł 46 odebranych butelek. W jednym z tygodni uzyskał 220 zł, ale w najlepszych okresach jego dodatkowy zarobek dochodził do 300 zł tygodniowo. Gdyby utrzymywał taki wynik przez cztery tygodnie, dawałoby to nawet około 1200 zł miesięcznie. Kwota zależy jednak od liczby uroczystości, zgromadzonych opakowań oraz regularności odbiorów.

Mężczyzna podkreśla, że nie zbiera opakowań z powodu trudnej sytuacji finansowej. Otrzymuje około 4 tys. zł emerytury netto, a świadczenie jego żony przekracza 3 tys. zł. Nie mają kredytów, a ich dzieci są już samodzielne. Emeryt traktuje swoje zajęcie jako legalny sposób na dodatkowe pieniądze i wykorzystanie opakowań, których restauratorzy nie chcą zwracać samodzielnie.

Pozytywnie jego pomysł ocenił ekspert zajmujący się systemami kaucyjnymi. Wskazał, że podobny sposób może sprawdzić się szczególnie we współpracy z domami weselnymi i restauracjami poza dużymi miastami, zwłaszcza gdy w pobliżu nie ma dużego sklepu z automatem. Takie działanie nie zwiększa liczby opakowań w obiegu, ale pomaga zebrać te, które już zostały wykorzystane.

Pan Marek uważa, że mógłby osiągać jeszcze większy zarobek, gdyby system obejmował także małe butelki po alkoholu. Zwraca uwagę, że duże ilości takich opakowań pozostają między innymi po koncertach i innych imprezach masowych. Na razie jednak może zarabiać wyłącznie na butelkach i puszkach posiadających oficjalny znak kaucji.