Zaskakujące doniesienia ws. darmowej wody w restauracjach. Jest decyzja ministerstwa

Ministerstwo Klimatu i Środowiska usunęło zapis o kranówce z projektu ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, wdrażającej tzw. rozszerzoną odpowiedzialność producenta (ROP). Regulacja zakładała, że restauracje i kawiarnie będą udostępniać klientom wodę nieodpłatnie lub za niewielką opłatą. Decyzja o zmianie podejścia zapadła w toku uzgodnień międzyresortowych w drugiej połowie lipca.

Zastrzeżenia prawników do nieprecyzyjnego zapisu

Bezpośrednią przyczyną wykreślenia przepisów z projektu była opinia Rządowego Centrum Legislacji. Prawnicy zwrócili uwagę, że sformułowanie „za niewielką opłatą” jest nieprecyzyjne i nie pozwala ustalić górnej granicy kosztów, jakie mógłby ponieść konsument.

O tym, że resort odstąpił od zapisu „w toku uzgodnień międzyresortowych”, poinformowała już w drugiej połowie lipca wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska w odpowiedzi na interpelację posła Roberta Dowhana z KO. Wskazała wówczas, że projekt skierowany do rozpatrzenia przez Komitet do Spraw Europejskich nie zawierał już regulacji dotyczącej darmowej wody.

Rzecznik resortu o zmianach ws. darmowej wody w restauracjach

Powody zmiany wyjaśnił na platformie X rzecznik resortu klimatu Marek Pogorzelski. Zwrócił uwagę, że przepisy w tej sprawie należy najpierw uzgodnić ze wszystkimi stronami, których będą one dotyczyć. 

„Przepisy o wodzie dla klientów w restauracjach powinny być właściwie skonsultowane z tymi, których dotyczą – klientami, właścicielami lokali, producentami napojów” — napisał Pogorzelski.

Umieszczenie takich przepisów w obszernej ustawie o ROP, poświęconej gospodarce odpadami, jego zdaniem odebrałoby szansę na rzetelne konsultacje. 

„Dlatego pójdą one odrębną ścieżką legislacyjną. Wszyscy zainteresowani będą mogli się swobodnie wypowiedzieć. Na tym polega transparentne tworzenie prawa” — dodał.

Poselska poprawka w Sejmie

Decyzję o wykreśleniu zapisów skrytykowała w poniedziałek 3 sierpnia ministra funduszy i polityki społecznej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz. Uznała darmową kranówkę do posiłku za dobre, proludzkie rozwiązanie, które sprawdza się już w wielu krajach, m.in. we Francji czy w Anglii. Jej zdaniem nie było powodu, by usuwać cały zapis. 

„Wystarczyło usunąć “za niewielką opłatą” i zostawić samo “nieodpłatnie” ” — napisała na platformie X.

Ministra zapowiedziała jednocześnie, że ugrupowanie Polska 2050 zgłosi w Sejmie poprawkę przywracającą obowiązek serwowania darmowej wody z kranu. Jej zdaniem projekt zyska poparcie większości posłów. 

„Zakładam, że większość posłów zagłosuje za. Bo w sumie czemu mieliby głosować przeciw. Nie ciepła, ale za to darmowa woda z kranu dla ludzi. Normalna normalność” — podsumowała.

Cele ekologiczne i opłata opakowaniowa

Zgodnie z pierwotną wersją projektu restauracje, stołówki, bary, kawiarnie i inne podmioty gastronomiczne miały, tam gdzie to możliwe, podawać klientom wodę z kranu nieodpłatnie lub za niewielką opłatą, w naczyniach wielokrotnego użytku lub wielokrotnego napełniania. Głównym celem tego rozwiązania miało być ograniczenie ilości odpadów z tworzyw sztucznych.

Przepisy stanowiły część szerokiej reformy ROP, której projekt opublikowano na stronie Rządowego Centrum Legislacji w sierpniu 2025 roku. Zakłada ona wprowadzenie opłaty opakowaniowej dla producentów, różnej w zależności od materiału i naliczanej za każdy kilogram opakowania wprowadzonego do obrotu. Zebrane w ten sposób środki mają sfinansować system zbierania i recyklingu odpadów.