Ten superowoc z Polski stał się eksportowym hitem. Europejskie rynki chłoną go na potęgę

Polska produkuje jedną trzecią unijnych borówek. Zbiory wzrosły 15-krotnie

Borówka wysoka, potocznie nazywana borówką amerykańską, stała się jednym z największych sukcesów polskiego sadownictwa. Jak wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), od wejścia Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku do 2025 roku zbiory tych owoców zwiększyły się z około 4 tys. ton do blisko 65 tys. ton. Oznacza to wzrost produkcji aż piętnastokrotny w ciągu 21 lat. Równocześnie powierzchnia upraw zwiększyła się ponad dwunastokrotnie – z około 1 tys. hektarów do 12,6 tys. hektarów.

Tak dynamiczny rozwój sprawił, że Polska obecnie odpowiada za około 33 proc. wszystkich zbiorów borówki w Unii Europejskiej. Tym samym wraz z Hiszpanią pozostaje największym producentem tych owoców we Wspólnocie, a jednocześnie znajduje się w gronie największych producentów na świecie. 

Według danych FAO za 2024 rok największym producentem pozostają Stany Zjednoczone z wynikiem 402 tys. ton, przed Peru (354 tys. ton), Kanadą (166 tys. ton), Chile (97 tys. ton) i Meksykiem (81 tys. ton). Polska z produkcją 62 tys. ton odpowiadała za około 4 proc. światowych zbiorów. Natomiast Hiszpania osiąga zbiory na poziomie 61 tys. ton.

Jak podkreśla KOWR, znaczący udział Polski w unijnym rynku jest efektem systematycznego zwiększania areału upraw oraz rosnącego zainteresowania konsumentów zarówno w kraju, jak i za granicą. Dodatkowo borówka zyskała status produktu określanego mianem "superfood”, przede wszystkim ze względu na swoje walory odżywcze i zdrowotne. Prawie cała krajowa produkcja trafia na rynek jako owoce deserowe przeznaczone do bezpośredniej konsumpcji, choć borówki wykorzystywane są również do produkcji mrożonek, soków, dżemów oraz wyrobów cukierniczych.

Eksport napędza rozwój branży. Najwięcej polskich borówek trafia do Niemiec

Rosnąca produkcja przekłada się na coraz większe znaczenie eksportu. Borówka wysoka należy do owoców dobrze znoszących transport, dzięki czemu od lat jest jednym z ważniejszych produktów eksportowych polskiego sadownictwa. W latach 2015–2025 udział eksportu w całkowitej produkcji wahał się od 25 do 40 proc., co pokazuje, że znaczna część krajowych zbiorów trafia na zagraniczne rynki.

W 2025 roku zbiory wyniosły 64,7 tys. ton, z czego na eksport przeznaczono 21 tys. ton, czyli około 32 proc. całej produkcji. Rok wcześniej eksport był jeszcze większy i osiągnął 25 tys. ton przy zbiorach wynoszących 62 tys. ton, co stanowiło około 40 proc. produkcji. Dla porównania, w 2015 roku Polska wyprodukowała 13,4 tys. ton borówek, a za granicę wysłano 4,5 tys. ton.

Najważniejszym odbiorcą polskich borówek pozostają państwa Unii Europejskiej, do których w 2025 roku trafiło 66 proc. całego eksportu. Największym partnerem handlowym były Niemcy, które sprowadziły z Polski około 6 tys. ton owoców, odpowiadając za 29 proc. całego eksportu. Poza Unią Europejską najważniejszym rynkiem pozostaje Wielka Brytania z importem na poziomie 4,6 tys. ton, co stanowiło 22 proc. eksportu. Kolejnymi odbiorcami były Białoruś oraz Norwegia. Eksperci KOWR podkreślają trwałe zainteresowanie zagranicznych konsumentów polskimi owocami. 

Świadczy to o stałym, dużym zainteresowaniu konsumentów zagranicznych polską borówką – wskazują eksperci Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. 

Stabilny popyt zagraniczny pozostaje jednym z głównych czynników napędzających dalszy rozwój krajowych plantacji.

Mazowsze dominuje w uprawach. Historia sukcesu zaczęła się kilkadziesiąt lat temu

Największym zagłębiem produkcji borówki w Polsce pozostaje województwo mazowieckie, na które przypada 29 proc. krajowej powierzchni upraw. Kolejne miejsca zajmują województwa lubelskie oraz łódzkie z udziałem po 13 proc., a następnie wielkopolskie z 8 proc. Rozmieszczenie plantacji pokazuje, że uprawa borówki stała się ważnym elementem produkcji sadowniczej w wielu regionach kraju.

Choć dziś borówki należą do najpopularniejszych owoców w Polsce, ich historia jest stosunkowo krótka. Borówka wysoka pochodzi z USA i Kanady, a do Polski została sprowadzona dopiero po II wojnie światowej. Początkowo próby jej uprawy nie przynosiły oczekiwanych rezultatów. Dopiero prace hodowców i botaników doprowadziły do powstania odmian lepiej przystosowanych do polskich warunków klimatycznych. Pierwsze plantacje zakładano w latach 70. XX wieku, głównie w gospodarstwach doświadczalnych związanych z SGGW oraz w niewielkich gospodarstwach rolnych. Prawdziwy rozwój branży nastąpił jednak dopiero w latach 90.

Sezon zbiorów borówki w Polsce rozpoczyna się zazwyczaj na początku lipca i trwa do końca sierpnia. Dzięki nowoczesnym metodom uprawy, między innymi w tunelach foliowych, pierwsze owoce pojawiają się jednak na rynku już na początku czerwca.