Choć mówi się, że „pieniądze to nie wszystko”, to jednak trudno jest im odmówić kluczowej roli w życiu każdego z nas. Pieniądze to prawnie zaaprobowany środek płatniczy, stosowany w obrocie handlowym pomiędzy uczestnikami gospodarki. Jego wartość zwykle określana jest na zasadzie umowy społecznej. Niemal każde państwo na świecie dysponuje własną walutą, bezpośrednio kontrolując jej ilość w obrocie gospodarczym, a pośrednio – wartość. Odbywa się to pod kontrolą rządu i odpowiedniej instytucji. W Polsce jest to Narodowy Bank Polski.
Przez lata pieniądze funkcjonowały w różnej formie. Najpopularniejszą z form w dzisiejszych czasach są pieniądz zdawkowy, czyli popularna gotówka (papierowe banknoty i metalowe monety). W niektórych państwach, na przykład Australii, funkcjonują pieniądze plastikowe. Wraz z postępującą cyfryzacją, coraz większą popularnością cieszy się także pieniądz bezgotówkowy, a więc taki, którego wartość wyrażona jest wyłącznie na rachunku bankowym.
Dla ułatwienia przeprowadzanych w obrocie gospodarczym niektórych transakcji, pieniądz jako narzędzie do wyrażenia wartości, może przybierać inne formy. Do najpopularniejszych, z wyłączeniem gotówki i pieniądza elektronicznego, należy weksel, czek, bon, czy obligacja.
Skuteczna i satysfakcjonująca wymiana handlowa pomiędzy zainteresowanymi stronami stanowi jeden z podstawowych warunków dla przetrwania cywilizacji i jednostki. Żeby fakt ten mógł mieć miejsce, pieniądz jako środek płatniczy, musi spełniać pewne określone funkcje, dzięki czemu handel będzie prostszy, wygodniejszy i mniej ryzykowny.
Ewolucja pieniądza pokazuje, że najważniejsze funkcje pieniądza to: jednolitość i rozpoznawalność, stabilność wartości, wygoda użytkowania, trwałość, podzielność i powszechna akceptacja pieniądza jako obowiązującego środka płatniczego.
Czym płacono w dawnych czasach? Historia pieniądza to zasadniczo historia relacji międzyludzkich. Pierwszą z form wymiany handlowej był barter. Barter to handel wymienny, gdzie jedna ze stron w zamian za towar lub usługę, oferowała drugiej inny towar lub usługę, o wartości umownie zbliżonej. Pieniądze w formie jaką znamy dziś stworzono dla wygody – początkowo rolę waluty pełniły kamienie, koraliki, sól czy muszelki. Dopiero później ich miejsce zajęły metale szlachetne.
Wartość pieniądza w dzisiejszych czasach określa umowa społeczna (stąd nazwa „pieniądz fiducjarny”, od łacińskiego słowa „fides”, oznaczającego „wiarę”), jednak nie zawsze tak było. Przez znaczną część historii ludzkości, pieniądz znajdował pokrycie w metalach szlachetnych (na przykład złocie czy srebrze), skąd brała się faktyczna wartość pieniądza.
Wraz z postępem technologii zmienia się nie tylko forma pieniądza, ale również pochodzenie jego wartości. Jednym z bieżących trendów jest kontynuacja polityki kreacji pieniądza przez zcentralizowane instytucje i zwiększenie nacisku na jego digitalizację. Prądem konkurencyjnym mogą być kryptowaluty, takie, jak na przykład Bitcoin, gdzie środek płatniczy emitowany jest metodą kryptograficzną i pośrednio stąd bierze swoją wartość.
Pokaż więcej
Wizyta w aptece często kończy się zaskoczeniem: pacjent oczekujący zniżki przy kasie musi zapłacić pełną cenę. To nie błąd farmaceuty, lecz skutek skomplikowanego systemu refundacji, w którym zmiany przepisów i interpretacje urzędników wpływają na koszty leków. W tych sytuacjach nie ma co liczyć na refundację.Tym zajmuje się NFZ w PolsceLeki refundowane nie są oczywistościąRecepta bez refundacji - oto, co można zrobić
Ostatni weekend stycznia zapisze się złotymi zgłoskami w historii polskiego hazardu legalnego, przynosząc serię spektakularnych trafień w najpopularniejszych grach liczbowych. Podczas gdy większość z nas planowała spokojne popołudnie, kilku rodaków stało się posiadaczami fortun liczonych w milionach złotych, zmieniając swoje życie za sprawą jednego szczęśliwego blankietu.Polacy wciąż chętnie stawiają na gry liczboweEuropejskie miliony trafiły na Dolny Śląsk i do BytomiaOstatnia największa wygrana padła w Markach
Zrozumienie mechanizmów chroniących zgromadzone oszczędności oraz identyfikacja potencjalnych ryzyk legislacyjnych i rynkowych stanowią fundament stabilności finansowej w niepewnych czasach. Profesjonalna analiza dostępnych instrumentów gwarancyjnych oraz rekomendacji ekspertów pozwala na opracowanie racjonalnej strategii dywersyfikacji portfela, wykraczającej poza standardowe rachunki bankowe.
W polskim systemie ubezpieczeń społecznych istnieją rozwiązania, które mają na celu docenienie trudu wychowania młodego pokolenia, zwłaszcza w obliczu braku wypracowanych uprawnień emerytalnych. Jednym z takich instrumentów jest rodzicielskie świadczenie uzupełniające, które już wkrótce przejdzie coroczną waloryzację, realnie wpływając na domowe budżety tysięcy polskich rodzin i poprawiając sytuację finansową osób starszych.Systemowe wsparcie dla wielodzietnych rodzinKryteria przyznawania środków i rola ojców w systemieObowiązki beneficjenta i ryzyko utraty świadczenia
Już od jutra, 27 stycznia 2026 roku, wejdą w życie istotne zmiany dotyczące zasad w zakresie wypłaty ekwiwalentu za urlop. Długo oczekiwana nowelizacja przepisów kładzie kres niepewności związanej z terminami rozliczania zaległego wypoczynku. Urlopy czeka prawdziwa rewolucja, lepiej wiedzieć, na co się przygotować.To reguluje Kodeks pracyTak działa wypłata ekwiwalentu za urlopRewolucja w urlopach, o tym trzeba wiedzieć
Posiadanie domu lub działki wiąże się nie tylko z prawami, lecz także z obowiązkami właściciela. Zbliża się termin, którego niedotrzymanie może skutkować wysoką grzywną. Chodzi o obowiązki związane z rakotwórczym materiałem, który mimo zakazu nadal znajduje się w wielu domach i podlega coraz częstszej kontroli ze strony urzędów.Ten materiał od lat jest nielegalnyTak państwo radzi sobie z tą substancjąPolacy muszą pamiętać o tym terminie
Świadczenia z ZUS dla wielu osób są finansową podstawą codziennego życia. Tym większe emocje budzą komunikaty, które sugerują, że wypłacone pieniądze mogą nie należeć się odbiorcy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina o obowiązkach, które często są bagatelizowane lub odkładane „na później”. Kiedy sprawa może wrócić ze zdwojoną siłą i jakie konsekwencje grożą tym, którzy przeoczyli ważny moment?Gdy świadczenie przestaje być oczywistościąZmiana sytuacji, o której łatwo zapomniećZUS przechodzi do działania. Tak wygląda procedura odzyskiwania pieniędzy
Służby mundurowe intensywnie szukają chętnych, a kampanie rekrutacyjne widać dziś niemal wszędzie. Stabilność, prestiż i bezpieczeństwo mają przyciągać nowych kandydatów, ale coraz więcej osób zadaje sobie pytanie, jak ta droga zawodowa wygląda na tle zmieniającego się rynku pracy. Różnice bywają zaskakujące, a nie wszystkie argumenty są widoczne na pierwszy rzut oka. Co naprawdę kryje się za hasłem „pewna praca w mundurze”?Państwo pilnie potrzebuje ludziStabilność kontra rynek. Dwa światy pracyZarobki, dodatki i emerytura. Tu różnice są największe
Wada wzroku w dobie powszechnej cyfryzacji to już nie tylko problem zdrowotny, ale niemal obowiązkowy zakup. Ceny usług optycznych wzrosły, a nowa para okularów staje się dużą inwestycją. Choć powszechnie wiadomo o dopłatach przysługujących pracownikom biurowym, system refundacji jest znacznie szerszy. Te grupy mogą starać się o pieniądze.Epidemia krótkowzroczności w PolscePracownicy mogą uzyskać dofinansowanie na okularyTe grupy też mogą liczyć na dofinansowanie
Polski system fiskalny rzadko oferuje przedsiębiorcom ulgę, która nie jest obwarowana szeregiem skomplikowanych warunków. Tym razem ustawodawca przygotował rozwiązanie, które może przynieść firmom realne, wymierne oszczędności. Od roku obowiązują przepisy, które pozwalają znacząco obniżyć podstawę opodatkowania. Wiadomo, jak z nich skorzystać.Polska inwestuje w ten obszarNowa ulga podatkowa dla przedsiębiorcówWymogi formalne ulgi dla przedsiębiorców
Codzienne zakupy w pośpiechu stały się naszą nową rutyną, w której rzadko znajdujemy czas na dokładną weryfikację paragonu czy kwoty na terminalu. Tymczasem chwila nieuwagi przy bezstykowej płatności może nas kosztować znacznie więcej, niż wskazuje na to etykieta na półce. Czy w dobie cyfrowego pieniądza bezpieczeństwo naszych portfeli wciąż zależy wyłącznie od nas?Polacy pokochali obrót bezgotówkowy, ale wciąż ufają gotówceRyzyko „dodatkowego zera”Gotówka daje większą kontrolę nad finansami
Jesień życia w Polsce kojarzy się głównie ze standardowymi świadczeniami z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak się jednak okazuje, w gąszczu przepisów kryje się rozwiązanie dedykowane konkretnym rocznikom. Specjalna emerytura od ZUS wymaga jednak spełnienia konkretnych warunków. Przedstawiamy szczegóły.System emerytalny w PolsceTrudne warunki pracy a ich wpływ na zdrowieSpecjalna emerytura od ZUS. Takie warunki trzeba spełnić
Wysokie koszty utrzymania nieruchomości oraz rosnące ceny mediów to jedne z największych obciążeń dla domowych budżetów, szczególnie w przypadku osób pobierających świadczenia emerytalne. Okazuje się jednak, że spora grupa seniorów może liczyć na wymierne wsparcie finansowe, które pomoże uregulować rachunki za gaz czy energię elektryczną. Mowa o ryczałcie energetycznym, czyli dodatku wypłacanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, którego obecna wysokość wynosi 312,71 zł miesięcznie.Systemowe wsparcie w dobie wysokich kosztów życiaKto znajduje się na liście uprawnionych do świadczenia?Procedura wnioskowania i wymagana dokumentacja
Telefon dzwoni w najmniej oczekiwanym momencie, a na ekranie smartfona wyświetla się nieznany ciąg cyfr. Odruchowo odbierasz lub, co gorsza, oddzwaniasz na nieodebrane połączenie, nieświadomie wpadając w precyzyjnie zastawione sidła. Ta chwila nieuwagi może narazić cię na wysoki rachunek lub utratę oszczędności życia.Tak działają cyberprzestępcyZ tych numerów lepiej nie odbieraćPolacy muszą uważać na te sztuczki cyberprzestępców
W 2026 roku polscy kierowcy muszą mierzyć się z surową rzeczywistością, w której chwila nieuwagi lub brawura mogą kosztować fortunę. Ustawodawca nie zdejmuje nogi z gazu w kwestii dyscyplinowania zmotoryzowanych. Zaktualizowane stawki mandatów oraz zaostrzone przepisy to wyraźny sygnał, że era taniego łamania przepisów odeszła w niepamięć.Liczba kierowców w Polsce stale rośnieTo największe grzechy polskich kierowcówTyle wyniosą kary za przekroczenie prędkości w 2026 roku
W gąszczu przepisów i licznych programów socjalnych łatwo przeoczyć świadczenia, które nie widnieją na pierwszych stronach gazet. Choć większość obywateli kojarzy Zakład Ubezpieczeń Społecznych głównie z wypłatą podstawowych emerytur, instytucja ta dysponuje funduszami na cele, o których przeciętny senior rzadko słyszy. Jedno z takich świadczeń wynosi ponad 500 złotych miesięcznie, ale należy się tylko osobom, które spełniają konkretne warunki.ZUS wypłaca wiele świadczeń finansowychZUS wypłaci ponad 500 zł miesięcznieDodatkowe pieniądze z ZUS do emerytury lub renty. Takie warunki trzeba spełnić
Osoby zmagające się z dysfunkcjami wzroku często ponoszą znaczne koszty związane z zakupem odpowiedniego wyposażenia optycznego. Obowiązujące przepisy podatkowe przewidują jednak możliwość odzyskania części tych środków poprzez mechanizm ulgi rehabilitacyjnej. Poniżej przedstawiamy szczegółowe zasady oraz warunki, jakie należy spełnić, aby zgodnie z prawem pomniejszyć podstawę opodatkowania o wydatki poniesione na okulary korekcyjne.Jakie wydatki na okulary korekcyjne można odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej?Jakie warunki i orzeczenia kwalifikują do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej?Jakie dokumenty są potrzebne do udokumentowania wydatków na cele rehabilitacyjne?Jakie interpretacje KIS potwierdzają odliczenie okularów w uldze rehabilitacyjnej?
Polski system emerytalny potrafi zaskakiwać skrajnościami. Choć większość z nas marzy o godnej jesieni życia, rzeczywistość bywa brutalna dla osób z minimalnym stażem pracy. Seniorka, która przepracowała tylko jeden dzień w całym życiu, teraz otrzymuje comiesięczny przelew, który nie jest w stanie nawet częściowo zaspokoić podstawowych potrzeb. Jaką emeryturę wypłaca jej Zakład Ubezpieczeń Społecznych? Przedstawiamy szczegóły.W ten sposób można podwyższyć emeryturęGroszowe przelewy jako narastający problem polskiego społeczeństwaTaką emeryturę wypłacił jej ZUS po przepracowaniu jednego dnia
Jedno losowanie wystarczyło, by emocje sięgnęły zenitu w kilku krajach jednocześnie, w tym w Polsce. Miliony graczy śledziły wyniki z nadzieją, że tym razem to ich kupon okaże się tym właściwym. Gdy napięcie opadło, okazało się, że szczęście uśmiechnęło się tylko do nielicznych, a konsekwencje tego losowania będą odczuwalne jeszcze długo.Gdy losowanie przyciąga uwagę całego kontynentuEmocje rosną, ale nie wszędzie jednakowoLosowanie Eurojackpot 23 stycznia. Tyle zgarnęli Polacy
Śmierć bliskiej osoby często uruchamia lawinę formalności i pytań o majątek. Wiele osób zakłada, że wszystkie środki finansowe podlegają tym samym zasadom dziedziczenia. Tymczasem prawo przewiduje wyjątki, o których rzadko się mówi. Jeden zapis może przesądzić o tym, kto zobaczy pieniądze, a kto obejdzie się smakiem. W praktyce to właśnie detale zawarte w dokumentach decydują o realnych konsekwencjach dla rodziny. Nieświadomość tych zasad bywa kosztowna i może prowadzić do sporów, których dałoby się uniknąć. Co dokładnie decyduje o losie takich środków?Spadek to nie zawsze to, co myśliszUmowy, zapisy i decyzje sprzed latTe pieniądze mogą trafić do spadkobierców – ale pod warunkiem
Polska rzeczywistość emerytalna kojarzy się większości z nas z dość skromnymi przelewami, które ledwie nadążają za rosnącymi kosztami życia. Statystyki pokazują jednak, że system emerytalny potrafi generować skrajności, które wymykają się powszechnym wyobrażeniom o jesieni życia. Podczas gdy tysiące osób otrzymują świadczenia niepozwalające na pokrycie podstawowych potrzeb, pewien mężczyzna stał się symbolem tego, jak ogromny kapitał można zgromadzić dzięki żelaznej konsekwencji i trwającej dziesięciolecia aktywności zawodowej.Groszowe świadczenia i systemowe pułapki polskiego modeluPodatki i formalności, czyli co emeryt powinien wiedzieć o PITRekordowe dziesiątki tysięcy złotych jako efekt 67 lat pracy
Narodziny dziecka to radość, ale też gwałtowny wzrost wydatków. Poza popularnymi świadczeniami istnieje jeszcze jedna forma wsparcia, o której wielu rodziców dowiaduje się zbyt późno. W grę wchodzą konkretne pieniądze, ale nie każdy spełni warunki. Decydują szczegóły, o których łatwo zapomnieć. Liczy się moment i komplet dokumentów. Jeden błąd może oznaczać utratę całego świadczenia.Wsparcie dla rodziców to nie tylko jedno znane świadczenieNie każdy może skorzystać. Kluczowe są warunki i formalnościJednorazowe świadczenie w 2026 roku. Kto dostanie pieniądze i ile wynoszą
Wsparcie finansowe od państwa nie zawsze trafia na pierwsze strony gazet. Czasem funkcjonuje w cieniu, dostępne tylko dla tych, którzy wiedzą, gdzie szukać i o co zapytać. Właśnie takie świadczenie od lat pomaga młodym ludziom w wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej, choć nadal pozostaje niemal niewidoczne w publicznej debacie. Zmiany w systemie i nadchodzące decyzje instytucji publicznych sprawiają jednak, że temat ponownie zaczyna budzić emocje. Stawką są realne pieniądze, które mogą znacząco wpłynąć na codzienne bezpieczeństwo finansowe części młodych osób. Świadczenie, o którym mówi się zaskakująco rzadkoKto może liczyć na wsparcie i dlaczego nie każdy o nim słyszałNawet 8236 zł rocznie z ZUS. Te osoby dostaną pieniądze bez względu na dochód
Przez lata była jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli sektora finansowego w Polsce. Logo widoczne na oddziałach, kartach płatniczych i w reklamach stało się codziennością dla milionów klientów. Teraz zapadła decyzja, która kończy pewien rozdział i otwiera zupełnie nowy etap. Co dokładnie zmieni się na rynku bankowym i dlaczego ta informacja może mieć większe znaczenie, niż się wydaje?Zmiany, które zaczynają się od symboliNowy właściciel, nowy kierunekSantander Bank Polska znika. Oto co zdecydowano
Temat wysokości świadczeń emerytalnych rozgrzewa opinię publiczną do czerwoności, zwłaszcza w kontekście kolejnych waloryzacji. Czy jednak wiemy, ile tak naprawdę przelewa ZUS przeciętnemu polskiemu emerytowi? Obiegowe opinie często mijają się z prawdą. Dziennik "Fakt" dotarł do szczegółowych danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które rzucają nowe światło na portfele 65- i 70-latków.
Choć legendarna "stara ulga remontowa" to już pieśń przeszłości, w polskim systemie podatkowym wciąż istnieją luki – a precyzyjniej: legalne ścieżki – pozwalające odliczyć wydatki poniesione na dom, w tym na drogi sprzęt AGD. Wielu Polaków nie ma świadomości, że lodówka, pralka czy zmywarka mogą pomóc obniżyć podatek, o ile spełnimy konkretne warunki.
Co roku wraz z waloryzacją świadczeń wraca temat tzw. renty alkoholowej. Jedni mówią, że „państwo płaci za picie”, inni – że to ostatnia deska ratunku dla osób, które po latach choroby nie są w stanie wrócić do pracy. W 2026 r. renty mają ponownie wzrosnąć, a wraz z podwyżkami pojawiają się pytania: komu ZUS może przyznać takie świadczenie, ile faktycznie można dostać i gdzie leżą najczęstsze nieporozumienia.Renta alkoholowa nie jest osobnym programem ani specjalnym dodatkiem, lecz rentą z tytułu niezdolności do pracy, wypłacaną przez ZUS wtedy, gdy stan zdrowia – także po chorobie alkoholowej – uniemożliwia dalszą pracę.Kto naprawdę może liczyć na rentę z ZUS w 2026 r.?Ile wyniesie minimalna renta po marcowej waloryzacji i od czego zależy jej wysokość?Jakie inne formy wsparcia wchodzą w grę, gdy choroba zostawia trwały ślad?
Giganci rynku płatniczego, którzy decydują o przepływach pieniężnych na świecie, wprowadzili nowe regulacje. Jeśli do tej pory nie zwracałeś uwagi na to, do jakiej sieci należy bankomat, z którego korzystasz, teraz warto zmienić przyzwyczajenia. Twoja wygoda może bowiem zacząć kosztować znacznie więcej, niż przypuszczasz. 1 lutego 2026 r. w życie wejdą podwyżki.