Rząd wygasza pakiet CPN. Już we wtorek kierowcy odczują zmiany przy dystrybutorach

Rząd zapowiada odejście od pakietu CPN

Ostatnie miesiące na rynku paliw płynnych upłynęły pod znakiem interwencji państwa. Państwowy program Ceny Paliw Niżej, wprowadzony jako odpowiedź na gwałtowne zawirowania makroekonomiczne po wybuchu konfliktu na Bliskim Wschodzie, w istotny sposób zamortyzował uderzenie cenowe na krajowych stacjach benzynowych. Kiedy na pylonach po raz pierwszy w historii pojawiła się psychologiczna granica 8 złotych za litr, a rynki naftowe reagowały paniką, rząd zdecydował się na uruchomienie trójstopniowego mechanizmu ochronnego.

Konstrukcja tego rozwiązania opierała się na radykalnym obniżeniu akcyzy na benzynę i olej napędowy, zredukowaniu stawki podatku od towarów i usług oraz wprowadzeniu sztywnego limitu cenowego. Maksymalna cena detaliczna, publikowana codziennie przez Ministerstwo Energii, stanowiła limit, którego właściciele stacji paliw nie mogli przekroczyć.

W efekcie tych skoordynowanych działań, finalny koszt zatankowania litra paliwa w Polsce był niższy o blisko złotówkę w stosunku do realnych uwarunkowań rynkowych. Pozwoliło to polskim kierowcom korzystać z najtańszego paliwa w całej Unii Europejskiej, jednak utrzymywanie tak kosztownego dla budżetu państwa mechanizmu w dłuższej perspektywie okazało się niemożliwe.

Oficjalne wygaszanie dotychczasowych preferencji podatkowych rozpocznie się już za chwilę, co oznacza, że poniedziałek jest ostatnim dniem, w którym można uzupełnić bak na dotychczasowych, preferencyjnych warunkach.

Ostatni dzień na tańsze tankowanie - podwyżki już od wtorku

Aktualne statystyki cenowe pokazują, jak głęboka zmiana czeka rynek w najbliższych godzinach. Jeszcze w poniedziałek kierowcy w całym kraju mogą nabyć benzynę Pb95 w średniej cenie 6,04 zł za litr, jej odmianę wysokooktanową Pb98 za 6,58 zł, natomiast litr oleju napędowego kosztuje przeciętnie 6,40 zł. Te poziomy cenowe odejdą jednak w przeszłość wraz z wybiciem północy we wtorek. Pierwszy etap demontażu tarczy paliwowej uderzy bezpośrednio w stawkę akcyzową, podnosząc ją o kilkadziesiąt groszy na litrze.

Zgodnie z nowymi wytycznymi Ministerstwa Finansów, obniżona stawka podatku VAT w wysokości 8 procent pozostanie w mocy jedynie do końca czerwca. Do tego czasu funkcjonować będzie również administracyjnie wyznaczana cena maksymalna. Co to oznacza w praktyce dla wtorkowych cenników?

Akcyza na benzynę wzrasta o 29 groszy na litrze, co po doliczeniu preferencyjnego podatku obrotowego da natychmiastowy wzrost ceny na dystrybutorze o około 31 groszy. W przypadku oleju napędowego powrót wyższej akcyzy o 28 groszy przełoży się na podwyżkę o równe 30 groszy na litrze.

Warto przy tym zauważyć, że tempo zmian zaskoczyło nawet najbardziej doświadczonych analityków sektora energetycznego. Większość rynkowych konsensusów zakładała, że proces wycofywania ulg zostanie rozłożony na znacznie dłuższy okres i rozpocznie się dopiero w drugiej połowie roku.

Rząd zdecydował się jednak na bardziej rygorystyczny harmonogram, co potwierdził premier Donald Tusk, wskazując na realizację pierwotnych zobowiązań zakładających dopłaty jedynie do początku okresu wakacyjnego. Nadzieję na stabilizację niesie jedynie postęp w międzynarodowych rozmowach pokojowych, który mógłby trwale obniżyć globalne notowania ropy naftowej.

Zobacz też: Koniec ważnego przywileju dla kierowców. Od 24 czerwca opłata wzrośnie z 500 do 2500 zł

Wiadomo, kiedy całkowicie wygaśnie pakiet CPN

Kluczowy i zarazem najbardziej bolesny dla budżetów domowych etap zmian nastąpi 1 lipca, kiedy program Ceny Paliw Niżej zostanie całkowicie wygaszony. To właśnie wtedy na stacje benzynowe powróci standardowa, 23-procentowa stawka podatku VAT. Co najistotniejsze z punktu widzenia matematyki podatkowej, wyższy podatek zostanie naliczony od wartości bazowej, która będzie już zawierała przywróconą w połowie czerwca pełną stawkę akcyzy. Efekt kumulacji tych dwóch ruchów fiskalnych wywoła silną presję cenową.

Myśmy zakładali, i z tego się wywiązaliśmy, że do lata będziemy dopłacać do tego, aby ceny paliw nie wystrzeliły w górę - zrealizowaliśmy. Mieliśmy najtańsze paliwo w Europie przez ten czas kryzysu, ale oczywiście ten projekt będziemy kończyli teraz, latem - poinformował premier Donald Tusk.

Eksperckie symulacje, oparte na obecnych fundamentach rynkowych, nie pozostawiają złudzeń. Likwidacja preferencyjnej stawki podatku VAT podbije cenę popularnej benzyny bezołowiowej Pb95 o kolejne 83 do 85 groszy na każdym litrze. Posiadacze pojazdów z silnikami Diesla odczują te zmiany jeszcze mocniej - w przypadku oleju napędowego powrót do pełnego opodatkowania wygeneruje wzrost rzędu 90 do 95 groszy na litrze. W praktyce oznacza to, że w ciągu zaledwie dwóch tygodni łączny koszt zakupu paliwa wzrośnie o ponad złotówkę na litrze, niemal całkowicie niwelując dotychczasowe korzyści z programu osłonowego.

Tak gwałtowny skok kosztów transportu bez wątpienia odciśnie swoje piętno na dynamice procesów inflacyjnych w całej gospodarce. Droższe paliwo na stacjach to automatyczny wzrost kosztów logistycznych i dystrybucyjnych, co z pewnością przełoży się na ceny dóbr konsumpcyjnych oraz usług w okresie letnim.