Prokura – co to jest i kto może zostać prokurentem?
pixabay.com
Autor Magdalena Chajzler - 30 Listopada 2020

Prokura – co to jest i kto może zostać prokurentem?

Co to jest prokura? Jakie są jej rodzaje? Po jakim czasie wygasa? W jaki sposób i w jakim celu powołuje się prokurenta? Kiedy nie on może zostać powołany?

Czym jest prokura?

Prokura jest rodzajem pełnomocnictwa, którego udziela przedsiębiorca podlegający wpisowi do KRS. Prokura nie może zostać udzielona przez osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i spółkę cywilną, ponieważ nie podlegają one obowiązkowi wpisu do KRS.

Jakie rodzaje prokury można wyróżnić?

Kodeks cywilny wyróżnia trzy rodzaje prokury:

  • prokurę samoistną,
  • prokurę oddziałową,
  • prokurę łączną.

Przy prokurze łącznej przedsiębiorca udziela pełnomocnictwa kilku prokurentom, decydując zarówno o zakresie samodzielnego działania każdego z nich, jak i podejmowanym przez nich współdziałaniu. Z kolei prokura oddziałowa dotyczy jedynie umocowania do czynności wpisanych w rejestrze danego oddziału. Natomiast prokura samoistna udzielana jest jednej osobie, której nadaje się umocowanie do działania na rzecz reprezentowanego podmiotu w sposób samodzielny. Przedsiębiorca może udzielić prokury kilku pełnomocnikom.

Rodzaj prokury ustala się w uchwale ustanawiającej prokurenta stworzonej przez wspólników lub członków zarządu.

Powoływanie prokurenta

Prokurentem może zostać jedynie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Prokurent zobowiązany jest do działania w imieniu mocodawcy i uprawniony do działania w imieniu reprezentowanej jednostki. Prokura musi zostać udzielona na piśmie, pod groźbą nieważności, jako zgodne oświadczenie woli stron.

UWAGA! Ustanowienie prokurenta to czynność o charakterze wewnętrznym – wywołuje skutki prawne tylko wobec wspólników i zarządu. Udzielenie prokury natomiast wywołuje skutki na zewnątrz – wobec osób trzecich.

Prokura dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą

Prokurent może zostać powołany przez osoby upoważnione do reprezentacji spółki osobowej, a zatem:

  • w spółce jawnej wymagana jest zgodna uchwała wszystkich wspólników, którzy są upoważnieni do reprezentowania spółki,
  • w spółce partnerskiej prokurenta wybierają wszyscy partnerzy lub zarząd,
  • w spółce komandytowej prokurenta wybierają komplementariusze. Wspólnicy mogą jednak ustanowić komandytariusza prokurentem i w ten sposób uzyska on możliwość skutecznego dokonywania czynności prawnych w imieniu spółki.
  • w spółkach kapitałowych (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółce akcyjnej) uprawnienie do ustanowienia prokurenta posiada zarząd spółki.

Ustanowienie prokurenta należy potwierdzić wpisem do KRS. W tym celu trzeba złożyć stosowny wniosek o wpis do KRS, uiścić opłaty sądowe w wysokości 400 zł oraz opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 250 zł. Można to zrobić droga tradycyjną lub elektroniczną.

Uprawnienia prokurenta

Zgodnie z ustawą prokurent może dokonywać w imieniu reprezentowanej spółki czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, wytaczać powództwa w imieniu przedsiębiorcy, występować przed sądem, składać oświadczenia woli i zawierać stosunki pracy.

Prokurent nie może dokonywać:

  • obciążenia przedsiębiorstwa prawem,
  • zbycia przedsiębiorstwa,
  • obciążenia nieruchomości,
  • zbycia nieruchomości.

Wygaśnięcie prokury

Główną przesłanką do odwołania prokurenta jest utrata zaufania do niego przez przynajmniej jednego ze wspólników spółki lub członka zarządu.

Ponadto prokura w spółce wygasa na skutek:

  • wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru,
  • przekształcenia przedsiębiorcy,
  • otwarcia likwidacji,
  • wszczęcia postępowania upadłościowego,
  • śmierci prokurenta,
  • zrzeczenia się prokury przez prokurenta,
  • utraty przez prokurenta pełnej zdolności do czynności prawnych.

Wygaśnięcie prokury w spółce również wymaga dokonania stosownego wpisu do KRS i poniesienia kosztów wpisowych.

Następny artykułNie przegap żadnych najciekawszych artykułów! Kliknij obserwuj biznesinfo.pl na:Obserwuj nas na Google News Google News