Prokura – co to jest i kto może zostać prokurentem?

Czym jest prokura?

Prokura jest rodzajem pełnomocnictwa, którego udziela przedsiębiorca podlegający wpisowi do KRS. Prokura nie może zostać udzielona przez osobę fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i spółkę cywilną, ponieważ nie podlegają one obowiązkowi wpisu do KRS.

Jakie rodzaje prokury można wyróżnić?

Kodeks cywilny wyróżnia trzy rodzaje prokury:

• prokurę samoistną,

• prokurę oddziałową,

• prokurę łączną.

Przy prokurze łącznej przedsiębiorca udziela pełnomocnictwa kilku prokurentom, decydując zarówno o zakresie samodzielnego działania każdego z nich, jak i podejmowanym przez nich współdziałaniu. Z kolei prokura oddziałowa dotyczy jedynie umocowania do czynności wpisanych w rejestrze danego oddziału. Natomiast prokura samoistna udzielana jest jednej osobie, której nadaje się umocowanie do działania na rzecz reprezentowanego podmiotu w sposób samodzielny. Przedsiębiorca może udzielić prokury kilku pełnomocnikom.

Rodzaj prokury ustala się w uchwale ustanawiającej prokurenta stworzonej przez wspólników lub członków zarządu.

Powoływanie prokurenta

Prokurentem może zostać jedynie osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych. Prokurent zobowiązany jest do działania w imieniu mocodawcy i uprawniony do działania w imieniu reprezentowanej jednostki. Prokura musi zostać udzielona na piśmie, pod groźbą nieważności, jako zgodne oświadczenie woli stron.

UWAGA! Ustanowienie prokurenta to czynność o charakterze wewnętrznym – wywołuje skutki prawne tylko wobec wspólników i zarządu. Udzielenie prokury natomiast wywołuje skutki na zewnątrz – wobec osób trzecich.

Prokura dla przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą 

Prokurent może zostać  powołany przez osoby upoważnione do reprezentacji spółki osobowej, a zatem:

• w spółce jawnej wymagana jest zgodna uchwała wszystkich wspólników, którzy są upoważnieni do reprezentowania spółki,

• w spółce partnerskiej prokurenta wybierają wszyscy partnerzy lub zarząd,

• w spółce komandytowej prokurenta wybierają komplementariusze. Wspólnicy mogą jednak ustanowić komandytariusza prokurentem i w ten sposób uzyska on możliwość skutecznego dokonywania czynności prawnych w imieniu spółki.

• w spółkach kapitałowych (w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i w spółce akcyjnej) uprawnienie do ustanowienia prokurenta posiada zarząd spółki.

Ustanowienie prokurenta należy potwierdzić wpisem do KRS. W tym celu trzeba złożyć stosowny wniosek o wpis do KRS, uiścić opłaty sądowe w wysokości 400 zł oraz opłatę za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym w wysokości 250 zł. Można to zrobić droga tradycyjną lub elektroniczną.