Polskie wsie znikają pod budowę CPK. Takie zaliczki wypłacają właścicielom nieruchomości
Proces budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) przeszedł z fazy planistycznej do intensywnej realizacji finansowej i terenowej. Ruszyły pierwsze wypłaty odszkodowań dla właścicieli nieruchomości z terenu przyszłego lotniska w Baranowie, a spółka celowa zabezpieczyła już niemal dwie trzecie niezbędnego obszaru. Równolegle z wykupami gruntów, inwestor uruchamia szerokie programy wsparcia społecznego, które mają zniwelować skutki przesiedleń i wesprzeć okoliczne gminy w modernizacji infrastruktury.
Skala Programu Dobrowolnych Nabyć i przejęcia budynków
Inwestycja w Baranowie obejmuje obszar o ogromnej skali, co wymagało sprawnego mechanizmu pozyskiwania nieruchomości. Według najnowszych danych, w ramach Programu Dobrowolnych Nabyć (PDN), spółka CPK zakupiła już 2592 działki. Ich łączna powierzchnia przekracza 2787 hektarów, co stanowi blisko 65% terenu przewidzianego pod pierwszą fazę inwestycji.
Szczególnie istotne postępy odnotowano w obszarze zabudowanym – przejęto już 235 z 310 obiektów mieszkalnych, co oznacza, że ok. 76% wszystkich domów na terenie inwestycji zmieniło już właściciela na rzecz Skarbu Państwa. Proces ten jest wspierany przez rygor natychmiastowej wykonalności decyzji lokalizacyjnej, co pozwala na płynne przechodzenie do prac przygotowawczych.
Zobacz także: Nowe przepisy ws. CPK wchodzą w życie. Państwo da 120 dni na wyprowadzkę
Mechanizm odszkodowań i przelewy dla właścicieli
Kluczowym elementem przyspieszającym proces wywłaszczeń jest system zaliczek, który ma zapewnić mieszkańcom płynność finansową przed ostateczną przeprowadzką. Właściciele gruntów i domów otrzymują zaliczki w wysokości 85% wartości odszkodowania ustalonego przez wojewodę.
Środki te trafiają na konta bankowe w ciągu 30 dni od złożenia stosownego wniosku, co w praktyce oznacza, że mieszkańcy dysponują kapitałem na zakup nowej nieruchomości jeszcze przed fizycznym opuszczeniem dotychczasowego miejsca zamieszkania.
Zgodnie z przepisami, po wydaniu decyzji odszkodowawczej, dotychczasowi właściciele mają 120 dni na wydanie nieruchomości. Co ważne, przyjęcie zaliczki nie zamyka drogi prawnej – wywłaszczani zachowują pełne prawo do odwołania się od wyceny, jeśli uznają ją za niesatysfakcjonującą.

Inwestycje społeczne i budżet na działania CSR
Równolegle do działań stricte budowlanych, spółka CPK realizuje Program Społeczno-Gospodarczy, na który w samym 2026 roku zaplanowano budżet przekraczający 11,6 mln PLN. Środki te są kierowane na tzw. działania CSR (społeczna odpowiedzialność biznesu), mające na celu budowę pozytywnych relacji z lokalną społecznością.
W ramach tych funduszy finansowane są inicjatywy oddolne, takie jak projekty „Lokalnie z CPK” oraz „Wspólna droga”, które wspierają integrację mieszkańców. Istotnym elementem programu jest bezpieczeństwo i edukacja – akcja „Serce Społeczności” zakłada doposażenie regionu w defibrylatory (urządzenia do ratowania życia w przypadku nagłego zatrzymania krążenia), natomiast program „Poza horyzonty” koncentruje się na działaniach edukacyjnych dla młodzieży z terenów objętych inwestycją.