Polacy sprzedają rodzinne groby. Rośnie rynek wtórny miejsc na cmentarzach
W serwisach ogłoszeniowych przybywa ofert odstąpienia grobów rodzinnych – od zabytkowych katakumb w Krakowie po nowe nagrobki w Sochaczewie. Sprzedający kuszą prestiżową lokalizacją i odnowionymi pomnikami, a kupujący gotowi są zapłacić dziesiątki tysięcy złotych. Choć prawo nie przewiduje handlu grobami, zjawisko dynamicznie rośnie.
Rynek wtórny grobów kwitnie w internecie
W serwisach ogłoszeniowych pojawia się coraz więcej ofert sprzedaży całych grobowców lub pojedynczych miejsc na dużych cmentarzach. Autorzy ogłoszeń zachwalają bliskość alei głównych, równe dojścia i odnowione pomniki, zapewniając o szybkiej finalizacji transakcji.
Powodem sprzedaży są często przeprowadzki, brak potomków w okolicy lub ekshumacja szczątków do innej kwatery. "Pomnik jest piękny, ale mieszkam daleko i chętnie go komuś odstąpię" – mówi jeden ze sprzedających.
Prestiż kosztuje: ceny sięgają dziesiątek tysięcy
W Krakowie odnowiony grobowiec przy alei zasłużonych na Cmentarzu Rakowickim wyceniono na 180 tys. zł. W Nowym Sączu kwatera na cztery trumny kosztuje 39 tys. zł, a w Szczecinie podobna oferta to 52 tys. zł. Nawet skromne miejsce w Sochaczewie potrafi kosztować 10 tys. zł.
Dla porównania: oficjalne cenniki cmentarzy przewidują 5–12 tys. zł za grób ziemny i ponad 20 tys. zł za miejsce murowane w alei głównej. Rezerwacja niszy urnowej to koszt 3–8 tys. zł. Opłata obejmuje jednak tylko 20-letni okres użytkowania.
Prawo nie nadąża za rzeczywistością
Zgodnie z ustawą o cmentarzach prawo do grobu nie ma charakteru majątkowego i nie może być przedmiotem handlu. Transakcje poza administracją cmentarza są bezprawne, a nowy nabywca może nie zostać dopuszczony do pochówku.
Opłata za grób to de facto 20-letnia dzierżawa. Po upływie tego czasu, brak wpłaty oznacza możliwość przekazania miejsca innej osobie, niezależnie od historii rodziny.
Dlaczego rodziny rezygnują z grobów?
Częstymi powodami są emigracja, brak następców w mieście oraz rosnące koszty utrzymania i odnawiania pomników. Wielu spadkobierców woli odzyskać część nakładów niż utrzymywać pusty grób.
Prawnicy przypominają, że jedyną legalną drogą przekazania miejsca jest procedura przez zarządcę cmentarza. Można wskazać osobę, która przejmie prawo do grobu, ale wymaga to zgody administracji. Nielegalna "sprzedaż" grozi utratą pieniędzy i problemami prawnymi.
