Ministerstwo ogłasza wielkie zmiany w podatkach. Kto zyska, a kto straci? Podano szczegóły

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych przez lata stanowił jedną z najbardziej atrakcyjnych form rozliczeń w Polsce. Wybierały go setki tysięcy osób prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze, szukających ucieczki przed skomplikowanym rozliczaniem kosztów i wysokimi stawkami na zasadach ogólnych.

Jest propozycja wyższej stawki dla firm bez pracowników

Rządowy projekt nowelizacji ustaw o PIT, CIT oraz ryczałcie, oznaczony w wykazie prac legislacyjnych numerem UD116, sugeruje jednak, że ten złoty wiek preferencji podatkowych powoli dobiega końca. Resort finansów przygotował pakiet rozwiązań uszczelniających, które bezpośrednio uderzą w samozatrudnionych.

Główną osią planowanych zmian jest uzależnienie obciążeń od skali biznesu oraz od tego, czy przedsiębiorca tworzy realne miejsca pracy. Zgodnie z nową koncepcją, samozatrudnieni niezatrudniający pracowników staną przed nowym wyzwaniem finansowym, gdy ich obroty zaczną rosnąć.

Co istotne, obecny podział stawek ma przestać chronić osoby, które budują spory przychód wyłącznie na bazie własnej pracy, bez budowania zaplecza kadrowego. Jak dokładnie ma wyglądać nowy mechanizm progowy?

Projekt resortu finansów. Nie będzie podwójnej korzyści podatników

Przełomową propozycją Ministerstwa Finansów jest wprowadzenie 15-proc. stawki ryczałtu dla usług, które dotychczas korzystały z preferencyjnej stawki 8,5 proc. Wyższa danina nie obejmie jednak wszystkich od pierwszej złotówki. Kluczowy okazuje się próg 100 tys. zł rocznego przychodu. Do tej kwoty podatnicy nadal będą rozliczać się na dotychczasowych zasadach.

Dopiero po przekroczeniu wspomnianego limitu, nadwyżka zostanie obłożona wyższą, 15-proc. stawką. Wyjątkiem będą przedsiębiorcy, którzy zatrudniają co najmniej jedną osobę w przeliczeniu na pełny etat. W ich przypadku podwyżka nie znajdzie zastosowania, co ma stanowić zachętę do budowania miejsc pracy i formalnego zatrudniania kadry.

To jednak nie wszystko, bo zmiany sięgają znacznie głębiej i uderzają w popularne dotąd schematy biznesowe.

Ministerstwo chce raz na zawsze ukrócić optymalizację polegającą na tak zwanym samozatrudnieniu w powiązanych podmiotach. Projekt przewiduje podwyższenie ryczałtu aż do 17 proc. dla przychodów z usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych. Chodzi o sytuacje, w których wspólnik lub członek zarządu świadczy usługi - na przykład doradcze czy menedżerskie - na rzecz własnej spółki z o.o.

Do tej pory taki mechanizm pozwalał spółce zaliczyć wydatek do kosztów, a samemu przedsiębiorcy zapłacić niski ryczałt zamiast 19-proc. podatku od dywidendy. Jeśli udział w kapitale lub prawach głosu wynosi co najmniej 5 proc., taka podwójna korzyść podatkowa ma po prostu zniknąć.

Równie rewolucyjne korekty zaplanowano w segmencie nieruchomości, gdzie ryczałt od lat był dominującą formą opodatkowania.

Zobacz też: ZUS przeliczy emerytury. Nie na takie wieści czekali seniorzy

Zmiany dla przedsiębiorców również w segmencie nieruchomości

Zmiany obejmą zarówno najem prywatny, jak i ten prowadzony w ramach działalności gospodarczej. Dotychczasowa stawka 8,5 proc. pozostanie bez zmian dla przychodów nieprzekraczających 100 tys. zł rocznie. Po przekroczeniu tego limitu standardowa stawka wynosi 12,5 proc., jednak projekt ustawy wprowadza zupełnie nową zasadę dla relacji biznesowych.

Jeżeli najemcą nieruchomości będzie podmiot powiązany z wynajmującym, nadwyżka ponad limit 100 tys. zł zostanie opodatkowana stawką 15 proc. Zjawisko to ma wyeliminować sztuczne transferowanie zysków ze spółek do majątku prywatnego wspólników poprzez zawyżone czynsze.

Planowane regulacje nie są jeszcze obowiązującym prawem, a sam projekt UD116 znajduje się obecnie na etapie prac rządowych. Zgodnie z harmonogramem opublikowanym przez Ministerstwo Finansów, Rada Ministrów ma przyjąć projekt w trzecim kwartale 2026 r., a nowe przepisy weszłyby w życie od 1 stycznia.

Przedsiębiorcy oraz inwestorzy na rynku nieruchomości mają więc niewiele czasu, aby przeanalizować swoje umowy, skalkulować strukturę przychodów i przygotować swoje biznesy na nadchodzącą reformę.