Masz emeryturę z KRUS? Te zasady są inne niż w ZUS. Wielu Polaków o tym nie wie
Wiele osób mylnie zakłada, że emerytura z KRUS działa na dokładnie takich samych zasadach jak świadczenie wypłacane przez ZUS. Tymczasem różnice są istotne i dotyczą m.in. warunków uzyskania prawa do emerytury oraz sposobu wyliczania jej wysokości.
Dla części rolników szczególnie ważna może okazać się kwestia stażu ubezpieczeniowego. W systemie rolniczym samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie wystarczy, by automatycznie uzyskać emeryturę rolniczą. KRUS przypomina, że w przypadku standardowej emerytury rolniczej znaczenie ma również co najmniej 25-letni okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Emerytura z KRUS. Czym jest i komu przysługuje?
Emerytura rolnicza to świadczenie przysługujące osobom objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Za jego przyznawanie i wypłatę odpowiada Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. System ten obejmuje przede wszystkim rolników oraz osoby spełniające warunki do objęcia rolniczym ubezpieczeniem społecznym. Nie oznacza to jednak, że każda osoba, która kiedykolwiek pracowała w gospodarstwie, automatycznie nabędzie prawo do emerytury z KRUS. Kluczowe znaczenie ma bowiem spełnienie ustawowych warunków dotyczących wieku oraz okresu ubezpieczenia.
Podstawowy wiek emerytalny w KRUS jest taki sam jak w powszechnym systemie emerytalnym. Kobieta może osiągnąć wiek emerytalny w wieku 60 lat, a mężczyzna w wieku 65 lat. Na tym podobieństwa się jednak nie kończą, ale też nie wyczerpują. W przypadku standardowej emerytury rolniczej trzeba dodatkowo wykazać co najmniej 25 lat podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Przepisy wskazują przy tym, jakie wcześniejsze okresy mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu tego stażu. Są to m.in. określone okresy podlegania ubezpieczeniu rolników oraz prowadzenia lub pracy w gospodarstwie rolnym przed 1 stycznia 1983 r.
Wysokość świadczenia także nie jest ustalana dokładnie tak jak w ZUS. Emerytura rolnicza składa się z części składkowej i części uzupełniającej, których suma stanowi pełne świadczenie. Od 1 marca 2026 r. emerytura rolnicza dla osoby, która opłacała składki na ubezpieczenie społeczne rolników przez 25 lat, wynosi 2101,16 zł brutto. Jest to kwota wynikająca z aktualnych zasad i nie oznacza, że każdy emeryt z KRUS otrzyma dokładnie tyle.
Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać emeryturę z KRUS?
W przypadku standardowej emerytury rolniczej konieczne jest spełnienie dwóch podstawowych warunków jednocześnie. Pierwszym jest osiągnięcie wieku emerytalnego: 60 lat w przypadku kobiety oraz 65 lat w przypadku mężczyzny. Drugim jest odpowiednio długi okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Ustawa wymaga co najmniej 25 lat takiego ubezpieczenia. Oznacza to, że samo ukończenie 60. lub 65. roku życia nie daje jeszcze automatycznie prawa do emerytury rolniczej.
Przy ustalaniu wymaganego okresu KRUS może uwzględniać również niektóre wcześniejsze okresy. Przepisy wskazują m.in. okresy podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych i członków ich rodzin w latach 1983–1990 oraz prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie po ukończeniu 16. roku życia, przed 1 stycznia 1983 r. W określonych przypadkach uwzględniane mogą być również okresy, od których zależy prawo do emerytury na podstawie przepisów emerytalnych, jednak tych samych okresów nie można wykorzystać dwukrotnie do uzyskania świadczeń w różnych systemach.
Warto zwrócić uwagę na jeszcze jedną rzecz. Obowiązujące przepisy przewidują także szczególne regulacje dotyczące tzw. wcześniejszej emerytury rolniczej, ale dotyczą one osób, które spełniły określone warunki już do 31 grudnia 2017 r. Nie należy więc traktować ich jako ogólnej możliwości przejścia obecnie na emeryturę w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn. Dla osób przechodzących obecnie na standardową emeryturę podstawowe znaczenie mają wiek 60/65 lat oraz wymagany 25-letni okres ubezpieczenia.
Czy można jednocześnie pobierać emeryturę z KRUS i ZUS?
To jedna z kwestii, która może powodować sporo nieporozumień. Sam fakt, że dana osoba w trakcie życia zawodowego była objęta zarówno ubezpieczeniem rolniczym, jak i powszechnym, nie oznacza automatycznie, że po osiągnięciu wieku emerytalnego będzie mogła bez ograniczeń pobierać dwie pełne emerytury. Zasady dotyczące zbiegu świadczeń zależą m.in. od tego, kiedy ubezpieczony się urodził oraz jakie okresy ubezpieczenia zostały wykorzystane do przyznania poszczególnych świadczeń.
Jednocześnie aktualne materiały KRUS pokazują, że istnieją osoby, które otrzymują dwie emerytury — jedną z KRUS i drugą z ZUS. Oznacza to, że w określonych sytuacjach jest możliwe pobieranie świadczeń z obu systemów. Nie jest to jednak zasada, którą można zastosować automatycznie do każdego rolnika mającego historię zatrudnienia poza rolnictwem.
Szczególnie ważne jest to dla osób, które mają okresy ubezpieczenia w obu systemach. KRUS w komunikacie skierowanym do osób zbliżających się do wieku emerytalnego zwraca uwagę, że przed złożeniem wniosku w ZUS warto sprawdzić, czy spełnia się warunek 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego w KRUS. W praktyce decyzja dotycząca jednego świadczenia może mieć więc znaczenie dla sytuacji ubezpieczonego w drugim systemie.
ZUS a KRUS. Najważniejsze różnice dla przyszłego emeryta
Na pierwszy rzut oka oba systemy mają istotne podobieństwo: zarówno w KRUS, jak i w ZUS powszechny wiek emerytalny wynosi 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Różnica pojawia się jednak przy warunkach uzyskania świadczenia.
W przypadku osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. ZUS przyznaje emeryturę po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego i wykazaniu choćby minimalnego okresu podlegania ubezpieczeniu. ZUS wskazuje wprost, że przy ustalaniu samego prawa do emerytury na nowych zasadach długość okresów składkowych i nieskładkowych nie ma znaczenia.
Nie oznacza to jednak, że staż w ZUS jest nieistotny finansowo. Wysokość emerytury zależy przede wszystkim od zgromadzonych i zwaloryzowanych składek, kapitału początkowego oraz środków na subkoncie, a następnie jest odnoszona do średniego dalszego trwania życia. Dłuższe opłacanie składek może więc przełożyć się na wyższe świadczenie.
W KRUS mechanizm jest inny. Emerytura rolnicza składa się z części składkowej i uzupełniającej, a prawo do standardowego świadczenia jest uzależnione od osiągnięcia odpowiedniego wieku oraz co najmniej 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Dlatego osoba planująca emeryturę po pracy w gospodarstwie nie powinna kierować się wyłącznie zasadami znanymi z ZUS. W tym przypadku szczególnie ważne jest wcześniejsze sprawdzenie historii ubezpieczenia w KRUS.
Dla rolników oznacza to jedno: 60. lub 65. urodziny nie są jedyną rzeczą, którą trzeba sprawdzić przed przejściem na emeryturę. W KRUS równie istotny jest wymagany staż ubezpieczeniowy, a sposób wyliczenia świadczenia różni się od tego stosowanego przez ZUS.
Obserwuj w Google News
