Koniec podatku Morawieckiego. Kierowcy mogą odetchnąć z ulgą

Nieoczekiwany zwrot akcji – polityczna decyzja, która zaskoczyła wielu

Decyzje rządowe potrafią zmieniać się z dnia na dzień, a najnowsze oświadczenie premiera Donalda Tuska pokazuje, że pewne rozwiązania mogą zniknąć równie szybko, jak się pojawiły. Zmiany miały dotyczyć kierowców – zwłaszcza tych mniej zamożnych – a reakcje na te doniesienia pokazują, jak dużym zainteresowaniem i niepokojem cieszy się ten temat wśród obywateli.
Ale czy to definitywny koniec planów dotyczących nowej opłaty dla właścicieli pojazdów?

Rząd ogłosił, że rezygnuje z pomysłu, który przez wielu uznawany był za uderzenie w najbiedniejszych kierowców. Szybka i jednoznaczna deklaracja wywołała ulgę – ale tylko na chwilę. Bo choć z jednej strony padły uspokajające słowa, z drugiej nie zamknięto drzwi do zupełnie nowych form obciążeń.
 

 

Stare auta miały dostać po kieszeni – co naprawdę miało się zmienić i dlaczego wywołało to sprzeciw?

Pierwotny plan zakładał, że opłaty przy rejestracji samochodów w Polsce będą uzależnione od poziomu emisji zanieczyszczeń. W praktyce oznaczałoby to wyższe koszty dla starszych, tańszych pojazdów, a niższe – dla nowoczesnych aut, w tym elektrycznych. Problem w tym, że dla wielu osób to właśnie te starsze auta są jedynym realnym środkiem transportu.

Premier Donald Tusk wyjaśnił publicznie:

Chodzi o ten sławetny podatek przy rejestracji samochodów, tego najtańszego samochodu, na które było stać ludzi, którzy mniej zarabiają – powiedział szef rządu (cytat za PAP).

Właśnie ta społeczna niesprawiedliwość wywołała burzę w debacie publicznej. Jak wynika z wcześniejszych zapowiedzi minister funduszy Katarzyny Pełczyńskiej-Nałęcz, podatek – choć uwzględniony w Krajowym Planie Odbudowy (KPO) – miał być dostosowany do możliwości obywateli, a nie stanowić dla nich finansową pułapkę.

To właśnie w dokumencie KPO znajdują się szczegóły reformy transportowej. Zgodnie z planem, miały pojawić się dwa nowe mechanizmy fiskalne:

• opłata rejestracyjna zależna od emisji CO₂ i NOx
• roczny podatek środowiskowy dla właścicieli najbardziej zanieczyszczających pojazdów

Zgodnie z harmonogramem, rejestracyjna opłata miała wejść w życie do końca 2024 r., a nowy podatek – najpóźniej w połowie 2026 r.

Co z podatkiem środowiskowym i akcyzą? Pomysł wraca bocznymi drzwiami – mniej widocznie, ale równie skutecznie

Choć premier ogłosił odejście od tzw. „podatku Morawieckiego”, nie oznacza to, że temat fiskalizacji posiadania aut spalinowych znika. Wręcz przeciwnie – zostaje jedynie przemodelowany i przesunięty w czasie, a kluczowe zmiany będą realizowane innymi narzędziami.

W odpowiedzi na poselską interpelację, wiceminister finansów Jarosław Neneman wyjaśnił, że:
 

MF nie planuje wprowadzenia nowego obciążenia podatkowego dla właścicieli pojazdów spalinowych, a sposobem realizacji kamienia milowego E3G będzie modyfikacja istniejącego podatku akcyzowego.

Oznacza to, że nowe przepisy – choć nie w formie pierwotnie planowanej – mogą zostać wdrożone przez zmianę dotychczasowych przepisów o akcyzie. Ich wysokość miałaby zależeć od emisji CO₂ i NOx oraz wieku pojazdu. Co istotne, zmiany miałyby obejmować zarówno nowe, jak i używane samochody rejestrowane po raz pierwszy w Polsce.

Czyli mimo rezygnacji z jednej opłaty, inna – bardziej ukryta – wciąż może obciążyć kierowców, którzy nie mają środków na drogie, ekologiczne pojazdy. Hasło „zanieczyszczający płaci” brzmi słusznie, ale – jak pokazuje rzeczywistość – najczęściej dotyka tych, których portfele są najcieńsze.

Rząd wycofuje się z kontrowersyjnego „podatku Morawieckiego”, który miał uderzyć w najmniej zamożnych kierowców kupujących starsze auta. Nowe przepisy, zgodne z założeniami KPO, nadal są w planach, ale mają być bardziej sprawiedliwe i zróżnicowane, uwzględniające poziom emisji i wielkość pojazdu.