Kara nawet 5 tys. zł i interwencja służb. Wystarczy, że nie otworzysz im drzwi

Nadzór budowlany z nowymi uprawnieniami

Zmiany mają iść jednak znacznie dalej. Jak informuje portal prawo.pl, projekt nowelizacji ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (UD313) przewiduje rozszerzenie uprawnień organów nadzoru budowlanego. 

Nowe przepisy mają umożliwić skuteczniejsze egzekwowanie obowiązku udostępniania lokali na potrzeby kontroli, przeglądów technicznych czy usuwania awarii. W praktyce oznacza to, że osoby zajmujące mieszkania bez tytułu prawnego, określane często mianem „dzikich lokatorów”, nie będą mogły bez konsekwencji odmawiać wejścia właścicielowi lub zarządcy nieruchomości.

Dotkliwe kary za odmowę udostępnienia mieszkania

Nowe regulacje mają objąć szeroki katalog sytuacji związanych z utrzymaniem i bezpieczeństwem budynków. Lokatorzy będą zobowiązani do udostępnienia mieszkania m.in. na potrzeby okresowych kontroli instalacji elektrycznej, gazowej i wentylacyjnej, a także przy wymianie wodomierzy czy innych urządzeń pomiarowych. Taki obowiązek ma obowiązywać również w przypadku wystąpienia zagrożenia sanitarnego lub pożarowego oraz wszędzie tam, gdzie konieczne będzie usunięcie awarii lub przeprowadzenie niezbędnych prac technicznych.

Jak wskazuje portal prawo.pl, właściciele nieruchomości zyskają narzędzie do egzekwowania tych obowiązków. Jeśli mimo wcześniejszego zawiadomienia mieszkaniec odmówi wpuszczenia osób wykonujących przegląd lub naprawę, właściciel będzie mógł zwrócić się do nadzoru budowlanego o interwencję. W efekcie na lokatora może zostać nałożona grzywna w wysokości nawet 5 tys. zł. Autorzy projektu przekonują, że rozwiązanie ma wyeliminować przypadki, w których zaplanowane kontrole instalacji lub innych elementów budynku nie mogą dojść do skutku z powodu braku dostępu do lokalu.

Zobacz także: "Polacy wykupują jak szaleni. W 2026 wstyd nie mieć w kuchni"

Nowe przepisy budzą kontrowersje

Choć autorzy projektu przekonują, że nowe przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i usprawnić zarządzanie budynkami, proponowane rozwiązania już na etapie konsultacji wzbudzają kontrowersje. Część ekspertów zwraca uwagę na ryzyko nadużyć oraz zbyt szeroko sformułowane przesłanki umożliwiające ingerencję w prawo do korzystania z lokalu.

Jednocześnie pojawiają się postulaty dalszego rozszerzenia katalogu sytuacji uzasadniających interwencję. Wśród zgłaszanych propozycji znalazło się objęcie nowymi regulacjami przypadków szczególnie uciążliwego korzystania z mieszkania, na przykład poprzez generowanie nadmiernego hałasu. Z kolei Związek Powiatów Polskich postuluje, aby przepisy uwzględniały także sytuacje związane z porzuceniem lokalu lub jego celową dewastacją.

Wątpliwości zgłaszają również przedstawiciele Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Ich zdaniem część proponowanych rozwiązań może rodzić pytania o zgodność z art. 50 Konstytucji, który gwarantuje nienaruszalność mieszkania. 

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przypomina jednak, że już obecnie obowiązujące przepisy przewidują możliwość wejścia do lokalu bez zgody mieszkańca w sytuacjach zagrożenia. Jeśli lokator jest nieobecny lub odmawia wpuszczenia uprawnionych osób, właściciel lub zarządca może wejść do mieszkania w obecności policji albo straży miejskiej, a w przypadku pożaru lub innego nagłego niebezpieczeństwa – także straży pożarnej.