BiznesINFO.pl
Jak spadkobierca dziedziczy majątek? Kto dziedziczy jako pierwszy?

pixabay.com

Jak spadkobierca dziedziczy majątek? Kto dziedziczy jako pierwszy?

2 Grudnia 2020

Autor tekstu:

Iga Marciniszyn

Udostępnij:

Istnieje szereg przepisów związanych z dziedziczeniem po zmarłym. Przekazanie spadku może odbywać się na mocy ustawy albo na podstawie testamentu zmarłego. Kto przede wszystkim jest uprawniony do bycia spadkobiercą i jakie regulacje obowiązują, gdy zmarły

Kim jest spadkobierca?

Spadkobierca to podmiot, na którego przechodzą prawa i obowiązki majątkowe po śmierci zmarłego. Nabywa on spadek z chwilą jego otwarcia, jednak może postąpić na trzy sposoby: przyjąć wprost, czyli wraz ze wszystkimi długami, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza, czyli przyjąć z długami ustalonymi do konkretnej wartości, może też spadek odrzucić. Spadkobiercą nie może być osoba, która nie żyje w chwili otwarcia spadku – chyba, że jest to poczęte, a nienarodzone dziecko. Nie może to być również osoba prawna, która w tym czasie nie istnieje – chyba, że jest to ustanowiona w testamencie fundacja, która do 2 lat zostanie wpisana do KRS. Nie może to być również jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która nie istnieje w tym czasie. Wyłączony z otrzymania spadku jest też spadkobierca niegodny dziedziczenia.

Kiedy można uznać spadkobiercę za niegodnego dziedziczenia?

Spadkobiercą niegodnym dziedziczenia można uznać osobę, która w sposób umyślny dokonała ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy. Przesłanką do uznania osoby za spadkobiercę niegodnego jest też namawianie przez niego podstępem lub groźbą spadkodawcy do sporządzenia lub odwołania testamentu. Spadkobiercą niegodnym dziedziczenia jest też osoba, która umyślnie ukryje lub zniszczy testament bądź też podrobi go lub przerobi albo korzysta z testamentu, co do którego posiada świadomość podrobienia. Prawo do wnioskowania o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia ma każda osoba, która ma w tym interes.

Dziedziczenie testamentowe

To jedna z dostępnych możliwości dziedziczenia. W takim przypadku spadkobiercą może być osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej lub dziecko poczęte, ale nienarodzone.

Dziedziczenie ustawowe

W przypadku, gdy zmarły nie pozostawi po sobie testamentu, wiążące stają się zapisy dotyczące dziedziczenia zawarte w Kodeksie cywilnym, który dokładnie reguluje kolejność dziedziczenia oraz część spadku należną każdemu ze spadkobierców.

Spadkobiercy powoływani w pierwszej kolejności

Jako pierwsi, prawo do dziedziczenia ustawowego mają dzieci spadkodawcy i jego małżonek. Osoby te dziedziczą równe części spadku, jednak małżonek nie może dostać mniejszej części spadku niż ¼. Jeżeli jedno z dzieci spadkodawcy nie żyło z chwilą otwarcia spadku, przysługującą mu prawnie cześć spadku otrzymują, po podziale na równe części, jego dzieci.

Spadkobiercy powoływani w drugiej kolejności

Jeśli spadkodawca nie posiada zstępnych, spadek dzieli się pomiędzy rodziców i małżonka. Każdy z rodziców zmarłego otrzymuje ¼ wartości spadku. Jeśli natomiast zmarły nie posiadał ani dzieci, ani współmałżonka cały spadek otrzymują jego rodzice. Jeżeli natomiast jeden z rodziców nie dożył otwarcia spadku, część, która prawnie mu przypadała, dzielona jest po równo między rodzeństwo spadkodawcy. W sytuacji, w której jedno z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, lecz pozostawiło zstępnych, przypadająca temu rodzeństwu część dzielona jest po równo między jego zstępnych. Jeżeli następuję sytuacja, w której jedno z rodziców zmarłego nie żyje, nie ma również rodzeństwa zmarłego ani zstępnych rodzeństwa, pozostały rodzic dziedziczy majątek z małżonkiem zmarłego, dzieląc się nim po połowie.

Jeżeli małżonek dzieli spadek z rodzicami, rodzeństwem i zstępnymi rodzeństwa, przypada mu połowa udziału w spadku.

Jeżeli brak jest małżonka, rodziców, rodzeństwa i zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, osobami uprawnionymi do dziedziczenia są jego dziadkowie, którzy dziedziczą spadek w równych częściach. Jeśli natomiast jeden z dziadków nie żyje, prawnie przysługująca mu część spadku przypada jego zstępnym, a jeśli ich nie posiada, część ta dzielona jest po równo pomiędzy pozostałych dziadków.

Jeżeli brak jest małżonka spadkodawcy i jego krewnych przewidzianych do dziedziczenia ustawowego, spadek w częściach równych dziedziczą te dzieci małżonka spadkodawcy, których żadne z rodziców nie dożyło do otwarcia spadku.

Jeżeli brak małżonka spadkodawcy i wszystkich innych powołanych do dziedziczenia ustawowego, wówczas spadek otrzymuje gmina, w której jako ostatniej mieszkał zmarły, a jeśli ostatnie miejsce zamieszkania nie jest możliwe do ustalenia lub znajduje się za granicą, wówczas spadek wpływa do Skarbu Państwa.

Przysposobiony dziedziczy po rodzicach i krewnych w taki sposób, jakby był ich dzieckiem, a oni w taki sam sposób dziedziczą po nim. Natomiast dzieci przysposobione nie dziedziczą po swoich biologicznych rodzicach i ich krewnych, a osoby te nie dziedziczą po nich.

Dziedziczenie po rozwodzie

Jeśli rozwód między spadkodawcą a jego byłym już małżonkiem został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu, wówczas byli małżonkowie traktowani są jako obce osoby i nie zachodzi między nimi prawo do bycia spadkobiercą. Jeśli zdarzy się sytuacja, w której wyrok rozwodowy zapadnie, jednak przed jego uprawomocnieniem jeden z małżonków umrze, taki wyrok zostaje umorzony, więc do rozwodu nie dochodzi. Możliwe jest jednak wnioskowanie spadkobierców ze względu na zaistniałą sytuację o niedziedziczenie przez takiego małżonka, co odbywa się  w toku rozprawy sadowej. Rozwód nie wyklucza możliwości ujęcia byłego małżonka w testamencie, taka forma dziedziczenia oczywiście jest dopuszczalna.

Zobowiązanie spadkobiercy do wykonania polecenia

Spadkodawca może nałożyć na spadkobiercę wykonanie określonego polecenia, które niekoniecznie musi być związane z majątkiem. Żądać wykonania tego polecenia mogą inni spadkobiercy oraz wykonawca testamentu, a także odpowiedni organ państwowy, jeśli sprawa ma na względzie interes społeczny. Odpowiedzialność spadkobiercy, na którego nałożone jest polecenie, sięga tylko do wysokości otrzymanego spadku. Jeśli obciążony poleceniem spadkobierca nie chce lub nie może być spadkobiercą, wówczas polecenie przechodzi na spadkobiercę ustawowego.

Przyjęcie i odrzucenie spadku

W ciągu 6 miesięcy od uzyskania informacji o przysługującym spadku możliwe jest złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Oświadczenie takie nie może być odwołane, a składa się je przed sądem bądź notariuszem. W przypadku braku oświadczenia uznaje się, że spadkobierca przyjmuje spadek z dobrodziejstwem inwentarza.

Spadkobierca a długi spadkodawcy

Spadkobierca do chwili przejęcia spadku ponosi odpowiedzialność za długi spadkodawcy tylko należnym mu spadkiem, natomiast po jego przejęciu całym swoim majątkiem. W przypadku prostego przejęcia spadku spadkobierca odpowiada za długi bez ograniczenia, natomiast w przypadku przejęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza odpowiedzialność za długi jest do wartości ustalonego w wykazie inwentarza.

Podobne artykuły

pixabay, Chronomarchie

Twój portfel

Potężny cios w samozatrudnionych. Ich składki wzrosną o ponad 1000 zł

Czytaj więcej >
fot: Arkadiusz Ziolek/ East News. 16.07.2019. n/z Niemowlak trzyma banknot 500 zl.

Twój portfel

12 000 plus jednak szybciej. Rząd zdradził, kiedy można spodziewać się wypłat

Czytaj więcej >
Polacy wycofują oszczędności z banków

Twój portfel

Oszczędności w banku? Nie, teraz stawiamy na alternatywy

Czytaj więcej >
pixabay, IADE-Michoko

Twój portfel

Ceny paliw na stacjach robią wrażenie. Cieszyć się mogą tylko tankujący gaz

Czytaj więcej >
pieniadze-pixabay-jarmoluk

Twój portfel

Opłata opakowaniowa już budzi kontrowersje. Branża nie przebiera w słowach

Czytaj więcej >
Biznes Info

Twój portfel

Abonamentu RTV wciąż unika masa Polaków. A kontrolerzy i tak wystawiają mandaty na 735 zł

Czytaj więcej >