Emerytury i renty wypłacane tylko na konto. Ministerstwo odpowiedziało na postulaty ZUS

ZUS w Polsce. Czym zajmuje się Zakład Ubezpieczeń Społecznych?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych odpowiada za znaczną część polskiego systemu zabezpieczenia społecznego. Pobiera i rozlicza składki, prowadzi konta ubezpieczonych oraz przyznaje i wypłaca emerytury, renty i zasiłki. ZUS wypłaca między innymi świadczenia chorobowe, macierzyńskie, opiekuńcze i pogrzebowe. Zajmuje się także trzynastymi i czternastymi emeryturami oraz prowadzi rozliczenia pracowników, przedsiębiorców i pracodawców.

Instytucja oblicza wysokość emerytury na podstawie zgromadzonych składek, ich waloryzacji oraz średniego dalszego trwania życia. Nie ustala jednak samodzielnie zasad systemu emerytalnego. Wykonuje przepisy przyjęte przez parlament i rząd, choć może proponować zmiany organizacyjne.

Coraz więcej spraw można załatwić przez eZUS. Ubezpieczeni mogą sprawdzać składki, pobierać dokumenty i składać wnioski przez internet. Nadal działają jednak placówki stacjonarne i tradycyjna korespondencja, z których korzystają przede wszystkim osoby wykluczone cyfrowo.

ZUS obsługuje miliony świadczeniobiorców. Większość emerytur i rent trafia obecnie na rachunki bankowe, ale część osób wciąż wybiera gotówkę dostarczaną przez Pocztę Polską.

Emerytury w Polsce. Nie każdemu seniorowi przysługuje taka sama kwota

Emeryturę z powszechnego systemu można otrzymać po osiągnięciu wieku emerytalnego, wynoszącego 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. Wysokość wypłaty zależy przede wszystkim od sumy składek zgromadzonych podczas aktywności zawodowej. Znaczenie ma długość pracy, wysokość zarobków oraz moment przejścia na emeryturę. Dłuższa aktywność zawodowa zwykle oznacza więcej składek i wyższą miesięczną wypłatę. 

Najniższa emerytura przysługuje osobom posiadającym wymagany staż. Kobieta musi udokumentować co najmniej 20 lat okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyzna 25 lat. Przy krótszym stażu świadczenie może być niższe od ustawowego minimum.

Dla większości seniorów pieniądze z ZUS stanowią podstawowe źródło utrzymania. To, czy emerytura wystarcza na codzienne wydatki, zależy od jej wysokości, kosztów mieszkania, rachunków, leków i sytuacji rodzinnej. W trudniejszym położeniu mogą znajdować się osoby samotne, które wszystkie opłaty pokrywają z jednego świadczenia.

Niektórzy emeryci nadal pracują, aby zwiększyć dochody albo pozostać aktywnymi. Istotny pozostaje również sposób wypłaty. Przelew jest wygodny i bezpieczny, ale przekaz pocztowy nadal ma znaczenie dla osób bez konta bankowego lub dostępu do bankomatu.

Zobacz też: Waloryzacja emerytur w 2027 roku. Najniższe świadczenie przebije ważną granicę

ZUS chciał znieść przekazy pocztowe. Ministerstwo nie zgodziło się na zmianę

ZUS zaproponował, aby emerytury i renty były w przyszłości wypłacane wyłącznie na rachunki bankowe. Oznaczałoby to rezygnację z dostarczania świadczeń w gotówce przez listonoszy. Zakład przekonywał, że przelewy są tańsze i łatwiejsze w obsłudze. Ograniczenie przekazów pocztowych pozwoliłoby zmniejszyć koszty i przeznaczyć więcej pieniędzy na rozwój systemów informatycznych.

Obecnie zdecydowana większość świadczeń już trafia na konta. Nadal jednak znaczna grupa seniorów wybiera tradycyjną wypłatę. Dla części z nich obowiązkowe konto oznaczałoby konieczność korzystania z bankomatu, karty płatniczej lub pomocy bliskich. 

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie przyjęło propozycji ZUS. Resort uznał, że zmiana nie mieści się w zakresie projektu ustawy, przy którym ją zgłoszono. Na razie przekazy pocztowe nie zostaną więc zniesione. Seniorzy nadal będą mogli zdecydować, czy emerytura ma trafiać na konto, czy być dostarczana przez listonosza. ZUS prawdopodobnie będzie nadal zachęcał do przelewów, ale pozostaną one dobrowolne.

Nie oznacza to, że temat został zamknięty na stałe. W przyszłości propozycja może wrócić przy okazji osobnej nowelizacji. Obecnie seniorzy nie muszą jednak zakładać konta wyłącznie po to, aby otrzymywać świadczenie z ZUS.