Ci Polacy nie wywiną się od wizyty w urzędzie w 2026 roku. To ich obowiązek, padła rekordowa liczba

Rekordowa kumulacja w urzędach. Polacy masowo wymieniają dowód osobisty

Nadchodzące miesiące zapowiadają się jako czas wyjątkowej mobilizacji zarówno dla obywateli, jak i urzędników. Z danych Ministerstwa Cyfryzacji wynika, że w 2026 roku ważność straci rekordowa liczba ponad 3,66 miliona dowodów osobistych. Dla porównania w latach 2024 i 2025 liczba ta oscylowała wokół 3,3 miliona sztuk. Oznacza to, że statystycznie co ósmy dorosły Polak będzie musiał w tym roku wyrobić nowy dokument.

Tak duża skala wymiany nie jest dziełem przypadku, lecz efektem naturalnego cyklu życia dokumentów. Dowód osobisty wydawany osobie pełnoletniej jest najczęściej ważny przez 10 lat. W 2026 roku wygasają więc dokumenty wydane w 2016 roku, kiedy to wiele osób z wyżu demograficznego wchodziło w dorosłość lub wymieniało swoje pierwsze "plastiki".

Warto pamiętać, że obecne przepisy nie przewidują już wydawania dowodów bezterminowych – te wydane przed marcem 2015 roku zachowują co prawda ważność, ale nowo wydawane dokumenty zawsze posiadają określoną datę końcową.

Dotkliwe kary za brak posiadania ważnego dowodu

Wiele osób przypomina sobie o konieczności wymiany dokumentu dopiero w krytycznym momencie, np. podczas wizyty w banku lub na lotnisku. To błąd, który może słono kosztować. Zgodnie z art. 79 ustawy o dowodach osobistych, osoba, która uchyla się od obowiązku posiadania lub wymiany tego dokumentu, podlega karze ograniczenia wolności albo karze grzywny.

Choć urzędnicy miejscy nie nakładają mandatów przy składaniu wniosku po terminie, to w skrajnych przypadkach sprawa może trafić do sądu, gdzie maksymalna grzywna wynosi nawet 5000 zł.

Konsekwencje prawne to jednak tylko wierzchołek góry lodowej. Nieważny dowód to paraliż w codziennym funkcjonowaniu. Banki, dbając o bezpieczeństwo transakcji, rutynowo blokują dostęp do środków na koncie, gdy tylko ważność dokumentu w ich systemie wygaśnie.

Bez ważnej "karty" nie załatwimy też spraw u notariusza, nie odbierzemy listu poleconego na poczcie, ani nie podpiszemy żadnej nowej umowy – od kredytu po abonament telefoniczny. Co istotne, nawet mDowód (elektroniczna wersja dokumentu w aplikacji mObywatel) nie zawsze wystarczy, szczególnie w sytuacjach wymagających fizycznego dokumentu poza granicami kraju, nawet w strefie Schengen.

Zobacz też: ZUS przyspiesza waloryzację. Ci seniorzy dostaną wyższe przelewy już w lutym

Procedura wymiany dowodu osobistego. Te roczniki są pod szczególnym nadzorem

Kto konkretnie powinien zacząć planować wizytę w urzędzie? W 2026 roku obowiązek ten dotknie przede wszystkim osoby urodzone w 1988 i 1998 roku, o ile wyrabiały one swoje dokumenty równe dziesięć lat wcześniej.

Oprócz osób, których dokument traci ważność z upływem czasu, po nowy "plastik" muszą zgłosić się także ci, którzy w 2026 roku ukończą 18 lat. Wymiana jest konieczna również w przypadku zmiany danych osobowych (np. nazwiska po ślubie), zniszczenia dokumentu lub gdy aktualne zdjęcie przestało odzwierciedlać wygląd właściciela.

Proces składania wniosku uległ w ostatnich latach istotnym zmianom. Choć wstępny etap można zainicjować przez internet lub aplikację mObywatel, osobista wizyta w dowolnym urzędzie gminy jest niezbędna ze względu na konieczność pobrania odcisków palców oraz złożenia wzoru podpisu.

Po złożeniu wniosku online obywatel ma 30 dni na pojawienie się w urzędzie – w przeciwnym razie sprawa pozostanie bez rozpoznania. Urzędnicy zalecają, aby nie zwlekać do ostatniej chwili i złożyć wniosek co najmniej 30 dni przed upływem terminu ważności obecnego dowodu, co pozwoli uniknąć stresu związanego z kolejkami i czasem oczekiwania na wydruk, który wynosi zazwyczaj również do 30 dni.