Nowe przepisy dla dziedziczących nieruchomości. Są ułatwienia, na które czekali Polacy

Przez lata procedura nabywania praw do majątku po zmarłym bliskim przypominała bieg z przeszkodami. Nawet w sytuacji, gdy spadkobiercy byli w pełni zgodni, a wizyta w kancelarii notarialnej przebiegała sprawnie, nie kończyło to procesu porządkowania spraw majątkowych. Obowiązują nowe przepisy, które mają ułatwić dopełnianie formalności.

Nowe przepisy w zakresie dziedziczenia nieruchomości

Gdy spadkobiercy pozostawali zgodni, notariusz wysyłał wprawdzie zawiadomienie do sądu wieczystoksięgowego, co skutkowało jedynie pojawieniem się odpowiedniej wzmianki w dokumentach, ale właściwy wniosek o wpis prawa własności musiał przygotować i opłacić sam nowy właściciel.

Dla osób niemających na co dzień styczności z prawniczą nowomową bywało to powodem sporego stresu. Zmiany obowiązujące od połowy marca 2026 roku całkowicie zmieniają ten układ sił.

Od teraz notariusz może zareagować natychmiast i przesłać drogą elektroniczną wniosek o wpis nowych właścicieli do księgi wieczystej bezpośrednio podczas sporządzania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Całość odbywa się na wniosek spadkobiercy lub zapisobiercy windykacyjnego, eliminując potrzebę osobistego składania kolejnych pism w sądzie. Nowe rozwiązania to nie tylko wygoda, ale przede wszystkim spora oszczędność czasu i gwarancja bezpieczeństwa prawnego.

Bardziej przejrzyste formalności dla spadkobierców

Do tej pory błędy formalne popełniane przez obywateli samodzielnie wypełniających wniosek do wydziału ksiąg wieczystych potrafiły wydłużyć całą procedurę o długie miesiące, a w skrajnych przypadkach nawet o ponad rok.

Gdy sprawą zajmuje się wykwalifikowany prawnik, dokumentacja przekazywana jest do sądu w formie cyfrowej i bez uchybień, co pozwala sędziom oraz referendarzom na wydanie rozstrzygnięcia w ramach jednego postanowienia. Kluczowy dla powodzenia całej operacji moment następuje tak naprawdę jeszcze przed samym poświadczeniem praw do spadku.

Przepisy nakładają na notariusza bezwzględny obowiązek dokładnego ustalenia w protokole dziedziczenia, czy w skład majątku wchodzą prawa do nieruchomości zlokalizowanych na terytorium Polski.

Dotyczy to zarówno pełnej własności, jak i użytkowania wieczystego czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Zgromadzenie kompletnych informacji na samym początku postępowania sprawia, że do minimum spada ryzyko konieczności późniejszego uzupełniania dokumentacji, co jeszcze niedawno było normą.

Zobacz też: Przepracował 47 lat w jednym zakładzie. Taką emeryturę wyliczył mu ZUS

Nie trzeba będzie przedstawiać takiego zaświadczenia

Przełom w formalnościach spadkowych nie sprowadza się jednak wyłącznie do wpisów w sądzie wieczystoksięgowym. Niezwykle istotnym ułatwieniem, funkcjonującym w systemie od sierpnia 2025 roku, jest zniesienie w określonych sytuacjach obowiązku przedstawiania zaświadczenia z urzędu skarbowego.

Dawniej sprzedaż lokalu lub ustanowienie na nim hipoteki pod kredyt wymagało wcześniejszego uzyskania z fiskusa dokumentu potwierdzającego zapłatę podatku, brak takiego obowiązku bądź przedawnienie zobowiązania. W przypadku nieodpłatnego przekazania majątku w kręgu najbliższej rodziny ten bezużyteczny wymóg formalny wreszcie został zniesiony.

Trzeba jednak pamiętać, że ulga nie zwalnia z czujności. Zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla zerowej grupy podatkowej nadal wymaga terminowego zgłoszenia nabycia majątku na formularzu SD-Z2, na co w przypadku darowizny mamy sześć miesięcy, a przy dziedziczeniu czas ten liczony jest od momentu formalnego potwierdzenia nabycia spadku. Równolegle zreformowano sposób rozliczania prywatnych rent.

Jeśli wartość świadczenia da się ustalić na wstępie, obowiązek podatkowy powstaje od razu, natomiast przy umowach na czas nieokreślony przyjmuje się przelicznik bazujący na okresie dziesięciu lat. Nowe regulacje stanowią spójny krok w stronę cyfryzacji i odciążenia obywateli od zbędnej biurokracji.