Zmiany w 13. i 14. emeryturze. Takiej kwoty "na rękę" mogą spodziewać się seniorzy w tym roku

Seniorzy dostaną więcej? Trzynasta emerytura w 2026 roku

W 2026 roku trzynasta emerytura, czyli tzw. popularna „trzynastka” ma być wyższa niż rok wcześniej głównie dzięki marcowej waloryzacji emerytur i rent. Po uwzględnieniu wskaźnika waloryzacji emerytur, który według danych GUS wyniesie 5,3 proc., najniższa emerytura wzrośnie, a w konsekwencji taką kwotę będzie stanowić także trzynasta emerytura.

Świadczenie to jest wypłacane jednorazowo zwykle w kwietniu i przysługuje wszystkim uprawnionym bez względu na wysokość podstawowej emerytury lub renty. Trzynastka w 2026 r. ma wynieść około 1 978,49 zł brutto, czyli tyle samo co najniższa emerytura po waloryzacji. Oznacza to, że każdy senior otrzyma identyczną kwotę brutto, niezależnie od tego, czy jego emerytura wynosi minimalną wartość czy więcej.

Należy podkreślić, że kwota brutto zostanie pomniejszona o obowiązkową składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz w niektórych przypadkach zaliczkę na podatek dochodowy PIT, co oznacza, że suma „na rękę” będzie niższa. Jednak podstawą wypłaty jest właśnie kwota brutto, ustalana na zasadzie równości dla wszystkich uprawnionych.

Emerytura po marcowej waloryzacji (kwota brutto) – 13. emerytura brutto – orientacyjna kwota „na rękę”:

• około 1 978 zł – 1 978,49 zł – ok. 1 638 zł netto
• około 2 100 zł – 1 978,49 zł – ok. 1 623 zł netto
• około 2 370 zł – 1 978,49 zł – ok. 1 593 zł netto
• około 2 630 zł – 1 978,49 zł – ok. 1 563 zł netto
• około 3 680 zł – 1 978,49 zł – ok. 1 443 zł netto

W każdym z powyższych przypadków wysokość „trzynastki” brutto wynosi 1 978,49 zł, natomiast kwota netto zależy od wysokości podstawowej emerytury.

Czternasta emerytura nie dla wszystkich. Jeden warunek zmienia wszystko

czternasta emerytura w 2026 r. również będzie wyższa, ale jej wysokość i dostępność zależą od przekroczenia określonego progu dochodowego. Podstawą dla czternastki także jest wysokość najniższej emerytury po marcowej waloryzacji – ok. 1 978,49 zł brutto.

Kluczowym elementem świadczenia jest próg dochodowy – 2 900 zł brutto podstawowej emerytury lub renty. Emeryci, którzy po waloryzacji mają świadczenie do tej kwoty, otrzymają pełną czternastą emeryturę w wysokości najniższej emerytury. Jeśli świadczenie przekracza 2 900 zł, stosowany jest mechanizm tzw. „złotówka za złotówkę” – każda złotówka przekroczenia progu obniża czternastkę o złotówkę, aż do momentu, gdy świadczenie zostanie pomniejszone do zera.

Oznacza to w praktyce, że seniorzy z wyższymi emeryturami mogą otrzymać znacznie niższą czternastkę, a niektórzy – w ogóle jej nie dostaną, jeśli po odjęciu różnicy świadczenie byłoby niższe niż minimalna dopuszczalna kwota ustawowa. Ponadto wypłata czternastki również podlega potrąceniom podatkowym i składkowym, co dodatkowo wpływa na sumę „na rękę”.

Więcej pieniędzy na papierze. Jak waloryzacja realnie wpływa na portfele seniorów

Podwyżka podstawowych emerytur oraz dodatków jest korzystna dla większości seniorów, jednak mechanizmy progowe mogą powodować paradoksalne skutki. Fakt podniesienia minimalnej emerytury sprawia, że zarówno trzynastka, jak i czternastka będą nominalnie wyższe w 2026 r. niż w poprzednich latach.

Z drugiej strony, niezmieniony próg dochodowy dla czternastki oznacza, że część seniorów z wyższymi emeryturami może w praktyce otrzymać mniejszą czternastą emeryturę albo w ogóle jej nie dostać, mimo ogólnego wzrostu świadczeń.

Takie rozwiązanie budzi dyskusje o efektywności i sprawiedliwości świadczeń dodatkowych seniorów, zwłaszcza wobec rosnących kosztów życia. Jednak na dziś najważniejsze jest to, że oba świadczenia będą w 2026 r. nominalnie wyższe niż przed rokiem, ale ich realny wpływ na budżet emeryta zależy od sytuacji dochodowej poszczególnych świadczeniobiorców.