Utrudnienie dla kierowców z Polski. W swoim wakacyjnym raju gotówką już nie zapłacą

Koniec wakacyjnego koszmaru przed bramkami

Każdy, kto choć raz podróżował samochodem nad chorwackie wybrzeże w szczycie sezonu, doskonale zna widok kilometrowych korków ustawiających się do tradycyjnych bramek. Ten obrazek, będący od lat największą zmorą kierowców wybierających się na południe Europy, ma niebawem stać się jedynie wspomnieniem. Chorwacja oficjalnie przygotowuje się do ogromnej transformacji technologicznej, której priorytetem jest całkowite wyeliminowanie fizycznych barier na trasach szybkiego ruchu. Zmiany te są odpowiedzią na drastycznie rosnący ruch turystyczny, który w lipcu i sierpniu regularnie paraliżował główne arterie kraju. Kluczowym terminem w kalendarzu zmian jest 1 marca 2027 roku. To właśnie wtedy tradycyjne punkty poboru opłat, kojarzone z podnoszonymi szlabanami i płatnością gotówkową, zostaną definitywnie zlikwidowane. Decyzja ta wpisuje się w szerszy trend cyfryzacji usług publicznych w Unii Europejskiej, jednak w przypadku Zagrzebia ma ona przede wszystkim wymiar praktyczny – upłynnienie przejazdu na dystansie blisko 1340 kilometrów autostrad, które stanowią kręgosłup transportowy państwa.

Modernizacja nie jest jedynie kosmetyczną zmianą przepisów, lecz potężnym przedsięwzięciem logistycznym. Szacuje się, że koszt wdrożenia nowoczesnych rozwiązań wyniesie blisko 80 milionów euro. Projekt ten realizowany jest przez krajowego operatora autostrad, firmę HAC, przy znaczącym wsparciu finansowym z unijnego Krajowego Planu Odbudowy. Inwestycja ta ma przynieść wymierne korzyści nie tylko w postaci zaoszczędzonego czasu pasażerów, ale również w sferze ekologicznej, poprzez redukcję emisji spalin generowanych przez samochody stojące w korkach. Dla budżetu państwa to także krok w stronę uszczelnienia systemu i redukcji kosztów obsługi manualnych punktów poboru opłat, które w obecnej formie stają się coraz bardziej archaiczne.

Technologia Free Flow zamiast klasycznych winiet

Wielu kierowców przyzwyczajonych do systemów obowiązujących w Austrii, Słowenii czy Czechach mogło spodziewać się wprowadzenia klasycznych winiet czasowych. Chorwacja zdecydowała się jednak na znacznie bardziej zaawansowany i sprawiedliwy model rozliczeń, oparty na technologii “Free Flow”. Zamiast naklejek na szybę lub opłat zryczałtowanych, system będzie precyzyjnie naliczał należność za faktycznie przejechane kilometry. Sercem nowej infrastruktury będzie 212 specjalistycznych bramownic wyposażonych w czujniki oraz kamery wysokiej rozdzielczości. Urządzenia te będą automatycznie rejestrować każdy pojazd znajdujący się w ruchu, bez konieczności zwalniania czy tym bardziej zatrzymywania się. Takie rozwiązanie pozwala na zachowanie pełnej przepustowości dróg nawet przy maksymalnym natężeniu ruchu, co w warunkach chorwackich jest kluczowe dla zachowania płynności na odcinkach prowadzących w stronę Splitu czy Dubrownika.

Dla użytkowników samochodów osobowych i motocykli, których dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 tony, przewidziano dwa główne warianty korzystania z systemu. Pierwszym z nich jest prosta rejestracja numeru tablicy rejestracyjnej w dedykowanym portalu lub aplikacji mobilnej. W takim scenariuszu system wizyjny rozpozna auto, a należność zostanie automatycznie pobrana z podpiętej karty płatniczej lub konta użytkownika. Drugą opcją, szczególnie polecaną osobom często podróżującym po Chorwacji, jest wykorzystanie urządzenia pokładowego ENC (elektroniczny pobór opłat). Ten niewielki transponder automatycznie skomunikuje się z bramownicą i naliczy opłatę. 

Co istotne, dla pojazdów ciężarowych oraz autobusów posiadanie takiego urządzenia pokładowego stanie się bezwzględnym obowiązkiem. Całość rozliczeń przechodzi wyłącznie na ścieżkę cyfrową, co oznacza definitywne pożegnanie z monetami i banknotami w kabinach poboru opłat.

Cyfrowa przyszłość podróży nad Adriatyk

Wprowadzenie systemu Crolibertas to dla Chorwacji moment przełomowy, porównywalny z wejściem kraju do strefy Schengen czy przyjęciem waluty euro. Choć data 2027 roku może wydawać się odległa, skala inwestycji w 212 punktów kontrolnych wymaga precyzyjnego harmonogramu prac budowlanych i informatycznych. 

Dla milionów turystów z Polski, którzy stanowią jedną z najliczniejszych grup odwiedzających ten region, zmiana ta będzie oznaczać poprawę komfortu podróży. Znika konieczność planowania postojów na opłaty czy martwienia się o posiadanie odpowiedniej ilości gotówki w lokalnej walucie (co było problemem przed 2023 rokiem) lub sprawnej karty. System Crolibertas ma być z założenia intuicyjny i przyjazny dla cudzoziemców, oferując wielojęzyczne platformy do zarządzania kontem i płatnościami.