Unia Europejska zaostrza przepisy. Tych produktów zabronią nie tylko w kawiarniach

Wielka walka z górą śmieci w europejskich domach

Zanim przejdziemy do konkretnych zakazów, warto spojrzeć na fundamenty, na których opiera się nowa unijna ofensywa ekologiczna. Kluczowym terminem, który w najbliższych latach zdominuje dyskusje w branży handlowej, jest rozporządzenie PPWR (Packaging and Packaging Waste Regulation), czyli unijne prawo mające na celu radykalne ograniczenie ilości odpadów opakowaniowych.

Dane statystyczne, na które powołują się autorzy nowych przepisów, są dla nas jako konsumentów wręcz bezlitosne. Przeciętny mieszkaniec Unii Europejskiej produkuje obecnie blisko 190 kilogramów odpadów opakowaniowych rocznie.

To ogromna masa plastiku, papieru i aluminium, która w dużej mierze ląduje na wysypiskach, zamiast zostać poddana procesowi recyklingu (ponownemu przetworzeniu surowców w celu ich powtórnego wykorzystania). Systemy gospodarowania odpadami w wielu krajach członkowskich działają na granicy wydolności, a prognozy wskazują, że bez odgórnej interwencji ilość śmieci będzie tylko rosła. PPWR ma być hamulcem bezpieczeństwa, który wymusi na producentach i sektorze usługowym całkowite odejście od dotychczasowych przyzwyczajeń.

Transformacja w stronę gospodarki obiegu zamkniętego przestaje być jedynie hasłem z raportów ESG (środowisko, społeczna odpowiedzialność i ład korporacyjny), a staje się twardym wymogiem prawnym, który zmieni strukturę kosztów w wielu przedsiębiorstwach.

Koniec z miniaturowym masłem i żelem pod prysznic w hotelu

Największe emocje budzi jednak to, co bezpośrednio zniknie z naszych stolików i pokoi hotelowych. Nowe przepisy uderzą przede wszystkim w sektor HoReCa (hotele, restauracje, catering), eliminując drobne udogodnienia, do których przywykliśmy przez dekady. Rozporządzenie PPWR zakłada zakaz stosowania jednorazowych porcji produktów spożywczych, co w praktyce oznacza pożegnanie z plastikowymi mini-opakowaniami dżemu, masła, miodu czy różnego rodzaju sosów.

Restauratorzy będą musieli znaleźć alternatywne sposoby serwowania tych dodatków, prawdopodobnie wracając do większych, wielorazowych dozowników lub naczyń szklanych. Zmiany nie ominą również kawiarni, gdzie standardem są obecnie jednorazowe porcje mleka i śmietanki do kawy. Nawet tak prozaiczny element, jak saszetka cukru może stać się przeszłością, ustępując miejsca tradycyjnym cukiernicom.

Rewolucja dotrze także do łazienek w obiektach noclegowych. Charakterystyczne miniaturowe kosmetyki hotelowe – małe buteleczki z szamponem, żelem pod prysznic czy balsamem – zostaną całkowicie zakazane. Zamiast nich hotele będą zobligowane do montażu dozowników wielokrotnego napełniania. Dla wielu marek kosmetycznych, które budowały swoją rozpoznawalność poprzez obecność w prestiżowych sieciach hotelowych, oznacza to konieczność całkowitej przebudowy linii produkcyjnych.

To proces, który wymaga czasu i sporych nakładów inwestycyjnych, co w krótkim terminie może negatywnie wpłynąć na ich marże. Prawodawcy argumentują jednak, że koszt środowiskowy produkcji miliardów małych buteleczek, które po jednym użyciu stają się odpadem, jest zbyt wysoki, by można było go dalej ignorować w dobie kryzysu klimatycznego.

Zobacz też: Nawet 11 pojemników w różnych kolorach. Segregacja śmieci do zmiany w całej UE

Harmonogram zmian i nowa rzeczywistość rynkowa od 2030 roku

Proces wdrażania tak radykalnych zmian nie wydarzy się z dnia na dzień, co daje przedsiębiorcom chwilę na oddech i dostosowanie strategii operacyjnych. Harmonogram PPWR został rozłożony na kilka etapów, aby zminimalizować szok gospodarczy. Większość przepisów dotyczących nowych standardów opakowań ma zacząć obowiązywać od sierpnia 2026 roku. Jest to kluczowa data dla działów logistyki i zaopatrzenia, które już teraz muszą renegocjować kontrakty z dostawcami.

Jednak to, co najbardziej odczuje przeciętny konsument, czyli pełny zakaz stosowania porcji jednorazowych w gastronomii i hotelarstwie, wejdzie w życie 1 stycznia 2030 roku. Ta sześcioletnia perspektywa wydaje się odległa, ale w świecie biznesu to czas niezbędny na zamortyzowanie starych maszyn pakujących i zakup nowych technologii. Firmy, które szybciej zaadaptują się do nowych wymogów, mogą zyskać przewagę konkurencyjną, pozycjonując się jako liderzy ekologii.

Z perspektywy makroekonomicznej, wymuszenie przejścia na opakowania wielorazowe lub systemy dozowania może początkowo wywołać impuls inflacyjny, ze względu na koszty wdrożenia nowych systemów mycia i dezynfekcji naczyń wielorazowych. Docelowo jednak unijni urzędnicy liczą na oszczędności wynikające z mniejszego zużycia surowców i niższych kosztów utylizacji odpadów.

Rynek będzie musiał nauczyć się funkcjonować bez "wygodnych" jednorazówek, co dla wielu branż jest wyzwaniem porównywalnym z zakazem sprzedaży plastikowych słomek czy sztućców, który jeszcze niedawno budził podobne kontrowersje. Ostatecznie, europejski konsument będzie musiał zaakceptować fakt, że poranna kawa w 2030 roku będzie smakować tak samo, ale jej otoczka będzie wyglądać zupełnie inaczej niż dziś.