Są całkowicie zwolneni z opłaty za śmieci. Wiele osób wciąż o tym nie wie

Opłaty za śmieci są coraz wyższe, a to mocno obciąża domowe budżety

W wielu miastach i gminach opłaty za wywóz śmieci w ostatnich miesiącach wzrosły, a w części samorządów mówi się już o kolejnych podwyżkach. Dla mieszkańców to coraz bardziej odczuwalny wydatek, zwłaszcza że nie chodzi o koszt jednorazowy, ale o stałą miesięczną należność, którą trzeba regulować niezależnie od innych rachunków. Szczególnie mocno odczuwają to osoby starsze, samotni emeryci, rodziny wielodzietne i gospodarstwa o niższych dochodach.

Powody wzrostu opłat są dobrze znane samorządom. Chodzi między innymi o rosnące koszty odbioru i przetwarzania odpadów, droższy transport, wyższe ceny energii, paliw oraz pracy. Na końcową stawkę wpływają też coraz bardziej rozbudowane obowiązki związane z segregacją oraz utrzymaniem całego systemu gospodarowania odpadami. W efekcie opłata, która jeszcze kilka lat temu wydawała się umiarkowana, dziś dla wielu mieszkańców staje się coraz poważniejszym obciążeniem.

W takiej sytuacji warto wiedzieć, że nie zawsze trzeba płacić pełną stawkę. W niektórych przypadkach możliwe jest uzyskanie częściowej ulgi, a czasem nawet całkowitego zwolnienia z opłaty. Trzeba jednak znać zasady obowiązujące w swojej gminie i wiedzieć, gdzie szukać pomocy.

Ulgi na śmieci są możliwe, ale zależą od gminy i sytuacji mieszkańca

Zasady naliczania opłat za odpady wynikają z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. To właśnie samorządy mają prawo wprowadzać programy wsparcia dla określonych grup mieszkańców. Oznacza to, że nie ma jednego ogólnopolskiego systemu ulg, który działałby wszędzie tak samo. Każda gmina może ustalać własne warunki pomocy, własne kryteria dochodowe i własny zakres zniżek.

W praktyce oznacza to, że w jednym mieście wsparcie otrzymają samotni seniorzy o najniższych dochodach, a w innym zniżki będą dotyczyć rodzin wielodzietnych albo właścicieli domów posiadających kompostowniki. Przykładem może być Warszawa, gdzie działa Warszawska Pomoc Osłonowa. W ramach tego rozwiązania osoby prowadzące samotnie gospodarstwo domowe, których dochód nie przekracza 1940 zł netto, mogą liczyć na zasiłek celowy pokrywający co najmniej 50 proc. kosztów opłaty za odpady. Takie wsparcie trafia głównie do samotnych seniorów z najniższymi emeryturami.

W innych miejscach stosowane są inne mechanizmy. W Katowicach ulgę mogą otrzymać posiadacze Karty Dużej Rodziny, a w Gdyni część właścicieli domów jednorodzinnych płaci mniej dzięki posiadaniu kompostownika. To pokazuje, że zanim ktoś założy, iż musi płacić pełną stawkę, powinien sprawdzić lokalne uchwały, programy osłonowe i zasady obowiązujące w swoim urzędzie. Zupełnie inaczej jest w przypadku ubiegania się o całkowite zwolnienie z opłaty za wywóz odpadów. Tutaj zasada jest bardziej uniwersalna, jednak obowiązują ograniczenia. Kto może się ubiegać o to zwolnienie? 

Całkowite zwolnienie z opłaty za śmieci. Kto może złożyć wniosek?

Najdalej idącym rozwiązaniem jest całkowite zwolnienie z opłaty za wywóz śmieci. Taka sytuacja jest możliwa wtedy, gdy nieruchomość faktycznie nie jest zamieszkana, a więc nie powstają w niej odpady komunalne. W praktyce dotyczy to przypadków, gdy właściciel albo lokator przez dłuższy czas nie przebywa w mieszkaniu lub domu. Może chodzić o pobyt w szpitalu, sanatorium, domu opieki, u rodziny, za granicą albo o trwałe opuszczenie lokalu.

To ważne, bo wiele osób zakłada, że skoro nikt nie mieszka w lokalu, urząd sam przestanie naliczać opłatę. Tak jednak nie jest. Zwolnienie nie działa automatycznie. Trzeba samodzielnie zgłosić nieobecność i wykazać, że w nieruchomości rzeczywiście nikt nie mieszka oraz nie są wytwarzane odpady. Dopiero po dopełnieniu formalności gmina może wstrzymać naliczanie opłaty.

Właśnie z tego powodu pełne zwolnienie bywa szczególnie ważne dla seniorów, którzy na dłużej trafiają do domu opieki, przebywają w szpitalu albo mieszkają czasowo u bliskich. Jednakże nie dotyczy ono wyłącznie emerytów. Z takiego rozwiązania może skorzystać każdy, kto spełnia warunki określone przez gminę i jest w stanie potwierdzić brak zamieszkiwania w danej nieruchomości.

Aby ubiegać się o 100 proc. zwolnienia z opłaty za śmieci, zwykle trzeba:

• złożyć deklarację, że nieruchomość nie jest zamieszkana;
• wskazać okres, w którym lokal pozostaje pusty;
• dołączyć dokumenty potwierdzające brak pobytu, na przykład zaświadczenie z domu opieki, szpitala albo inne dowody;
• w niektórych gminach złożyć dodatkowe oświadczenie, że w lokalu nie są wytwarzane odpady;
• sprawdzić szczegółową procedurę w urzędzie gminy lub miasta, bo lokalne wymagania mogą się różnić.

W praktyce najważniejsze jest, aby nie zwlekać z takim zgłoszeniem. Jeśli formalności nie zostaną dopełnione, opłata nadal będzie naliczana, nawet jeśli lokal faktycznie stoi pusty. To oznacza, że brak wiedzy o przysługującym zwolnieniu może po prostu kosztować.

Podsumowując, opłata za śmieci nie zawsze musi być naliczana w pełnej wysokości. W zależności od miejsca zamieszkania można ubiegać się o częściową ulgę, a w określonych sytuacjach także o całkowite zwolnienie. Kluczowe jest jednak to, by znać lokalne zasady i pamiętać, że pełne zwolnienie nie jest przyznawane automatycznie. W czasach rosnących rachunków taka wiedza może dla wielu osób oznaczać realną oszczędność.