Tyle zarabia salowa w polskim szpitalu. Nie takiej kwoty można się spodziewać

Wynagrodzenie salowej w polskich placówkach

Praca salowej w polskim szpitalu od lat ewoluuje, wykraczając daleko poza stereotypowe operowanie mopem i ścierką. Zakres obowiązków na tym stanowisku obejmuje obecnie skomplikowane procesy dezynfekcji wysokospecjalistycznego sprzętu, przygotowywanie sal operacyjnych oraz bezpośrednią pomoc przy pacjentach, co wymaga nie tylko siły fizycznej, ale i specyficznych predyspozycji psychicznych.

Wiele ofert pracy, jak choćby te publikowane przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny Nr 4 w Bytomiu, stawia przed kandydatami twarde warunki, wśród których obok sumienności pojawia się konieczność posiadania stalowych nerwów. Dosłowne sformułowanie o „opanowaniu na widok krwi” najlepiej obrazuje, z jak drastycznymi sytuacjami muszą mierzyć się te osoby na co dzień.

Publiczne placówki, szukając pracowników na etat, oferują stabilność wynikającą z Kodeksu pracy, co w branży medycznej staje się dobrem luksusowym. Wynagrodzenie zasadnicze w bytomskiej lecznicy zostało ustalone na poziomie 5318,12 zł brutto, co po odliczeniu składek i podatków daje pracownikowi około 3955 zł „na rękę”.

To kwota oscylująca wokół płacy minimalnej, która często jest jedynym gwarantem przetrwania dla osób bez wysokich kwalifikacji, ale z ogromnym doświadczeniem w opiece nad chorymi. Do tej bazy mogą dojść dodatki stażowe, czyli tzw. wysługa lat, która nieco poprawia ostateczny bilans na pasku płacowym, jednak wciąż pozostawia salowe w grupie najsłabiej opłacanych zawodów medycznych w kraju.

Zlecenie zamiast umowy o pracę

Prawdziwe problemy zaczynają się jednak tam, gdzie szpitale decydują się na outsourcing usług czystościowych, przekazując zarządzanie personelem pomocniczym zewnętrznym korporacjom. W takim modelu, zamiast stabilnego etatu w szpitalu, pracownicy często trafiają pod skrzydła firm takich jak Grupa Impel, gdzie dominującą formą współpracy staje się umowa zlecenia.

Choć stawki godzinowe na pierwszy rzut oka mogą wydawać się akceptowalne – oscylują w granicach 31,40–31,50 zł brutto za godzinę – to brak ochrony kodeksowej otwiera pole do licznych nadużyć i pracy ponad siły. Inwestorzy i managerowie placówek medycznych tną koszty, a rachunek za te oszczędności wystawiają właśnie salowym, które muszą posiadać aktualną książeczkę sanitarno-epidemiologiczną oraz zaświadczenie o niekaralności, by w ogóle zacząć pracę.

Relacje pracowników publikowane przez ogólnopolskie media, w tym przez „Gazetę Wyborczą”, malują ponury obraz codzienności w prestiżowych klinikach. Przykład salowej z wrocławskiej Kliniki Transplantacji Szpiku, Onkologii i Hematologii Dziecięcej przy ul. Borowskiej pokazuje, że praca po 180, a nawet 220 godzin miesięcznie, jest w tym systemie normą. Największym bólem zatrudnionych nie jest jednak sam wysiłek, ale karkołomna walka o rozliczenie nadgodzin.

Kobieta relacjonowała, że za 100 dodatkowo przepracowanych godzin, zamiast uczciwej zapłaty, zaproponowano jej „premię” w wysokości zaledwie 105 zł. To jaskrawy przykład tego, jak system zleceń potrafi dehumanizować pracę w sektorze, który z założenia powinien opierać się na empatii i pomocy drugiemu człowiekowi.

Nie było żadnych niedziel płaconych, świąt i tak dalej. Jak się upomniałam o moje 100 nadgodzin, kierowniczka postanowiła, że dadzą mi premię 105 zł. Za 100 nadgodzin - przyznała osoba pracująca na stanowisku salowej w rozmowie z “Gazetą Wyborczą”.

Zobacz też: Dostajesz niższą pensję niż inni pracownicy? Nowe przepisy pozwalają żądać wyrównania od pracodawcy

Konfrontacja z pracodawcami często nie przynosi skutku

Konfrontacja z pracodawcami rzadko przynosi satysfakcjonujące odpowiedzi dla poszkodowanych pracowników. Przedstawiciele firm outsourcingowych, pytani o gigantyczną liczbę godzin przepracowanych przez personel bez należnych dodatków za niedziele czy święta, zazwyczaj zasłaniają się procedurami. Katarzyna Marszałek z Grupy Impel, odpowiadając na zarzuty dotyczące sytuacji we Wrocławiu, wskazała na stosowanie tzw. równoważnego systemu czasu pracy (model pozwalający na przedłużenie dobowego wymiaru pracy do 12 godzin w zamian za krótszy czas pracy w inne dni lub dni wolne). 

Choć formalnie wszystko może zgadzać się w dokumentach i regulaminach, rzeczywistość salowych to często praca w warunkach permanentnego zmęczenia, gdzie granica między dobrowolnym zleceniem a przymusową nadwyżką godzin zaciera się pod presją braku personelu.

Obecna sytuacja płacowa salowych w Polsce staje się tykającą bombą zegarową dla całego systemu ochrony zdrowia. Przy tak niskich zarobkach i jednoczesnym wzroście wymagań sanitarnych, branża boryka się z ogromną rotacją kadr. Jeśli pensje w publicznych placówkach nie zaczną realnie przewyższać ofert z sektora komercyjnego (np. sprzątania biur czy hoteli), szpitale mogą stanąć przed widmem paraliżu.

Salowa zarabiająca poniżej 4000 zł netto przy dzisiejszych kosztach życia i ogromnym obciążeniu psychicznym, jakiego wymaga kontakt z krwią i cierpieniem, staje się zawodem zagrożonym.