UE ostrzega: przygotuj się na 72 godziny bez pomocy. Co trzeba mieć w domu?

72 godziny bez pomocy. Co naprawdę oznacza unijne zalecenie?

Unijny apel o przygotowanie zapasów na co najmniej 72 godziny nie jest nowością dla Polaków. Choć Komisja Europejska wpisała takie zalecenia do strategii „Unia Gotowości”, podobne rekomendacje od lat publikuje także Rządowe Centrum Bezpieczeństwa. Dokument przygotowany przez Brukselę zakłada zwiększenie odporności obywateli na różnego rodzaju kryzysy – od klęsk żywiołowych i awarii infrastruktury po cyberataki czy sytuacje nadzwyczajne.

Trzy doby to czas, który służby mogą potrzebować na zorganizowanie pomocy po poważnym zdarzeniu, dlatego mieszkańcom zaleca się zgromadzenie podstawowych zapasów i niezbędnego wyposażenia. Polskie wytyczne są przy tym bardziej szczegółowe niż unijne. RCB rekomenduje, by każdy członek rodziny miał przygotowany własny plecak ewakuacyjny z najpotrzebniejszymi rzeczami, takimi jak woda, żywność, latarka, apteczka, gotówka czy kopie dokumentów. Dzięki temu w razie kryzysu można szybciej i sprawniej poradzić sobie w pierwszych godzinach bez wsparcia z zewnątrz.

Plecak ewakuacyjny krok po kroku

W praktyce zarówno unijne, jak i polskie zalecenia sprowadzają się do jednego: przygotowania lekkiego plecaka ewakuacyjnego na około 72 godziny, który w razie kryzysu można szybko zabrać. Nie chodzi o rozbudowany zestaw survivalowy, lecz o podstawowe wyposażenie umożliwiające przetrwanie pierwszych dni bez dostępu do infrastruktury.

W środku powinny znaleźć się przede wszystkim woda (ok. 3 litry na osobę dziennie) i żywność z długim terminem przydatności, a także latarka, powerbank, radio na baterie i zapas energii. RCB i UE wskazują również na znaczenie dokumentów i gotówki, apteczki oraz leków przyjmowanych na stałe. Uzupełnieniem są podstawowe narzędzia, odzież przeciwdeszczowa i elementy ułatwiające orientację, jak mapa czy gwizdek. W przypadku dzieci czy seniorów zestaw należy dostosować do ich potrzeb, ograniczając wagę i uwzględniając np. leki czy podstawowe akcesoria. Zapas warto regularnie sprawdzać i aktualizować.

Równolegle podobne podejście do przygotowania ludności widać w Europie. W Niemczech rząd federalny zapowiedział wieloletni program wzmacniania obrony cywilnej o wartości nawet 10 mld euro do 2029 roku. Obejmuje on m.in. szkolenia ratownicze, edukację szkolną z zakresu bezpieczeństwa oraz rozwój systemów ochrony przed cyberatakami i zagrożeniami hybrydowymi. Berlin podkreśla, że jest to odpowiedź na rosnące ryzyko destabilizacji i współczesnych form zagrożeń, w tym działań poniżej progu wojny.

Trzy doby, które mogą zadecydować o wszystkim

W debacie o przygotowaniu na kryzysy podkreśla się, że nie chodzi o straszenie, lecz o zwiększanie świadomości i ograniczanie chaosu w pierwszych godzinach zdarzenia. Osoba, która wie, jak się zachować i ma przygotowane podstawowe rzeczy, rzadziej działa pod wpływem paniki. Pojawiają się jednak także głosy krytyczne – część ekspertów uważa, że 72 godziny to zbyt krótki horyzont w przypadku długotrwałych awarii, a inni zwracają uwagę na koszty takich przygotowań dla mniej zamożnych gospodarstw domowych.

W warunkach miejskich najbardziej realne zagrożenia to długotrwały blackout, awarie sieci wodociągowej czy ekstremalne zjawiska pogodowe. W gęsto zaludnionych miastach, gdzie mieszkańcy rzadko gromadzą zapasy, nawet krótkie zakłócenia mogą szybko prowadzić do braków w sklepach. Dlatego zestaw na 72 godziny traktowany jest przede wszystkim jako zabezpieczenie na wypadek przerw w dostawach prądu i podstawowych usług.

Podstawowe przygotowanie obejmuje m.in. pobranie poradnika RCB „Bądź gotowy!”, skompletowanie plecaka ewakuacyjnego dla domowników, zapewnienie zapasu wody i żywności na trzy doby oraz zabezpieczenie kopii dokumentów i gotówki. Ważne jest także włączenie Alertu RCB, znajomość sygnałów alarmowych i ustalenie rodzinnego planu kontaktu. Zestaw powinien być regularnie aktualizowany, aby był gotowy do użycia w każdej chwili.